Tesla Model 3 tiếp tục đứng đầu bảng xếp hạng American-Made Index trong năm nay, đánh dấu năm thứ sáu liên tiếp dẫn đầu. Tuy nhiên, đà tăng của thị trường xe điện Mỹ đang suy yếu rõ rệt sau khi ưu đãi thuế liên bang hết hiệu lực.

Theo Cryptopolitan ngày 23/6 (giờ địa phương), nền tảng dữ liệu ôtô Cars.com xếp Tesla Model 3 ở vị trí số một trong American-Made Index năm 2026.

Model Y cũng giữ vị trí thứ hai năm thứ hai liên tiếp, giúp Tesla chiếm trọn hai thứ hạng đầu bảng. Xếp sau là Jeep Gladiator và Grand Cherokee của Stellantis ở vị trí thứ ba và thứ tư. Honda có 5 mẫu xe góp mặt trong top 10, gồm Ridgeline, Odyssey, Accord, Passport và Acura MDX.

American-Made Index năm nay gồm 86 mẫu xe, giảm so với 99 mẫu của năm ngoái. Tỷ trọng nhóm xe điện hóa giảm từ 30% xuống 24%, trong khi số mẫu xe thuần điện giảm từ 11 xuống 5. Các số liệu này cho thấy thị trường xe điện Mỹ đang hạ nhiệt.

Diễn biến trên cũng phản ánh vào doanh số. Trong quý I, thị trường Mỹ tiêu thụ khoảng 216.400 xe điện, giảm 27% so với cùng kỳ năm trước. Tỷ trọng xe điện trong tổng doanh số xe mới đạt 5,8%, thấp hơn đáng kể so với mức 10,6% của quý III/2025.

Một nguyên nhân trực tiếp là ưu đãi thuế liên bang trị giá 7.500 USD dành cho xe điện đã kết thúc trong quý III. Khi ưu đãi không còn, nhu cầu suy giảm nhanh, khiến doanh số xe điện của một số thương hiệu lao dốc hơn 60-70%.

Tesla cũng ghi nhận doanh số tại Mỹ giảm hơn 8% so với cùng kỳ. Dù vậy, do các đối thủ giảm mạnh hơn, thị phần của hãng vẫn được duy trì. Model 3 và Model Y hiện chiếm khoảng 51% tổng doanh số xe điện tại Mỹ, cho thấy sức mua ngày càng tập trung vào một số mẫu xe chủ lực.

Trong bảng xếp hạng xe sản xuất tại Mỹ, các hãng xe nước ngoài vẫn hiện diện nổi bật. Khoảng hai phần ba số mẫu xe được xếp hạng do các nhà sản xuất ôtô nước ngoài làm ra. Toyota có 14 mẫu xe và Honda có 13 mẫu xe trong danh sách, nhiều hơn các hãng thuộc nhóm Big 3 của Mỹ.

Chính sách thuế quan cũng đang tác động đến quyết định mua xe. Khảo sát của Cars.com thực hiện trong tháng 5 cho thấy gần một nửa số người tham gia bày tỏ lo ngại về thuế quan. Có 42% cho biết khả năng mua xe sản xuất tại Mỹ tăng lên do tác động từ thuế quan; hai phần ba nói sẽ cân nhắc xe sản xuất tại Mỹ nếu thuế quan giúp cải thiện sức cạnh tranh về giá; và 57% sẵn sàng trả thêm tiền nếu chiếc xe góp phần tạo việc làm tại Mỹ. Dù vậy, 45% vẫn xem giá bán là yếu tố quan trọng nhất khi mua xe.

Trái ngược với diễn biến tại Mỹ, thị trường bên ngoài nước này cho thấy tín hiệu khả quan hơn. Tại Liên minh châu Âu (EU), doanh số Tesla trong tháng 5 đạt 21.767 xe, nâng thị phần từ 0,9% lên 2,3% so với cùng kỳ năm trước. Hãng xe điện Trung Quốc BYD cũng tăng thị phần từ 1,1% lên 2,7%.

Cùng kỳ, số xe du lịch mới đăng ký tại EU đạt 955.013 chiếc, tăng 3,2% so với cùng kỳ, trong khi tỷ trọng xe điện chạy pin tăng từ 15,3% lên 20%.

Canada cũng đang đẩy mạnh thu hút các hãng xe điện Trung Quốc. Bộ trưởng Công nghiệp Canada Melanie Joly gần đây cho biết BYD, Chery và Geely Automobile có thể xem xét sản xuất xe điện tại Canada theo mô hình liên doanh.

Tuy nhiên, Canada đưa ra một số điều kiện, gồm phía Canada phải nắm quyền chi phối, sử dụng lao động địa phương, dùng linh kiện sản xuất tại Canada và áp dụng phần mềm an toàn. Động thái này cũng gắn với thay đổi chính sách, khi Canada quyết định hạ thuế bổ sung đối với xe điện Trung Quốc từ khoảng 100% xuống khoảng 6% vào đầu năm nay.

Giới quan sát cho rằng trong lúc Mỹ thu hẹp ưu đãi thuế và nhu cầu suy yếu, còn châu Âu và Canada mở rộng bán hàng cũng như thu hút đầu tư sản xuất, trọng tâm của thị trường xe điện toàn cầu đang dần dịch chuyển.