Visa vừa điều chỉnh dữ liệu stablecoin trên nền tảng phân tích on-chain, khiến khối lượng sau điều chỉnh giảm mạnh. Tuy nhiên, mức giảm này chưa đủ để khẳng định hoạt động thanh toán thực tế bằng stablecoin đang đi xuống, bởi số giao dịch chỉ giảm dưới 2% và nguyên nhân chủ yếu đến từ thay đổi trong cách phân loại dữ liệu.

Theo CryptoSlate ngày 27/9/2026 (giờ địa phương), Visa đã cập nhật dữ liệu on-chain vào ngày 18/9. Nhật ký thay đổi của Visa Onchain Analytics cho thấy sau lần cập nhật này, số địa chỉ được gắn nhãn trong bộ dữ liệu định danh của Allium tăng từ khoảng 15 triệu lên khoảng 600 triệu.

Visa cho biết định nghĩa về “khối lượng điều chỉnh” không thay đổi. Theo cách tính này, các luồng chuyển liên quan đến sàn giao dịch và hợp đồng đã được gắn nhãn, bot, bridge, hạ tầng mạng lưới, cùng hoạt động mint và burn, sẽ bị loại khỏi chỉ số điều chỉnh.

Dù vậy, do số lượng địa chỉ được nhận diện tăng mạnh, nhiều luồng chuyển trước đây vẫn được tính vào khối lượng điều chỉnh nay đã bị loại ra. Bản cập nhật cũng bổ sung heuristic để nhận diện hoạt động định tuyến ngắn hạn, đồng thời điều chỉnh cách tách bạch giữa hoạt động hữu cơ và hoạt động thanh toán.

Một điểm đáng chú ý là tài liệu công khai của Visa hiện chưa thống nhất về số lượng địa chỉ được gắn nhãn. Trong phần phương pháp luận, Visa đề cập con số “hơn 3 triệu” địa chỉ, trong khi nhật ký thay đổi ngày 18/9 cho biết bộ dữ liệu định danh tổng thể đã được mở rộng lên khoảng 600 triệu địa chỉ. Visa hiện chưa giải thích liệu mốc 3 triệu là một tập con khác hay chỉ là thông tin chưa được cập nhật. Vì vậy, chưa thể xem 3 triệu là mốc so sánh trước lần điều chỉnh dữ liệu này.

Việc cập nhật cách phân loại không làm thay đổi các giao dịch đã được ghi nhận trên blockchain. Tuy nhiên, Visa cũng chưa công bố bộ số liệu đối chiếu khối lượng stablecoin trước và sau cập nhật theo cùng một tiêu chuẩn, nên chưa thể xác định chính xác khối lượng đã giảm bao nhiêu. Tương tự, thị trường cũng chưa có dữ liệu để so sánh mức điều chỉnh trên từng blockchain như Ethereum, Tron hay Solana, hoặc đánh giá liệu thứ hạng giữa các chuỗi có thay đổi hay không.

Khoảng cách giữa mức giảm của khối lượng và số giao dịch chủ yếu đến từ phương pháp thống kê. Số giao dịch được tính theo từng giao dịch riêng lẻ, không phụ thuộc vào giá trị chuyển. Ngược lại, khối lượng được tính theo giá trị của dòng tiền. Vì vậy, nếu một nhóm giao dịch giá trị lớn bị loại khỏi dữ liệu điều chỉnh, số giao dịch có thể chỉ biến động nhẹ trong khi tổng khối lượng giảm sâu.

Visa đưa ra ví dụ trên Solana về một chương trình tự động lặp lại việc chuyển cùng một stablecoin qua hàng nghìn ví dùng một lần. Mô hình này có thể tạo ra giá trị luân chuyển rất lớn với số lượng giao dịch không quá nhiều. Theo Visa, các hoạt động mang tính “pass-through” như vậy đã bị loại khỏi khối lượng điều chỉnh trên nhiều blockchain. Tuy nhiên, chỉ từ ví dụ này vẫn chưa thể kết luận hiện tượng tương tự diễn ra trên mọi chuỗi, cũng như chưa thể xác định phần khối lượng đã bị điều chỉnh trên Solana hay toàn thị trường là bao nhiêu.

Visa cũng lưu ý rằng không nên đồng nhất khối lượng chuyển stablecoin với quy mô thanh toán thực tế. Công ty tách riêng thanh toán khỏi các luồng như DeFi, dòng tiền qua sàn giao dịch tập trung, hoạt động đầu tư và giao dịch, nhu cầu lưu trữ giá trị, mint và burn, định tuyến ngắn hạn và hạ tầng mạng lưới. Điều đó đồng nghĩa không phải mọi giao dịch còn nằm trong phần “hoạt động điều chỉnh” đều mặc nhiên được xem là thanh toán. Ngay cả các giao dịch có quy mô bán lẻ, tức dưới 250 USD, cũng không tự động đồng nghĩa với việc mua hàng hóa hay thanh toán cho đơn vị chấp nhận thẻ.

Những hạn chế trong cách đo lường này cũng được Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) chỉ ra. Trong báo cáo công bố ngày 15/9, BIS nhận định cùng một stablecoin có thể được sử dụng với mục đích khác nhau tùy blockchain. Trên Ethereum, stablecoin thiên về tương tác với smart contract, trong khi trên Tron lại thể hiện rõ hơn vai trò nắm giữ ngoài smart contract, phục vụ giao dịch hoặc lưu trữ giá trị.

Một nghiên cứu khác của BIS phân tích 593 triệu sự kiện chuyển liên quan đến USDT, USDC và PYUSD trên Ethereum trong năm 2025 cho thấy gần 60% sự kiện chuyển diễn ra bên trong các giao dịch phức tạp. Do một giao dịch có thể bao gồm nhiều lần dịch chuyển token và nhiều hành vi tài chính khác nhau, việc coi mỗi sự kiện chuyển là một khoản thanh toán độc lập có thể dẫn tới đánh giá cao hơn thực tế về hoạt động kinh tế. Dù vậy, bộ dữ liệu này chỉ giới hạn trong mẫu nghiên cứu trên Ethereum.

Tựu trung, chỉ riêng lần cập nhật dữ liệu của Visa chưa đủ để kết luận thanh toán bằng stablecoin đang suy giảm. Điều có thể xác nhận là việc tinh chỉnh nhãn địa chỉ và tiêu chí phân loại đã loại bỏ nhiều hơn các luồng chuyển giá trị lớn mang tính “pass-through” khỏi khối lượng điều chỉnh, trong khi số giao dịch chỉ giảm dưới 2%. Để đánh giá chính xác xu hướng sử dụng stablecoin cho thanh toán, cũng như biến động trên từng blockchain, thị trường cần thêm dữ liệu so sánh trước và sau cập nhật theo cùng một chuẩn thống kê.