El Salvador là trường hợp đầu tiên cho thấy Bitcoin có thể được một quốc gia đưa vào chính sách tiền tệ. Ảnh: Shutterstock

Sau 5 năm công nhận Bitcoin là tiền pháp định, El Salvador vẫn chưa đạt được các mục tiêu ban đầu như mở rộng tài chính toàn diện hay giảm chi phí kiều hối. Dù vậy, đây vẫn là một dấu mốc mang tính biểu tượng khi lần đầu tiên một quốc gia chính thức đưa Bitcoin vào chính sách tiền tệ.

Theo Cointelegraph ngày 12/8 (giờ địa phương), khi công bố quyết định vào tháng 6/2021, Tổng thống Nayib Bukele cho biết mục tiêu của chính sách là mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho nhóm yếu thế và hạ phí chuyển tiền từ nước ngoài về.

Tuy nhiên, một nghiên cứu công bố năm 2025 cho thấy người sử dụng Bitcoin tại El Salvador chủ yếu là nam giới trẻ, sống ở đô thị, có trình độ học vấn cao và vốn đã tiếp cận dịch vụ ngân hàng trước đó.

Dữ liệu của Ngân hàng Thế giới cho thấy vào thời điểm này, chỉ 35,9% dân số El Salvador từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại một tổ chức tài chính. Ví Chivo do chính phủ phát hành cũng không tạo ra thay đổi đáng kể trong việc mở rộng tiếp cận tài chính cho nhóm chưa có tài khoản ngân hàng.

Ở mảng kiều hối, mức độ sử dụng Bitcoin cũng thấp hơn kỳ vọng. Kiều hối hiện chiếm khoảng 24% GDP của El Salvador, nhưng tỷ trọng chuyển tiền qua ví tiền mã hóa chỉ tăng lên 1,7% trong giai đoạn 2020-2021, trước khi giảm xuống dưới 1% vào năm 2024.

Việc El Salvador đã sử dụng USD làm đồng tiền chính thức cũng làm suy giảm phần nào lợi ích tiết kiệm chi phí đổi tiền mà Bitcoin có thể mang lại.

Các chương trình khuyến khích ban đầu cũng không tạo được thói quen sử dụng lâu dài. Chính phủ từng cấp 30 USD bằng Bitcoin cho người đăng ký ví Chivo, nhưng khảo sát của Viện Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ cho thấy hơn 60% người dùng ban đầu chỉ sử dụng khoản Bitcoin được tặng và không tiếp tục giao dịch sau đó. Tại các cửa hàng địa phương, thanh toán bằng Bitcoin trên thực tế cũng ở mức thấp.

Chính sách sau đó dần được điều chỉnh. Cuối năm 2024, El Salvador đạt thỏa thuận về gói hỗ trợ tài chính 1,4 tỷ USD với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đồng thời thu hẹp vai trò can thiệp của nhà nước đối với Bitcoin.

Đến tháng 1/2025, nước này sửa đổi Luật Bitcoin, chuyển việc chấp nhận Bitcoin của thương nhân từ bắt buộc sang tự nguyện, đồng thời chỉ cho phép nộp thuế bằng USD. Sau đó, IMF nhận định chưa có đủ bằng chứng cho thấy Bitcoin mang lại lợi ích rõ rệt cho nhóm chưa tiếp cận ngân hàng, trong khi tác động đối với tài chính toàn diện là rất hạn chế.

Dù vậy, thử nghiệm của El Salvador vẫn để lại dấu ấn trong lịch sử Bitcoin. Quốc gia này đã tạo ra tiền lệ rằng việc công nhận Bitcoin là tiền pháp định ở cấp quốc gia không chỉ dừng ở ý tưởng mà có thể được triển khai trên thực tế.

Samson Mow, đại diện công ty hạ tầng Bitcoin JAN3, nhận định El Salvador đã biến việc áp dụng Bitcoin ở quy mô quốc gia thành một trường hợp thực tiễn.

Trong quá trình đó, El Salvador cũng nổi lên như một điểm đến của cộng đồng Bitcoin toàn cầu. Max Keiser và Stacy Herbert đã chuyển tới sinh sống tại đây; sau đó, Herbert đảm nhiệm vai trò người đứng đầu Văn phòng Bitcoin quốc gia.

Tổng thể, sau 5 năm, việc sử dụng Bitcoin trong đời sống hàng ngày tại El Salvador chưa đáp ứng kỳ vọng. Tuy nhiên, xét trong lịch sử phát triển của Bitcoin, đây vẫn được xem là một chương mới của thử nghiệm chính sách ở quy mô quốc gia.

Từ khóa

#Bitcoin #El Salvador #tiền pháp định #kiều hối #tài chính toàn diện #IMF #Chivo
Copyright © DigitalToday. All rights reserved. Unauthorized reproduction and redistribution are prohibited.