Thị trường dự đoán, nơi người dùng đặt cược vào khả năng xảy ra của các sự kiện trong tương lai, đang tăng trưởng nhanh. Tuy nhiên, đằng sau đà bùng nổ về giao dịch tại Polymarket và Kalshi, lợi nhuận lại chủ yếu tập trung vào một nhóm rất nhỏ nhà giao dịch chuyên nghiệp, trong khi phần lớn người tham gia thua lỗ.
Theo dữ liệu của The Block, đến tháng 4, tổng quy mô giao dịch trên Polymarket và Kalshi đạt 24,2 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 1,8 tỷ USD của cùng kỳ một năm trước. Hai nền tảng này mở rộng nhanh nhờ thông điệp tiếp thị rằng người dùng có thể kiếm tiền từ những hiểu biết sẵn có của mình, qua đó đẩy định giá doanh nghiệp lên cao.
Trong tháng 5, Kalshi huy động 1 tỷ USD ở vòng Series F, với mức định giá 22 tỷ USD.
Dù về lý thuyết, thị trường dự đoán có vẻ là sân chơi nơi cơ hội được phân bổ khá đồng đều, thực tế đến nay lại cho thấy số người thực sự kiếm được tiền không nhiều. Cấu trúc lợi nhuận của mô hình này ngày càng giống các thị trường mà phần lớn thành quả thuộc về một nhóm nhỏ nhà giao dịch chuyên nghiệp.
Theo bài viết gần đây của Wall Street Journal (WSJ), dựa trên phỏng vấn trực tiếp các trader và phân tích dữ liệu thị trường dự đoán, riêng tại Polymarket, 0,1% tài khoản nắm tới 67% tổng lợi nhuận. Điều đó đồng nghĩa chưa đến 2.000 tài khoản thu về gần 500 triệu USD, trong khi hơn 70% người dùng bị thua lỗ.
Mức lỗ của người dùng phổ thông chủ yếu dao động từ 1 USD đến 100 USD. Trong khi đó, nhóm 10% thua lỗ nặng nhất mất trung bình 4.000 USD mỗi người.
Tình hình tại Kalshi cũng không khác nhiều. Số người thua lỗ cao hơn đáng kể so với số người có lãi.
Dữ liệu tháng 4 cho thấy cứ một người kiếm được tiền trên Kalshi thì có 2,9 người bị lỗ. Kalshi cho rằng tỷ lệ này có thể thay đổi khi nền tảng tiếp tục mở rộng, nhưng hiện chưa có gì đảm bảo điều đó sẽ xảy ra.
Việc lợi nhuận dồn vào tay một nhóm nhỏ trong một thị trường được xem là “công bằng cho mọi người” xuất phát từ nhiều nguyên nhân.
Theo WSJ, một số doanh nghiệp với hàng chục nhân sự đang mở rộng sang thị trường dự đoán, đồng thời chi hàng triệu USD để mua dữ liệu thể thao và tài chính chuyên sâu cũng như vận hành các thuật toán giao dịch.
Nhóm nhà giao dịch chuyên nghiệp này có thể dự báo biến động giá và quản trị rủi ro nhanh hơn nhiều so với người dùng phổ thông. Trong bối cảnh phần đông người tham gia là sinh viên, người đặt cược theo sở thích hoặc các nhà giao dịch quy mô nhỏ, họ trở thành đối thủ rất khó cạnh tranh.
Không ít người dùng cá nhân vẫn ra quyết định chủ yếu dựa vào trực giác hoặc cảm tính từ các thông tin công khai.
WSJ cho biết các nhà giao dịch chuyên nghiệp tận dụng lợi thế quy mô để giao dịch thường xuyên và bài bản, dựa trên mức độ tập trung cùng kỷ luật mà nhà đầu tư phổ thông hiếm khi có được. Nhờ đó, họ vẫn có thể kiếm lời ngay cả từ những biến động giá rất nhỏ.
Michael Bost, cựu vận động viên poker chuyên nghiệp và cũng là một nhà thống kê, nhận định: “Xét trên phương diện hệ thống, nhà đầu tư phổ thông hoàn toàn không có cơ hội”.
Một phân khúc khác được xem là đặc biệt bất lợi với người dùng phổ thông là “mention market”, tức các hợp đồng đặt cược vào việc một nhân vật cụ thể sẽ phát biểu điều gì trước công chúng.
Theo WSJ, tỷ lệ thắng ở nhóm hợp đồng này thường thấp hơn kỳ vọng. Ngược lại, giới giao dịch chuyên nghiệp thường tránh phân khúc này vì mức độ khó dự báo quá cao; ngay cả khi chi hàng triệu USD để thu thập dữ liệu, họ cũng khó tạo ra lợi thế đủ đáng tin cậy.
Thị trường dự đoán bắt đầu mở rộng từ thập niên 2010 cùng với sự gia tăng của các cược liên quan đến chính trị, nhưng vẫn chưa trở thành sản phẩm đại chúng. Chỉ đến cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2024, lĩnh vực này mới thực sự bước vào dòng chính.
Khác với mô hình cá cược truyền thống, nơi nhà cái đặt tỷ lệ, nhận cược và chi trả cho người thắng, thị trường dự đoán không vận hành theo cơ chế nhà cái truyền thống. Thay vào đó, người dùng giao dịch trực tiếp với nhau.
Các nền tảng sẽ thu phí theo từng giao dịch. Mức phí thay đổi tùy theo giá hợp đồng mà người dùng mua, loại thị trường và một số yếu tố khác.
Bất chấp những nghi vấn về thao túng và giao dịch nội gián, những người ủng hộ cho rằng thị trường dự đoán không đơn thuần là cờ bạc, mà còn là công cụ khai thác “trí tuệ đám đông” để dự báo chính xác hơn các sự kiện tương lai. Một số nghiên cứu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng kết luận Kalshi là công cụ hiệu quả trong dự báo xu hướng kinh tế.
Elizabeth Diana, người phát ngôn của Kalshi, cho rằng tình trạng tài sản tập trung vào số ít cũng xuất hiện ở nhiều thị trường tài chính khác. Theo bà, tỷ lệ người dùng có lãi trên Kalshi vẫn cao hơn so với giao dịch lướt sóng hoặc các website cá cược thể thao truyền thống.