SpaceX dự kiến thực hiện chuyến bay thử nghiệm Starship lần thứ 14 tại Starbase, bang Texas, vào ngày 28/9 theo giờ địa phương. Đây là lần đầu tiên công ty đặt mục tiêu đưa Starship lên quỹ đạo Trái Đất, đồng thời triển khai 26 vệ tinh Starlink V3, qua đó mở rộng phạm vi thử nghiệm từ xác minh năng lực phóng bay sang vận chuyển hàng hóa thực tế lên quỹ đạo.

Theo CNBC và một số hãng tin quốc tế, cửa sổ phóng dự kiến kéo dài 75 phút vào buổi sáng. Trước đó, ngày 26/9, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã phê duyệt kế hoạch phóng và tái xâm nhập khí quyển cho nhiệm vụ Super Heavy - Starship lần thứ 14.

Ở chuyến bay này, SpaceX không chỉ thử khả năng đưa Starship vào quỹ đạo mà còn muốn kiểm chứng năng lực triển khai vệ tinh trong một nhiệm vụ thực tế. Nếu hoàn thành đúng kế hoạch, đây sẽ là cột mốc quan trọng cho tham vọng dùng Starship để xây dựng hạ tầng ngoài không gian, thay vì chỉ dừng ở các bài thử kỹ thuật.

Starship cũng giữ vai trò then chốt trong kế hoạch mở rộng Starlink, lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của SpaceX. Hiện công ty đang vận hành khoảng 11.000 vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo, vượt xa con số khoảng 650 vệ tinh của đối thủ Eutelsat OneWeb.

Tính đến quý II, Starlink được xem là nguồn doanh thu lớn nhất và hiện cũng là mảng duy nhất có lãi của SpaceX. Trong buổi công bố kết quả kinh doanh hồi tháng 8, Elon Musk nói về khả năng Starlink trong dài hạn có thể xử lý hơn một nửa lưu lượng Internet toàn cầu, tập trung tại các quốc gia đã cấp phép dịch vụ.

Để đạt mục tiêu đó, SpaceX cần một phương tiện phóng có thể đưa lượng lớn vệ tinh lên quỹ đạo với tốc độ nhanh hơn và chi phí thấp hơn. Đây cũng là lý do công ty phát triển Starship theo hướng tái sử dụng hoàn toàn. Khi cả Super Heavy và Starship có thể được thu hồi và tái sử dụng nhiều lần, mỗi chuyến bay sẽ mang được nhiều hàng hóa hơn, đồng thời giúp giảm chi phí phóng.

Vì vậy, chuyến bay thử lần 14 được xem là bài kiểm tra quan trọng đối với khả năng biến thiết kế này thành một hệ thống vận chuyển quỹ đạo thực tế. Nếu Starship đạt quỹ đạo và triển khai thành công số vệ tinh theo kế hoạch, SpaceX sẽ có thêm nền tảng cho các đợt phóng Starlink quy mô lớn trong tương lai.

Phạm vi ứng dụng của Starship không dừng ở Starlink. Trong kế hoạch thám hiểm Mặt Trăng sắp tới của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), Starship dự kiến giữ vai trò quan trọng. SpaceX cũng đang thúc đẩy kế hoạch đưa phi hành gia Mỹ trở lại bề mặt Mặt Trăng bằng Starship và chuẩn bị cho một chuyến bay thử quy mô lớn vào năm sau.

Năng lực vận chuyển của Starship còn gắn với kế hoạch phát triển điện toán vũ trụ thế hệ mới. Đầu tháng này, Gwynne Shotwell, Giám đốc vận hành của SpaceX, cho biết tại All-In Summit rằng công ty đang theo đuổi kế hoạch xây dựng “siêu điện toán” trong không gian, đồng thời dự kiến đưa lên quỹ đạo các “vệ tinh tính toán AI” vào năm 2027 để xử lý tác vụ trí tuệ nhân tạo.

Để đưa các vệ tinh cỡ lớn và thiết bị công suất cao vào không gian, cần năng lực vận chuyển vượt trội so với các phương tiện phóng hiện nay. Bởi vậy, khả năng lặp lại các nhiệm vụ đưa khối lượng hàng hóa lớn lên quỹ đạo theo đúng kế hoạch sẽ là điều kiện then chốt đối với mảng điện toán vũ trụ mà SpaceX theo đuổi.

Nhóm vệ tinh Starlink V3 được triển khai trong chuyến bay này cũng là trụ cột trong chiến lược mạng thế hệ tiếp theo của SpaceX. Các vệ tinh V3, được sản xuất tại cơ sở ở Redmond, bang Washington, sử dụng tấm pin mặt trời có thể tạo ra công suất gấp đôi thế hệ trước, đồng thời có kích thước lớn hơn để hỗ trợ tốc độ truyền dữ liệu cao hơn cho người dùng.

Trong bối cảnh SpaceX được định giá doanh nghiệp khoảng 2.000 tỷ USD, lần thử nghiệm quỹ đạo đầu tiên của Starship có ý nghĩa vượt xa một cuộc thử tên lửa thông thường. Nhiều mảng kinh doanh và dự án chiến lược của công ty, từ mở rộng Starlink đến chương trình Mặt Trăng của NASA và kế hoạch vệ tinh AI, đều phụ thuộc vào năng lực vận chuyển tải trọng lớn của Starship.

Tâm điểm của chuyến bay thử lần 14 nằm ở việc Starship đã tiến gần đến năng lực thực hiện nhiệm vụ quỹ đạo thực tế tới đâu. Giới quan sát đang theo dõi liệu SpaceX có thể đạt được đồng thời hai mục tiêu là vào quỹ đạo Trái Đất và triển khai 26 vệ tinh Starlink V3, qua đó mở ra giai đoạn ứng dụng thương mại rõ nét hơn cho hệ thống này hay không.