Nvidia đang mở rộng tầm ảnh hưởng trong toàn bộ hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo (AI), không chỉ với vai trò nhà cung cấp chip mà còn với tư cách nhà đầu tư và bên tham gia thu xếp vốn cho hạ tầng AI.

Theo Business Insider ngày 13/8 (giờ địa phương), giáo sư quản trị kinh doanh Rob Ralka của Đại học Tulane nhận định Nvidia không chỉ hưởng lợi từ cơn sốt AI nhờ bán chất bán dẫn, mà còn từng bước mở rộng hiện diện thông qua sở hữu cổ phần tại các doanh nghiệp liên quan và tham gia vào dòng vốn của ngành.

Ralka ví vị thế hiện nay của Nvidia với một “cơn sốt vàng” thời hiện đại. Theo ông, Nvidia “không chỉ bán cuốc xẻng, mà còn là cổ đông của mỏ vàng, và giờ đang trở thành ngân hàng cho những người đi đào vàng vay tiền”. Nói cách khác, hãng vừa cung cấp loại chip cốt lõi cho làn sóng AI, vừa gia tăng ảnh hưởng bằng đầu tư trực tiếp và hỗ trợ các doanh nghiệp mua chip tiếp cận nguồn vốn.

Trên thực tế, Nvidia được cho là đã đầu tư hoặc cam kết đầu tư hàng chục tỷ USD vào OpenAI, Anthropic và xAI. Theo Ralka, công ty cũng nắm cổ phần tại nhiều startup AI đang sử dụng phần cứng của Nvidia. Ở mảng trung tâm dữ liệu, Nvidia còn sở hữu cổ phần tại CoreWeave và Nebius, hai doanh nghiệp có nhu cầu lớn với bộ xử lý của hãng.

Gần đây, Nvidia tiếp tục mở rộng sang mảng tài chính hạ tầng khi phối hợp với các định chế đầu tư lớn ở Phố Wall để huy động vốn cho các dự án AI sử dụng chip của hãng. Công ty hiện thúc đẩy một thỏa thuận tài chính mới với Apollo và KKR, nhằm huy động 500 tỷ USD cho hạ tầng AI. Động thái này cho thấy hoạt động bán chip, đầu tư cổ phần và thu xếp vốn hạ tầng đang ngày càng gắn chặt trong chiến lược mở rộng của Nvidia.

Chuỗi giao dịch nói trên đưa Nvidia vào vị trí trung tâm của cơn sốt AI, nhưng đồng thời cũng làm dấy lên lo ngại về mức độ phụ thuộc của toàn hệ sinh thái vào một doanh nghiệp. Tỷ phú đầu tư Mỹ Mark Cuban gần đây viết trên X rằng Nvidia đang đóng vai trò tương tự thị trường IPO trong thời kỳ bong bóng dot-com và “đang rót vốn cho tất cả”. Theo ông, nếu xuất hiện đột phá từ một nhà sản xuất chip khác hoặc Nvidia mắc sai lầm, “mọi thứ có thể sụp đổ”, và đó là kịch bản “rất đáng sợ”.

Nhà đầu tư Michael Burry, người nổi tiếng qua bộ phim “The Big Short”, cũng đưa ra quan điểm tương tự. Tháng 11 năm ngoái, ông cho rằng Nvidia đang ở “trung tâm của mọi thứ”, giống vai trò của Cisco trong giai đoạn bùng nổ dot-com. Gần đây, Burry tiếp tục chỉ trích việc Nvidia mở rộng quá nhanh, khi tìm cách đẩy chu kỳ chi tiêu của ngành lên quy mô “mang tầm Kinh Thánh”.

Ban lãnh đạo Nvidia trước đó cũng từng công khai đề cập đến mức độ phụ thuộc của thị trường AI vào công ty. Tháng 11 năm ngoái, CEO Jensen Huang nhắc tới một meme lan truyền trên mạng và nói: “Về cơ bản, chúng tôi đang chống đỡ cả Trái Đất. Nói như vậy cũng không hẳn là sai”.

Dù vậy, đến nay Nvidia vẫn tiếp tục đáp ứng kỳ vọng rất cao của thị trường bằng kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh. Trong ba tháng gần nhất kết thúc vào ngày 26/4, doanh thu của hãng đạt khoảng 82 tỷ USD, tăng 85% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận ròng đạt 58 tỷ USD, tăng 211%.

Khi Nvidia vừa là doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ nhu cầu chip AI, vừa mở rộng ảnh hưởng sang đầu tư và tài chính hạ tầng, thị trường được dự báo sẽ tiếp tục theo dõi sát tốc độ bành trướng cũng như mức độ lệ thuộc của ngành AI vào công ty này.