Một nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Harvard dự báo xe điện sẽ chiếm 32% doanh số ôtô mới tại Mỹ vào năm 2030. Trong kịch bản không có thay đổi chính sách ở cấp liên bang, tỷ lệ này có thể lên gần 48%.

Thông tin trên được chuyên trang xe điện CleanTechnica dẫn lại ngày 25/9/2026 (giờ địa phương), dựa trên báo cáo “Mô phỏng tác động của những thay đổi chính sách dưới thời chính quyền Trump đối với mức độ phổ biến của xe điện”. Báo cáo do Elaine Buckberg, James Stock và Kassandra Cole thuộc Viện Salata của Đại học Harvard thực hiện.

Nhóm nghiên cứu đánh giá triển vọng của thị trường xe điện sau khi đưa vào mô hình các biện pháp quản lý và lập pháp mà chính phủ Mỹ triển khai từ tháng 1/2025.

Các yếu tố được tính đến gồm việc xóa bỏ ưu đãi thuế cho người mua xe điện, chấm dứt ưu đãi thuế đối với lắp đặt thiết bị sạc, nới lỏng quy định về khí thải và thu hồi quyền áp dụng tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt hơn của bang California. Theo báo cáo, tác động lớn nhất đến thị trường đến từ việc bãi bỏ ưu đãi thuế cho xe điện. Việc mất khoản hỗ trợ 7.500 USD khi mua xe mới đã làm dự báo thị phần xe điện năm 2030 giảm 6,2 điểm phần trăm.

Dù vậy, nhóm nghiên cứu cho rằng những thay đổi chính sách này chỉ có thể làm chậm đà tăng của xe điện, chứ khó đảo ngược xu hướng. Đồng tác giả Elaine Buckberg nhận định về dài hạn, quá trình chấp nhận xe điện nhờ động lực thị trường vẫn sẽ tiếp diễn. Nói cách khác, ngay cả khi chính sách làm giảm áp lực tăng doanh số trong ngắn hạn, xu hướng phổ biến xe điện vẫn được duy trì.

Báo cáo nhấn mạnh động lực cốt lõi nằm ở tiến bộ của công nghệ pin. Theo nhóm nghiên cứu, khi công nghệ pin hoàn thiện hơn, các hãng xe có thể tăng quãng đường di chuyển mà không phải đẩy giá bán lên quá cao. Cách người dùng sử dụng xe điện cũng đã thay đổi đáng kể so với giai đoạn đầu. Nếu như thời của Nissan Leaf thế hệ đầu, với tầm hoạt động dưới 100 dặm, xe điện chủ yếu được xem là chiếc xe thứ hai để đi lại ngắn trong đô thị, thì hiện nay, nhờ quãng đường chạy xa hơn, mạng lưới sạc nhanh công cộng mở rộng và khả năng tiếp cận hệ thống Supercharger của Tesla được cải thiện, xe điện ngày càng được sử dụng tương tự xe dùng động cơ đốt trong.

Theo nhóm nghiên cứu, rào cản lớn nhất vẫn là tâm lý lo ngại của người tiêu dùng về hạ tầng sạc. Buckberg cho biết lo ngại về khả năng sạc là yếu tố cản trở lớn nhất đối với đà phổ biến của xe điện. Khi chi phí pin giảm, mật độ năng lượng tăng giúp thu hẹp chênh lệch giá, đồng thời xe có thể đạt tầm hoạt động trên 300 dặm và sạc nhanh trên cao tốc trong khoảng 10-15 phút, sức hấp dẫn của xe điện với tư cách phương án thay thế sẽ tăng lên.

Mức độ minh bạch của thông tin sạc cũng được xem là một biến số quan trọng. Báo cáo cho rằng nếu các ứng dụng sạc giúp người dùng dễ dàng kiểm tra tình trạng trụ sạc và giá dịch vụ, nỗi lo về quãng đường có thể giảm bớt, qua đó doanh số xe điện có thể tăng thêm tối đa 6%. Theo Buckberg, hiệu quả của ưu đãi thuế cho xe điện có thể giảm dần khi khoảng cách giá giữa xe điện và xe truyền thống thu hẹp. Trong khi đó, cải thiện khả năng sạc là biện pháp hiệu quả nhất xét trên chi phí, còn cung cấp dữ liệu thời gian thực là giải pháp ít tốn kém nhất trong nhóm này. Bà cho rằng đây cũng là lĩnh vực các bang có thể triển khai ngay.

Ở phía sản xuất, kế hoạch đầu tư cho xe điện tại Bắc Mỹ đang có sự phân hóa. Stellantis cho thấy dấu hiệu chững lại trong chiến lược xe điện, trong khi Ford được đánh giá là vẫn có dải sản phẩm xe điện du lịch khá hạn chế. General Motors hiện là hãng xe Mỹ có danh mục mẫu xe điện chạy pin phong phú nhất, nhưng đang chuyển đổi một nhà máy pin từ phục vụ xe điện sang sản xuất cell cho hệ thống lưu trữ năng lượng.

Volkswagen cũng điều chỉnh chiến lược tại Bắc Mỹ. Công ty con về pin PowerCo cho biết sẽ lùi thời điểm đưa nhà máy mới tại St. Thomas, Ontario, Canada vào vận hành thêm hai năm. Joel Karlsberg, phụ trách mua sắm của PowerCo Canada, nói nhà máy này vẫn là trọng tâm trong chiến lược Bắc Mỹ của hãng, song việc điều chỉnh tiến độ là cần thiết để bảo vệ khoản đầu tư dài hạn và hỗ trợ việc làm tại địa phương.

Ở chiều ngược lại, một số hãng vẫn tiếp tục đưa sản phẩm mới ra thị trường. Ford tiết lộ kế hoạch ra mắt một mẫu bán tải điện cỡ trung mới. Hyundai Motor trong khi đó tập trung vào dòng xe điện mở rộng phạm vi hoạt động, kết hợp pin với động cơ xăng, đồng thời lên kế hoạch tung ra phiên bản thuần điện của Santa Fe.

Nhìn tổng thể, báo cáo của Harvard cho thấy thị trường xe điện Mỹ vẫn có khả năng duy trì tăng trưởng ngay cả khi chính sách hỗ trợ suy yếu. Nhóm nghiên cứu kết luận việc thu hẹp ưu đãi thuế và nới lỏng quy định có thể làm chậm tốc độ mở rộng của xe điện, nhưng nếu năng lực cạnh tranh về giá và sự tiện lợi khi sạc tiếp tục được cải thiện, xe điện vẫn có thể chiếm khoảng 1/3 thị trường ôtô mới của Mỹ vào năm 2030.