Vitalik Buterin, nhà đồng sáng lập Ethereum, cho biết đã cập nhật lộ trình phát triển Ethereum công bố năm 2023 và nâng mức ưu tiên đối với bảo mật hậu lượng tử. Động thái này phản ánh việc Ethereum đang chuẩn bị sớm hơn cho rủi ro từ điện toán lượng tử ở tầng hạ tầng cốt lõi.

Theo Cryptopolitan, Buterin đã đối chiếu lộ trình cũ với bản Strawmap L1 (Layer 1, L1) mới nhất của Ethereum Foundation, qua đó chỉ ra những nội dung được giữ nguyên và những hạng mục đã thay đổi thứ tự ưu tiên.

Điểm điều chỉnh đáng chú ý nhất là bảo mật hậu lượng tử. Buterin cho biết hạng mục này đã được nâng ưu tiên, trong khi một số nhiệm vụ khác bị đẩy xuống thấp hơn. Ông cũng lưu ý rằng các ví dụ được công bố mới chỉ phản ánh một phần thay đổi.

Trong lộ trình năm 2023, công nghệ hậu lượng tử chỉ là một trong nhiều chủ đề phát triển. Khi đó, Buterin giảm mức độ ưu tiên của hàm trễ có thể kiểm chứng do lo ngại về điểm yếu trong cấu trúc mật mã hiện tại, đồng thời bổ sung các hướng nghiên cứu như obfuscation và mempool mã hóa trễ. Sau khoảng 2,5 năm, bản cập nhật mới cho thấy Ethereum đang nhấn mạnh hơn vào việc chuẩn bị trước rủi ro từ máy tính lượng tử trong tương lai.

Tài liệu nền tảng mà Buterin sử dụng để đối chiếu là Strawmap L1, được đăng trên strawmap.org. Tài liệu này do Justin, Thomas, Tony thuộc nhóm kiến trúc của Ethereum Foundation cùng Buterin quản lý. Nhóm biên soạn cho rằng rất khó xây dựng một lộ trình duy nhất đại diện cho toàn bộ hệ sinh thái phi tập trung, vì vậy Strawmap L1 được tạo ra như một công cụ khởi đầu cho thảo luận. Trên thực tế, tài liệu này đã được dùng làm nền tảng trao đổi tại workshop của Ethereum Foundation vào tháng 1/2026.

Strawmap L1 sắp xếp các đợt nâng cấp theo trục thời gian cho từng lớp gồm đồng thuận, dữ liệu và thực thi, đồng thời đặt ra 5 mục tiêu cuối cùng. Cụ thể, tài liệu hướng tới một L1 tốc độ cao với thời gian hoàn tất giao dịch chỉ vài giây; L1 đạt quy mô gigagas, xử lý 10.000 giao dịch mỗi giây; L2 đạt quy mô teragas với mục tiêu 10 triệu giao dịch mỗi giây; L1 hậu lượng tử với bảo mật dựa trên hàm băm; và L1 riêng tư tích hợp tính năng chuyển tiền ẩn danh. Bản dự thảo cũng phác thảo 7 đợt fork đến năm 2029 theo chu kỳ khoảng 6 tháng, trong đó có các tên nâng cấp như Glamsterdam và Hegotá.

Bảo mật hậu lượng tử hiện không còn dừng ở mức định hướng. Ngày 5/6/2026, Buterin đã đề xuất EIP-8288. Theo thiết kế của đề xuất này, giao dịch sẽ khai báo các phụ thuộc mật mã, còn block builder sẽ thay thế chúng bằng một bằng chứng STARK đệ quy duy nhất nhằm duy trì hiệu quả sử dụng gas.

Ethereum Foundation cũng đã thành lập một nhóm chuyên trách về bảo mật hậu lượng tử vào tháng 1 năm nay, với mốc mục tiêu là năm 2029. Phạm vi công việc của nhóm bao gồm chữ ký đồng thuận, cam kết về tính sẵn có của dữ liệu, chữ ký tài khoản và bằng chứng zero-knowledge ở tầng ứng dụng. Điều này cho thấy Ethereum đã chính thức đưa quá trình chuyển đổi bảo mật ở hạ tầng cốt lõi vào nhóm ưu tiên, thay vì chỉ dừng ở mức điều chỉnh định hướng trên giấy.

Việc Buterin sắp xếp lại thứ tự ưu tiên trong Strawmap cũng diễn ra trong bối cảnh điện toán lượng tử tiếp tục tiến triển. Khi các rủi ro đối với hệ mật mã ngày càng được nhắc đến nhiều hơn, việc nâng ưu tiên cho bảo mật hậu lượng tử được xem là bước đi có thể dự đoán trước.

Song song với đó, Buterin cho rằng các công cụ trí tuệ nhân tạo có thể rút ngắn đáng kể thời gian xây dựng lộ trình. Ông từng nói AI đã hỗ trợ soạn dự thảo lộ trình đến năm 2030, giúp rút thời gian từ vài năm xuống còn hai tuần.

Nhìn tổng thể, bản cập nhật lần này cho thấy Ethereum vẫn tiếp tục theo đuổi mục tiêu nâng năng lực xử lý và mở rộng quyền riêng tư, đồng thời đưa hạ tầng hậu lượng tử trở thành một nhiệm vụ trọng yếu của Layer 1 trong trung và dài hạn. Vấn đề tiếp theo mà thị trường sẽ theo dõi là cách những đề xuất cụ thể như EIP-8288 được đưa vào lịch nâng cấp thực tế, cũng như thứ tự phản ánh mục tiêu hạ tầng năm 2029 trong kế hoạch fork của Strawmap.