Đầu tư mạo hiểm vào lĩnh vực crypto đã giảm mạnh trong quý I năm nay, nhưng thanh toán bằng stablecoin vẫn là một trong số ít mảng tiếp tục xuất hiện các thương vụ gọi vốn quy mô lớn. Theo Wu Blockchain, giới đầu tư đang ưu tiên những startup có khách hàng thật, doanh thu thật và khối lượng thanh toán thực tế, thay vì các mô hình phụ thuộc vào biến động giá token hay tâm lý thị trường.

Dữ liệu từ Galaxy Research cho thấy tổng vốn VC rót vào crypto trong quý I đạt khoảng 4 tỷ USD, với 355 thương vụ. So với quý trước, giá trị đầu tư giảm 50%, còn số lượng thương vụ giảm 16%. Số quỹ đầu tư mạo hiểm crypto mới thành lập cũng rơi xuống mức thấp nhất kể từ quý III/2020.

Tuy nhiên, mức suy giảm không diễn ra đồng đều trên toàn thị trường. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc các vòng gọi vốn lớn ở giai đoạn sau giảm mạnh, trong khi các khoản đầu tư seed và giai đoạn đầu vẫn tiếp tục. Dù vậy, 57% tổng vốn trong quý vẫn chảy vào các công ty ở giai đoạn sau.

Trong bức tranh đó, Wu Blockchain đặc biệt chú ý đến nhóm startup thanh toán bằng stablecoin. Dù đây chưa phải phân khúc chiếm tỷ trọng vốn lớn nhất trong đầu tư crypto, lĩnh vực này vẫn nổi lên là một trong số ít mảng còn ghi nhận các vòng gọi vốn đáng kể trong bối cảnh thị trường huy động vốn khó khăn.

Trong quý I, nhóm doanh nghiệp liên quan đến sàn giao dịch, giao dịch, đầu tư và cho vay vẫn thu hút nhiều vốn nhất, khoảng 2,6 tỷ USD. Tuy nhiên, theo Wu Blockchain, thanh toán bằng stablecoin đang được đánh giá cao hơn nhờ khả năng gắn với nhu cầu sử dụng thực tế.

Khảo sát của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) của Mỹ cho thấy vốn hóa stablecoin tính đến ngày 6/4 đạt khoảng 317 tỷ USD, tăng hơn 50% so với đầu năm 2025. Dữ liệu điều chỉnh từ Visa và Artemis cũng cho thấy khối lượng giao dịch stablecoin trong 12 tháng gần nhất đạt 10,2 nghìn tỷ USD, tăng 63% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, 36% trong số này đến từ dòng tiền nạp và rút trên các sàn giao dịch, nên không thể xem toàn bộ là thanh toán hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế thực.

Theo Wu Blockchain, có 5 nguyên nhân chính khiến VC tiếp tục tập trung vào mảng này.

Thứ nhất, thanh toán xuyên biên giới từ lâu đã tồn tại nhiều điểm nghẽn. Mô hình truyền thống phải đi qua nhiều lớp trung gian, từ ngân hàng chuyển tiền đến ngân hàng nhận tiền, khiến quá trình quyết toán có thể kéo dài nhiều ngày. Stablecoin, trong khi đó, có thể đóng vai trò là tài sản quyết toán thống nhất và vận hành liên tục 24/7.

Thứ hai, mô hình doanh thu của các startup trong lĩnh vực này tương đối rõ ràng. Thay vì trông chờ vào đà tăng giá của token, họ kiếm tiền theo cách quen thuộc của fintech, như thu phí giao dịch, hưởng chênh lệch tỷ giá hoặc phí phát hành thẻ.

Thứ ba, stablecoin ngày càng trở thành một hạ tầng hậu trường gần như “vô hình” với người dùng cuối. Felix Pago xử lý chuyển tiền qua WhatsApp, trong khi Rain kết nối stablecoin với thẻ thanh toán. Trong nhiều trường hợp, người dùng thậm chí không nhận ra mình đang sử dụng stablecoin.

Thứ tư là yếu tố pháp lý. Năm 2025, Mỹ đã thông qua Đạo luật Genius, thiết lập khung quản lý stablecoin ở cấp liên bang. Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ Mỹ (OCC) cũng xác nhận các ngân hàng có thể triển khai nghiệp vụ liên quan đến stablecoin và lưu ký tài sản số.

Thứ năm, lộ trình thoái vốn thông qua M&A ngày càng rõ nét hơn. Stripe đã mua Bridge trong năm 2025 với giá khoảng 1,1 tỷ USD. Đến tháng 3/2026, Mastercard cũng đồng ý mua BVNK với mức giá tối đa 1,8 tỷ USD.

Dù vậy, thị trường vẫn đối mặt với không ít hoài nghi về nguy cơ tăng trưởng quá nóng. Một số ý kiến cho rằng không nên đồng nhất khối lượng giao dịch stablecoin với khối lượng thanh toán thực, hoặc cho rằng chỉ một vài thương vụ lớn đã đủ kéo số liệu chung đi lên.

Ngoài ra, dù rào cản kỹ thuật đối với API thanh toán on-chain đang giảm nhanh, việc mở rộng ra quy mô toàn cầu vẫn là bài toán khó. Doanh nghiệp muốn hoạt động tại nhiều quốc gia vẫn phải lần lượt đáp ứng yêu cầu ngân hàng, giấy phép và quy định địa phương ở từng thị trường. Bên cạnh đó, các định chế tài chính truyền thống như Stripe hay Visa cũng có thể tham gia trực tiếp vào mảng này.

Wu Blockchain cho rằng diễn biến đầu tư hiện nay chưa thể xem là dấu hiệu cho thấy “mùa đông gọi vốn crypto” đã kết thúc, cũng không có nghĩa stablecoin đã thay thế hệ thống thanh toán truyền thống. Trong bản tin (newsletter) gần đây, đơn vị này nhận định giới đầu tư đơn giản là đang tìm kiếm những doanh nghiệp có thể vận hành mà không phụ thuộc vào giá token, giải quyết các vấn đề tài chính thực tế và tạo ra nguồn doanh thu lặp lại.