Charles Hoskinson, nhà sáng lập Cardano, đã lên tiếng bác bỏ các chỉ trích nhắm vào thanh khoản và mức độ sử dụng thực tế của hệ sinh thái này, đồng thời nhấn mạnh hàng loạt cột mốc triển khai sản phẩm và tích hợp hạ tầng trong năm nay.

Theo Decrypt ngày 5/10 (giờ địa phương), Hoskinson cho biết Cardano đã thúc đẩy nhiều sáng kiến xoay quanh RealFi, Midnight, Forgeon và Pentad. Ông cho rằng những nỗ lực này cho thấy hệ sinh thái vẫn đang được mở rộng, thay vì rơi vào tình trạng thiếu động lực như một số ý kiến nhận định.

Tranh cãi bùng lên sau khi một thành viên cộng đồng cho rằng việc phát triển Midnight như một mạng lưới riêng không mang lại lợi ích cho người nắm giữ ADA. Hoskinson bác bỏ quan điểm này.

Ông nhấn mạnh NIGHT là tài sản native phát hành trên Cardano, đồng thời phản đối cách nhìn cho rằng các dự án xuất phát từ hệ sinh thái Cardano lại gây bất lợi cho chính Cardano. Hoskinson cũng đặt câu hỏi về nơi NIGHT được phát hành, khả năng niêm yết của tài sản này và các ví đang hỗ trợ NIGHT.

Chỉ trích sau đó tiếp tục mở rộng sang những vấn đề như thanh khoản thấp, thiếu stablecoin và khối lượng giao dịch trên các sàn phi tập trung (DEX). Một số ý kiến còn cho rằng Hoskinson đang đẩy trách nhiệm sang phía người nắm giữ ADA thay vì nhìn vào vai trò của đội ngũ phát triển.

Đáp lại, Hoskinson dẫn ra các bước triển khai trong năm nay. Theo ông, RealFi vừa được ra mắt, Forgeon vẫn đang được phát triển và Midnight cũng đã đi vào hoạt động.

Ông cho biết Cardano đồng thời thúc đẩy Pentad để mở rộng kết nối với LayerZero, Fireblocks, Pyth và Circle. Ngoài ra, Draper và Alphagrowth cũng được ông nhắc tới như một phần trong bức tranh phát triển hệ sinh thái.

Về tiến độ cụ thể, RealFi lên mainnet Cardano ngày 1/10 sau nhiều tháng thử nghiệm công khai. Trong khi đó, mạng Midnight đã hoạt động từ tháng 3, còn NIGHT được phát hành từ tháng 12/2025 dưới dạng tài sản native trên Cardano.

Ứng dụng AI Midnight.City, kết nối với hệ sinh thái Midnight, hiện đang vận hành ở giai đoạn beta công khai.

Hoskinson cũng đề cập đến Forgeon, một dự án DeFi tập trung vào Bitcoin. Dự án này được giới thiệu với cấu trúc phục vụ các mảng tín dụng, lợi suất và bridge. Tuy nhiên, đề xuất xin ngân quỹ trị giá 12,29 triệu ADA đã không được thông qua trong tháng 9 do không đạt đủ mức ủng hộ. Dù vậy, theo Hoskinson, dự án vẫn tiếp tục được triển khai.

Ở mảng hạ tầng, ông xem các kết quả đạt được thông qua Pentad là một trọng tâm quan trọng. USDCx và Pyth đã đi vào vận hành, trong khi LayerZero đang được triển khai theo từng giai đoạn. Fireblocks cũng đã công bố kế hoạch hỗ trợ đầy đủ các token native của Cardano.

Cuộc tranh luận này cũng làm dấy lên sự chú ý đối với các số liệu on-chain của Cardano. Hiện tổng giá trị khóa (TVL) trong DeFi của mạng lưới vào khoảng 68,3 triệu USD, còn nguồn cung stablecoin đạt 67,2 triệu USD.

Khối lượng giao dịch trên DEX được ghi nhận ở mức khoảng 4,05 triệu USD trong 24 giờ và 41 triệu USD trong 7 ngày. Khối lượng giao dịch theo tuần tăng 133%. Trong cùng giai đoạn, số địa chỉ hoạt động vào khoảng 18.964, với 34.905 giao dịch.

Các số liệu này cho thấy Cardano không phải là một hệ sinh thái “không có hoạt động”, nhưng đồng thời cũng là thước đo trực tiếp cho hiệu quả của các dịch vụ mới ra mắt. Khi RealFi vừa lên mainnet, diễn biến TVL và mức độ sử dụng thực tế trong thời gian tới sẽ là chỉ dấu quan trọng hơn những cam kết ở giai đoạn phát triển.

Trước đó, Hoskinson từng nhận định RealFi có thể trở thành động lực quan trọng giúp kéo TVL của Cardano đi lên. Vì vậy, sự chú ý của thị trường nhiều khả năng sẽ tập trung vào biến động thực tế của các chỉ số on-chain trong thời gian tới.

Hoskinson nói: “Thật vô lý khi việc ra mắt một dự án trên Cardano lại bị xem là điều xấu với Cardano. Hãy cho tôi biết NIGHT được phát hành ở đâu. Tài sản native đầu tiên trên Cardano được niêm yết trên Binance là gì? Mọi người đang dùng ví nào để quản lý NIGHT? Nếu Cardano đối xử với những người xây dựng trên Cardano theo cách này, thì ai sẽ còn muốn xây dựng trên Cardano nữa?”