Riot Platforms, công ty khai thác Bitcoin niêm yết tại Mỹ, đã ký thỏa thuận hạ tầng AI thời hạn 20 năm với Anthropic, trị giá khoảng 9 tỷ USD. Thương vụ được xem là bước ngoặt trong quá trình Riot chuyển từ mô hình đào Bitcoin thuần túy sang cho thuê điện và hạ tầng cho các trung tâm dữ liệu AI.

Theo CNBC và một số hãng tin ngày 11/8 giờ địa phương, Anthropic sẽ thuê 191 MW điện tại khuôn viên Rockdale của Riot ở bang Texas. Trong bối cảnh nhu cầu tính toán cho AI tăng mạnh, thỏa thuận này giúp Anthropic tiếp cận nguồn điện đấu nối lưới vốn ngày càng khan hiếm. Trước đó, Riot chỉ mô tả khách hàng là “một công ty AI tiên phong hàng đầu”, trong khi Bloomberg cho biết đối tác chính là Anthropic và quy mô hợp đồng vào khoảng 9 tỷ USD.

Theo ước tính, hợp đồng có thể mang về cho Riot khoảng 9,1 tỷ USD doanh thu trong 20 năm. Nếu hai quyền gia hạn này, mỗi lần 5 năm, đều được thực hiện, tổng doanh thu có thể tăng lên khoảng 16,1 tỷ USD.

Thị trường đã phản ứng gần như ngay lập tức. Cổ phiếu Riot có thời điểm tăng hơn 20% sau thông tin về hợp đồng, trước khi thu hẹp phần lớn đà tăng. Việc có được một khách hàng AI quy mô lớn được xem là tín hiệu tích cực, nhưng giới đầu tư dường như vẫn thận trọng với thời điểm ghi nhận lợi nhuận và tốc độ chuyển đổi mô hình của công ty. Theo Yahoo Finance, cổ phiếu Riot đã tăng hơn 53% từ đầu năm đến nay. Doanh nghiệp hiện có vốn hóa 7,33 tỷ USD và là công ty đào Bitcoin lớn thứ tư thế giới.

Trước Anthropic, Riot cũng đã ký hợp đồng với AMD. Trong báo cáo công bố ngày 11/8, chuyên gia phân tích Michael Donovan của Compass Point nhận định cơ sở Rockdale hiện đã trở thành một khuôn viên có hai khách thuê, với tổng doanh thu theo hợp đồng từ mảng trung tâm dữ liệu lên tới 9,8 tỷ USD. Theo ông, điều này cho thấy Riot ngày càng mang dáng dấp của một nhà vận hành trung tâm dữ liệu cung cấp điện và hạ tầng, thay vì chỉ là công ty đào Bitcoin.

Cách thị trường định giá nhóm cổ phiếu khai thác Bitcoin cũng đang thay đổi. Trước đây, nhóm này thường được xem là khoản đặt cược có tính đòn bẩy theo biến động của giá Bitcoin. Tuy nhiên, khi nhu cầu AI bùng nổ còn thị trường tài sản số trải qua giai đoạn trầm lắng kéo dài, nhà đầu tư bắt đầu đánh giá cao hơn các yếu tố như công suất điện, tài sản trung tâm dữ liệu và các hợp đồng năng lượng, thay vì chỉ nhìn vào sản lượng đào. Đây cũng là bối cảnh khiến nhiều công ty khai thác niêm yết được định giá lại như doanh nghiệp sở hữu hạ tầng số.

Xu hướng chuyển hướng này tăng tốc từ năm 2022, khi giá tiền số lao dốc. Trong giai đoạn đó, nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa gặp khó nếu giá Bitcoin xuống thấp hơn chi phí khai thác, bao gồm tiền điện, thiết bị và chi phí vận hành. Cùng với mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt và phần thưởng giảm theo chu kỳ halving bốn năm một lần, áp lực tìm kiếm nguồn thu thay thế ngày càng lớn khi biên lợi nhuận suy giảm.

Khi các công ty đào Bitcoin chuyển sang cung cấp hạ tầng cho AI, nhà đầu tư có thể hưởng lợi từ xu hướng mở rộng nhu cầu AI mà không cần đặt cược mô hình hay ứng dụng nào sẽ giành ưu thế. Lý do là các doanh nghiệp AI đều cần những đầu vào cốt lõi giống nhau, gồm điện, năng lực tính toán và cơ sở hạ tầng.

Trên thị trường hiện nay, Cipher Mining, Hut 8 và TeraWulf thường được xếp vào nhóm công ty khai thác lai. Trong khi đó, Riot từ lâu được xem là doanh nghiệp thiên về đào Bitcoin thuần túy, cùng với Mara Holdings và CleanSpark. Thỏa thuận lần này vì vậy được coi là tín hiệu cho thấy Riot cũng đang gia nhập làn sóng chuyển dịch sang hạ tầng AI. Bitdeer, Core Scientific và IREN cũng đang mở rộng sang mảng AI và tính toán hiệu năng cao (HPC).

Tháng trước, ngày 6/7, Anthropic cũng ký hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu với TeraWulf trong 20 năm, trị giá 19 tỷ USD. Trong báo cáo ngày 23/7, Bernstein nhận định sự hợp tác giữa các công ty AI và doanh nghiệp đào Bitcoin là cần thiết để tháo gỡ nút thắt thiếu điện đang kìm hãm sự mở rộng của các trung tâm dữ liệu AI.

Yếu tố then chốt trong thời gian tới được cho là cuộc cạnh tranh giành nguồn điện. Michael Donovan cho biết ERCOT, đơn vị vận hành lưới điện Texas, đang siết chặt quy trình thẩm định các dự án điện mới. Theo ông, động thái này có thể làm chậm các dự án mang tính đầu cơ đang xếp hàng chờ được triển khai, nhưng không làm suy yếu nhu cầu của những khách thuê muốn nhanh chóng tiếp cận nguồn điện quy mô lớn. Ông cũng cho rằng sự khan hiếm của công suất điện đã được phê duyệt sẽ càng làm tăng giá trị chiến lược của các tài sản hiện hữu. Trên cơ sở đó, Compass Point tiếp tục duy trì khuyến nghị mua đối với cổ phiếu Riot với giá mục tiêu 29 USD.