Một bộ phận Gen Z tại Mỹ đang chủ động giảm sử dụng smartphone và mạng xã hội để tìm lại các mối quan hệ ngoài đời thực. Xu hướng này không nhằm phủ nhận công nghệ, mà phản ánh nỗ lực kiểm soát mức độ lệ thuộc vào môi trường số khi công nghệ ngày càng chi phối đời sống thường nhật.

Theo Business Insider ngày 20/8 theo giờ địa phương, Luddite Club ở New York đã duy trì các buổi gặp hằng tuần kể từ khi thành lập vào năm 2021. Các thành viên thường tập trung tại Tompkins Square Park và một số địa điểm khác để trò chuyện về văn học, đời sống và tác động của công nghệ đối với con người. Họ cũng cùng nhau đi dạo, chơi trò săn tìm kho báu, thậm chí từng đập vỡ iPad như một hành động mang tính biểu tượng.

Jameson Butler, đồng sáng lập câu lạc bộ, cho biết trong giai đoạn đại dịch Covid-19, anh chuyển sang dùng điện thoại phổ thông để giảm thời gian sử dụng smartphone. Ban đầu, mục tiêu chỉ là “detox” mạng xã hội trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, Butler, hiện 19 tuổi, đã nhiều năm không dùng lại smartphone. Anh nói việc chuyển sang điện thoại phổ thông giúp chất lượng cuộc sống cải thiện nhanh chóng, đồng thời khiến anh nhìn lại quan niệm phải luôn mang điện thoại theo người.

Đồng sáng lập còn lại là Logan Lane cho rằng smartphone, mạng xã hội và các công cụ khiến con người luôn trong trạng thái kết nối đã len quá sâu vào đời sống. Dù vậy, câu lạc bộ không phản đối toàn bộ công nghệ. Theo Lane, điều họ phản đối là những công nghệ không thực sự cải thiện đời sống. Một số thành viên dùng điện thoại phổ thông không có kho ứng dụng, chỉ phục vụ gọi điện, nhắn tin, chụp ảnh và ghi chú, trong khi một số người khác vẫn dùng song song smartphone hoặc laptop.

Trên thực tế, việc tách khỏi công nghệ hoàn toàn là điều không dễ. Miquel Enrigue, một nhà làm phim tự do ở Brooklyn, cho rằng mạng xã hội hiện gần như là kênh ổn định duy nhất để tìm cơ hội việc làm, nên việc rời bỏ các nền tảng này không hề đơn giản. Barrett Shepard, thành viên lâu năm của câu lạc bộ, cũng nhấn mạnh cốt lõi của tinh thần “Luddite” không nằm ở việc dùng điện thoại phổ thông, mà ở cách mỗi người sử dụng công nghệ.

Xu hướng này cũng xuất hiện trong bối cảnh người trẻ Mỹ ngày càng cảnh giác hơn với AI. Khảo sát do Gallup công bố hồi tháng 4 cho thấy 31% Gen Z tại Mỹ nói họ cảm thấy tức giận với AI, tăng 9 điểm phần trăm so với một năm trước, từ mức 22%. Dù tỷ lệ sử dụng AI hằng tuần vẫn ở mức 51%, mức độ lạc quan và kỳ vọng đã suy giảm.

Khảo sát mới nhất của Pew Research cũng ghi nhận 55% người Mỹ dưới 30 tuổi cho biết họ lo ngại về việc AI hiện diện ngày càng nhiều trong đời sống hơn là kỳ vọng vào công nghệ này. Tỷ lệ đó tăng mạnh so với mức 31% của năm 2021.

Dù vậy, khó xem Luddite Club là bằng chứng cho thấy Gen Z đang đồng loạt rời xa công nghệ. Điều đáng chú ý hơn là ngay trong thế hệ quen thuộc nhất với smartphone và AI cũng đang xuất hiện nhu cầu xác lập lại giới hạn sử dụng công nghệ. Mayla Burnstein, một giáo viên mầm non ở Manhattan, đánh giá các buổi gặp mặt trực tiếp giúp người trẻ rèn lại những kỹ năng giao tiếp cơ bản như giao tiếp bằng mắt và trò chuyện trực tiếp, vốn dễ bị mai một khi lớn lên cùng màn hình.