Samsung Electronics và SK hynix đang cùng chuyển sang mô hình hợp đồng cung ứng dài hạn nhiều năm đối với chip nhớ, nhưng cách triển khai lại khác nhau rõ rệt. Samsung chọn phương án tăng tỷ lệ công suất được chốt trước để cố định giá và sản lượng, trong khi SK hynix vẫn giữ một phần sản lượng ngoài LTA nhằm duy trì dư địa hưởng lợi khi giá tăng. Trong bối cảnh các điều khoản hợp đồng không được công khai, hiệu quả của mỗi chiến lược được cho là sẽ phản ánh qua kết quả kinh doanh và mức hoàn vốn cho cổ đông.

Theo nguồn tin trong ngành ngày 11/8, hai nhà sản xuất chip nhớ đang dần rời mô hình chốt giá và sản lượng theo quý hoặc theo năm để chuyển sang LTA có thời hạn nhiều năm. Dù cùng đi theo một xu hướng, phạm vi áp dụng và tốc độ triển khai của hai bên không giống nhau.

Samsung Electronics hiện nghiêng về phương án mở rộng tỷ lệ công suất nằm trong hợp đồng dài hạn. Theo Hanwha Investment & Securities, các LTA mà Samsung ký kết có thể bao phủ tối thiểu 60-70% tổng công suất sản xuất.

Mức độ ràng buộc trong hợp đồng cũng được cho là đã tăng lên so với trước đây. Thời hạn cơ bản của LTA được truyền thông đề cập là 5 năm. Cấu trúc phổ biến là khách hàng đặt cọc trước một phần tương ứng với quy mô hợp đồng cho toàn bộ giai đoạn. Nếu hủy hợp đồng giữa chừng, bên mua thường phải chịu khoản phạt tương đương giá trị cam kết trong 5 năm.

Ở chiều ngược lại, SK hynix chọn cách mở rộng số lượng hợp đồng nhưng chưa khóa chặt toàn bộ tỷ trọng sản lượng. Công ty cho biết đã hoàn tất đàm phán LTA với hơn 10 đối tác, trong đó có các khách hàng chủ chốt, đồng thời tiếp tục thảo luận với những khách hàng lớn khác. Theo SK hynix, mục tiêu là củng cố sự ổn định của hoạt động kinh doanh trong trung và dài hạn thông qua các hợp đồng nhiều năm. Công ty không công bố danh tính đối tác, thời hạn hay điều kiện về khối lượng.

Giới phân tích dự báo điều kiện LTA của SK hynix sẽ khác nhau tùy từng khách hàng. Công ty được cho là lấy Nvidia làm chuẩn tham chiếu cho nhóm khách hàng cốt lõi, trong khi áp dụng cấu trúc điều khoản riêng với các khách hàng còn lại. Theo SK Securities, khi tỷ lệ đáp ứng nhu cầu hiện vẫn dưới 70%, bài toán tỷ trọng LTA trở thành vấn đề chiến lược. Trong điều kiện thiếu cung nghiêm trọng, việc giữ một phần sản lượng ngoài hợp đồng có thể giúp doanh nghiệp hưởng lợi tốt hơn từ đà tăng giá. Vì vậy, nhà sản xuất sẽ phải đồng thời cân đối giữa giá bán, sản lượng cam kết, phần dự phòng an toàn trong hợp đồng riêng và mức độ tiếp xúc với thị trường ngoài LTA.

Thị trường cho rằng sự khác biệt này xuất phát từ bài toán riêng của từng doanh nghiệp. Với Samsung Electronics, giới trong ngành kỳ vọng LTA có thể giúp xử lý tình trạng đặt hàng chồng lấn kéo dài nhiều năm. Trong ngành chip nhớ, khách hàng thường đặt cùng một lượng nhu cầu tại nhiều nhà cung cấp, khiến doanh nghiệp mở rộng công suất quá mức trong giai đoạn thuận lợi, sau đó kéo theo chu kỳ giảm giá mạnh. Khi tăng tỷ lệ công suất đã được khóa trước trong hợp đồng, doanh nghiệp có thể xây dựng kế hoạch đầu tư và mở rộng dựa trên dự báo nhu cầu sát thực tế hơn.

Trong khi đó, SK hynix xem LTA như một cơ chế ràng buộc hai chiều với khách hàng. Công ty cho rằng mô hình này có thể cải thiện khả năng dự báo lợi nhuận, tăng độ bền của lợi nhuận và nâng mặt bằng lợi nhuận tối thiểu so với trước đây. SK Securities nhận định với lợi thế cạnh tranh trong mảng bộ nhớ băng thông cao HBM và quan hệ đối tác đã hình thành với các khách hàng lớn, không có lý do để tỷ trọng hợp đồng dài hạn của SK hynix nằm trong nhóm thấp của ngành.

Xu hướng này cũng đã phần nào phản ánh vào kết quả kinh doanh. Trong quý II, Samsung Electronics ghi nhận doanh thu 171.499,5 tỷ won và lợi nhuận hoạt động 89.492,4 tỷ won, tăng lần lượt 130% và 1.813,83% so với cùng kỳ. Riêng mảng DS đạt doanh thu 127.500 tỷ won và lợi nhuận hoạt động 89.200 tỷ won. SK hynix báo doanh thu 79.318,7 tỷ won, lợi nhuận hoạt động 60.542,6 tỷ won, với biên lợi nhuận hoạt động 76%. Cả hai doanh nghiệp đều tiếp tục lập kỷ lục kết quả kinh doanh, nối tiếp đà tăng của quý trước.

Theo SK Securities, cách thị trường định giá nhóm sản xuất chip nhớ cũng đang thay đổi. Trước đây, các yếu tố như chi phí cố định cao, áp lực tồn kho, rủi ro dư cung và chu kỳ lợi nhuận ngắn thường khiến nhóm này bị chiết khấu định giá. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên AI, công ty chứng khoán này cho rằng các tiêu chí cần theo dõi sẽ là tỷ trọng LTA tăng lên, mức công suất được đặt trước theo từng khách hàng và cấu trúc thanh toán trả trước hoặc ký quỹ. Lập luận được đưa ra là khi biến động lợi nhuận giảm xuống, thị trường có thể định giá doanh nghiệp dựa nhiều hơn trên hệ số P/E. Hanwha Investment & Securities hiện giữ giá mục tiêu cho Samsung Electronics ở mức 580.000 won, còn SK Securities giữ giá mục tiêu cho SK hynix ở mức 4 triệu won.

Điểm đáng chú ý là toàn bộ điều khoản LTA hiện không được công khai. Thời hạn hợp đồng, quy mô ký quỹ hay cơ chế đặt biên trên - dưới cho giá bán chỉ được chia sẻ giữa các bên ký kết. SK Securities lưu ý rằng LTA với một vài khách hàng không thể đại diện cho bản chất của toàn bộ danh mục LTA. Khi bên ngoài không có cách kiểm chứng chi tiết điều khoản của từng doanh nghiệp, các mảnh thông tin rời rạc rất dễ bị diễn giải thành chênh lệch về năng lực cạnh tranh.

Trên thực tế, trong cuộc gọi công bố kết quả quý II, SK hynix công bố ít chi tiết hơn về LTA so với đối thủ. Tại các buổi gặp gỡ nhà đầu tư sau đó, mối quan tâm của thị trường tiếp tục xoay quanh LTA và mức hoàn vốn cho cổ đông. Theo SK Securities, cần thận trọng với khả năng thị trường hiểu nhầm sự khác biệt về chính sách và bối cảnh kinh doanh thành khác biệt về nền tảng cơ bản hoặc mức độ quyết tâm của doanh nghiệp.

Tình trạng bất cân xứng thông tin này thực tế đã xuất hiện từ trước khi LTA được đẩy mạnh. Đến thế hệ HBM3E, các thông số kỹ thuật vẫn được công bố theo chuẩn JEDEC. Nhưng từ HBM4, khi logic die được tùy biến theo từng khách hàng, phần thông tin cốt lõi dần chuyển sang diện không công khai. Với HBM tùy biến, chỉ những chip đáp ứng đúng yêu cầu của một khách hàng cụ thể mới được coi là đạt chuẩn, và gần như không thể bán lại cho khách hàng khác. Khi khả năng xoay vòng tồn kho không còn, chỉ một trục trặc nhỏ trong sản xuất cũng có thể nhanh chóng làm dấy lên lo ngại về gián đoạn nguồn cung. Tranh luận trước đây liên quan đến thời điểm SK hynix sản xuất hàng loạt HBM4 cũng xuất phát từ bối cảnh này.

Theo giới trong ngành, các suy đoán của thị trường quanh điều kiện LTA cũng gắn chặt với cấu trúc nói trên. Khi điều khoản hợp đồng không thể công khai, dữ liệu có thể kiểm chứng cuối cùng vẫn là các con số đã được thực hiện. Trong bối cảnh các chỉ dấu truyền thống để đánh giá cung - cầu như thông số tiêu chuẩn hay giá giao ngay ngày càng thu hẹp, còn điều khoản hợp đồng lại khép kín, thị trường gần như không còn nhiều công cụ xác nhận ngoài phần giải trình từ doanh nghiệp. Cuối cùng, tiêu chí kiểm chứng sẽ thu hẹp về kết quả kinh doanh và mức hoàn vốn cho cổ đông. Một nguồn tin trong ngành nhận định LTA phản ánh mức độ ổn định của lợi nhuận, còn hoàn vốn cho cổ đông phản ánh độ tin cậy của dòng tiền; biên độ chu kỳ có thể thu hẹp nhờ LTA, nhưng trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục đầu tư quy mô lớn, câu chuyện hoàn vốn là vấn đề hoàn toàn khác.