Mỹ đang đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi sang mật mã kháng lượng tử tại các cơ quan liên bang, đồng thời xem phát triển máy tính lượng tử là ưu tiên cấp quốc gia. Động thái này khiến lo ngại về an ninh của Bitcoin trở lại tâm điểm, đặc biệt khi khoảng 7 triệu BTC đã lộ khóa công khai có thể trở thành mục tiêu trong tương lai.

Theo CryptoSlate và Decrypt ngày 23/6 giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 22/6 đã ký hai sắc lệnh hành pháp. Sắc lệnh đầu tiên yêu cầu các cơ quan liên bang hoàn tất chuyển đổi hệ mật mã cho tài sản có giá trị cao và các hệ thống trọng yếu sang chuẩn kháng lượng tử trước cuối năm 2030, đồng thời hoàn tất chuyển đổi thuật toán chữ ký số trước cuối năm 2031. Mốc thời gian này sớm hơn 4 năm so với mục tiêu trước đó là năm 2035.

Sắc lệnh thứ hai thành lập Chương trình phát triển ứng dụng máy tính lượng tử, viết tắt là QC-ADDS, trực thuộc Bộ Năng lượng Mỹ. Cơ quan này được yêu cầu xây dựng các yêu cầu kỹ thuật trong 90 ngày và rà soát chi phí triển khai cũng như mô hình hợp tác trong vòng 180 ngày.

Giới công nghệ xem đây là tín hiệu cho thấy Chính phủ Mỹ sẽ đồng thời tăng tốc cả điện toán lượng tử lẫn quá trình chuyển đổi sang mật mã kháng lượng tử. Alex Pruden, CEO của Project Eleven, nhận định điện toán lượng tử và mật mã kháng lượng tử nay đã bước vào cùng một khung thời gian 5 năm, đồng thời nhấn mạnh đây không còn là câu chuyện của tương lai mà là vấn đề của hiện tại.

Từ đó, sự chú ý nhanh chóng chuyển sang thị trường tiền mã hóa. Bitcoin vận hành dựa trên cơ chế mật mã khóa công khai để bảo vệ tài sản, nhưng từ lâu đã có cảnh báo rằng nếu xuất hiện máy tính lượng tử đủ mạnh để chạy thuật toán Shor, kẻ tấn công có thể suy ngược khóa riêng từ các khóa công khai đã bị lộ.

Lượng Bitcoin đã lộ khóa công khai hiện được ước tính vào khoảng 7 triệu BTC. Theo giá hiện tại, quy mô này tương đương khoảng 449 tỷ USD. Trong số đó, hơn 70% được cho là xuất phát từ việc một địa chỉ bị tái sử dụng nhiều lần.

Nhóm bị xem là dễ tổn thương nhất là khoảng 1,08 triệu BTC được đào vào năm 2009, giai đoạn đầu của mạng Bitcoin. Số coin này được lưu trữ theo định dạng P2PK, vốn phổ biến trong thời kỳ đầu, và gần 16 năm qua chưa ghi nhận dịch chuyển. Thị trường cho rằng nếu lượng BTC này bất ngờ được chuyển đi, đó có thể bị xem là tín hiệu cho thấy lo ngại về an ninh trước điện toán lượng tử đã trở thành hiện thực.

Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng mối đe dọa này vẫn chưa ở mức cận kề. Martin Hiesboeck, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Uphold, cho biết cộng đồng mật mã học đã có các tiêu chuẩn kháng lượng tử và đang từng bước tích hợp chúng. Ông cũng lưu ý rằng tỷ lệ lỗi của phần cứng lượng tử hiện vẫn cao hơn hàng triệu lần so với ngưỡng cần thiết để thực hiện một cuộc tấn công mật mã trong thực tế.

Theo giới chuyên môn, vấn đề lớn hơn nằm ở tốc độ chuyển đổi chứ không chỉ ở bản thân công nghệ. Nhóm nghiên cứu của Google năm nay đã công bố một phương pháp có thể cắt giảm đáng kể lượng tài nguyên vật lý cần thiết cho dạng tấn công này. Trong khi đó, nhà nghiên cứu Ethereum Justin Drake ước tính xác suất xuất hiện máy tính lượng tử có năng lực đáng kể về mặt mật mã trước năm 2032 là hơn 10%.

Thách thức lớn hơn nữa đến từ chính cấu trúc của Bitcoin. Ngân hàng hay doanh nghiệp có thể thay đổi hệ mật mã theo chỉ đạo của chính phủ, nhưng Bitcoin là một mạng phi tập trung, không có đơn vị vận hành trung tâm. Trên thực tế, các đề xuất như BIP-360 và BIP-361 đã được đưa ra cho quá trình chuyển đổi sang tiêu chuẩn kháng lượng tử, song vẫn cần sự đồng thuận của các nhà phát triển, thợ đào, sàn giao dịch, đơn vị lưu ký và các tổ chức nắm giữ quy mô lớn.

Theo đánh giá của ngành, bài kiểm tra thực sự với Bitcoin không chỉ nằm ở sự xuất hiện của máy tính lượng tử, mà còn ở việc liệu người dùng trên toàn cầu có thể kịp chuyển tài sản sang chuẩn địa chỉ mới có khả năng kháng lượng tử trong một khoảng thời gian đủ ngắn hay không.