Hàn Quốc và Mỹ ngày 1/10 công bố 3 dự án đầu tiên trong khuôn khổ đầu tư chiến lược song phương, tập trung vào ba lĩnh vực gồm hạ tầng điện cho AI, điện hạt nhân và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Ba dự án được đưa ra gồm “Project Star” tại Texas, “Project Power” trong lĩnh vực điện hạt nhân và “Project North” liên quan đến LNG Alaska.

Theo phía Hàn Quốc, đây là bước triển khai tiếp theo sau thỏa thuận thương mại đạt được vào tháng 7 năm ngoái và biên bản ghi nhớ đầu tư ký hồi tháng 11, sau khi hoàn tất các thủ tục liên quan, trong đó có Luật đầu tư chiến lược Hàn Quốc - Mỹ.

“Project Star” là dự án xây dựng nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp để cấp điện cho trung tâm dữ liệu AI tại Encinal, bang Texas, Mỹ. Dự án có tổng vốn đầu tư 22,3 tỷ USD và công suất 6.472 MW.

Nhà máy sẽ cung cấp điện trực tiếp cho trung tâm dữ liệu lân cận. Giai đoạn 1 dự kiến vận hành thương mại vào năm 2029, trước khi toàn bộ dự án đi vào hoạt động từ năm 2032.

Dự án do Related Companies, doanh nghiệp phát triển bất động sản, và NextEra Energy, nhà phát điện của Mỹ, dẫn dắt. Lewis Energy Group, đơn vị cung cấp khí tự nhiên, sẽ phụ trách khu đất cùng hạ tầng khí và nước.

Doanh nghiệp Hàn Quốc có thể tham gia vào các hạng mục thiết bị, thiết kế - thi công và vận hành - bảo trì. Phía Mỹ cũng cho biết sẽ tạo cơ hội để các thiết bị sản xuất tại Hàn Quốc, trong đó có tua-bin, được cung ứng cho các dự án tương tự.

Với “Project Power”, hai bên đưa ra kế hoạch xây dựng 8 tổ máy điện hạt nhân quy mô lớn tại Mỹ, sử dụng nguồn vốn từ quỹ đầu tư chiến lược Hàn Quốc - Mỹ với quy mô tối đa 120 tỷ USD. Danh mục dự án gồm 2 tổ máy APR1400 và 6 tổ máy AP1000. Tổng chi phí xây dựng là 100 tỷ USD, kèm 20 tỷ USD dự phòng.

Theo phía Hàn Quốc, thiết kế lò phản ứng APR1400 trước đây gặp trở ngại trong việc thâm nhập thị trường Mỹ do thỏa thuận dàn xếp giữa doanh nghiệp hai nước. Tuy nhiên, trong kế hoạch lần này, APR1400 đã được đưa vào danh mục với tư cách là thiết kế nước ngoài lần đầu được xem xét xây dựng tại Mỹ.

Hai bên cũng thảo luận phương án thanh toán trước tối đa 10 tỷ USD trước cuối năm để đặt hàng các hạng mục có thời gian chế tạo dài, như bình lò phản ứng. Kế hoạch để doanh nghiệp Hàn Quốc mua cổ phần tại Westinghouse cũng đang được thúc đẩy, với các điều kiện cụ thể do các bên tiếp tục đàm phán.

Các dự án cụ thể, bao gồm địa điểm và tiến độ triển khai, sẽ được quyết định sau khi hoàn tất đánh giá hiệu quả thương mại và các thủ tục liên quan tại Quốc hội Mỹ.

Dự án LNG Alaska bao gồm tuyến đường ống vận chuyển khí tự nhiên từ miền bắc xuống miền nam Alaska, cùng việc xây dựng nhà ga LNG phục vụ xuất khẩu. Hai nước đã thống nhất bắt đầu rà soát dự án này; việc triển khai sẽ được quyết định nếu đáp ứng yêu cầu về hiệu quả thương mại và quy định pháp lý trong nước.

Nếu dự án được triển khai, phía Mỹ sẽ giảm thuế đối với thiết bị và vật tư như thép, bảo đảm hợp đồng mua dài hạn khi đáp ứng điều kiện kinh tế, đồng thời dành cho Hàn Quốc quyền tiếp cận ưu tiên đối với lượng LNG được sản xuất từ dự án.

Toàn bộ các dự án sẽ được triển khai theo mô hình công ty dự án đặc biệt SPV, gồm một I-SPV đóng vai trò pháp nhân bao trùm và các P-SPV được thành lập riêng cho từng dự án. I-SPV sẽ quản lý tập trung việc huy động vốn và phân bổ lợi nhuận, trong khi P-SPV do I-SPV sở hữu 100% sẽ trực tiếp thực hiện từng dự án.

Cơ chế phân chia lợi ích sẽ giữ ở mức 50:50 cho đến khi phía Hàn Quốc thu hồi đủ vốn đầu tư và lợi nhuận. Phương án chuyển sang tỷ lệ 10:90 hiện được tạm hoãn.

Theo hợp đồng vận hành, hạn mức đầu tư là 20 tỷ USD mỗi năm, tương đương tổng cộng 200 tỷ USD. Nếu tính khả thi của dự án bị ảnh hưởng, hai bên sẽ thảo luận tại cuộc họp liên chính phủ để điều chỉnh tỷ lệ phân bổ. Phần thuế thu nhập nộp cho Mỹ sẽ được tính vào phần phân bổ của phía Hàn Quốc.

Hai bên cũng bảo đảm quyền chấp thuận đối với các thay đổi mang tính trọng yếu của dự án.

Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc Kim Jeong-gwan cho biết việc công bố các dự án đầu tư chiến lược lần này không chỉ nhằm thực hiện thỏa thuận thuế quan Hàn Quốc - Mỹ. Theo ông, đây là nỗ lực kết hợp thế mạnh của hai nước trong các lĩnh vực chiến lược gắn trực tiếp với công nghiệp tương lai và an ninh kinh tế như AI, điện hạt nhân và LNG, qua đó mở ra một giai đoạn hợp tác mới.

Ông cũng nhấn mạnh, do các dự án sử dụng nguồn lực từ người dân, nguyên tắc đặt ra là ưu tiên lợi ích quốc gia và chỉ đầu tư vào những dự án có hiệu quả thương mại. Mục tiêu là tạo ra chu kỳ tích cực, trong đó đầu tư chiến lược Hàn Quốc - Mỹ góp phần thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Hàn Quốc.