Các thượng nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng đang gia tăng sức ép lên Apple, yêu cầu hãng cam kết không sử dụng chip nhớ do hai doanh nghiệp Trung Quốc là CXMT và YMTC sản xuất. Động thái này phản ánh lo ngại ngày càng lớn tại Washington về rủi ro đối với chuỗi cung ứng bán dẫn của Mỹ và an ninh quốc gia.

Theo 9to5Mac ngày 30/7 (giờ địa phương), nhóm thượng nghị sĩ yêu cầu Apple làm rõ trước ngày 21/8 rằng hãng sẽ không đưa chip nhớ của CXMT và YMTC vào sản phẩm của mình.

Yêu cầu trên xuất hiện trong bối cảnh Apple được cho là đang cân nhắc mở rộng chuỗi cung ứng tại Trung Quốc để ứng phó tình trạng thiếu nguồn cung chip nhớ. Hãng cũng bị cho là đã vận động sự ủng hộ từ chính quyền Mỹ cho phương án mua chip từ CXMT và YMTC.

Dù thương vụ này không cần phê duyệt pháp lý bắt buộc, giới phân tích cho rằng nếu thúc đẩy kế hoạch mà không có hậu thuẫn từ chính quyền, Apple có thể phải đối mặt với áp lực chính trị lớn hơn.

Gần đây, CEO Apple Tim Cook cho biết công ty đang rà soát toàn bộ chuỗi cung ứng trước nguy cơ chi phí tăng. Sau đó, liên tiếp xuất hiện thông tin Apple đang thử nghiệm DRAM của CXMT và đàm phán với YMTC về nguồn cung chip nhớ.

Đây không phải lần đầu Apple bị Quốc hội Mỹ giám sát về vấn đề này. Năm 2022, hãng từng xúc tiến kế hoạch trang bị NAND flash của YMTC cho một số mẫu iPhone bán tại Trung Quốc, nhưng sau đó rút lại trước phản ứng từ Quốc hội Mỹ và bối cảnh Washington siết kiểm soát xuất khẩu sang Trung Quốc.

Khi đó, thượng nghị sĩ Marco Rubio từng chỉ trích Apple là “đang đùa với lửa”, trong khi nhiều nghị sĩ khác cũng phản đối mạnh mẽ với lý do rủi ro an ninh quốc gia.

Ở diễn biến mới, mức độ chỉ trích đã tăng lên rõ rệt. Các thượng nghị sĩ gọi kế hoạch của Apple là “thiển cận”, đồng thời cảnh báo về khả năng tập đoàn điện tử tiêu dùng lớn nhất thế giới phụ thuộc vào nguồn cung linh kiện cốt lõi từ các doanh nghiệp bị chính phủ Mỹ xếp vào nhóm có liên hệ với quân đội Trung Quốc.

Nhóm nghị sĩ cũng lo ngại rằng nếu Apple đưa các hãng chip nhớ Trung Quốc vào chuỗi cung ứng, nhiều tập đoàn toàn cầu khác có thể làm theo. Theo lập luận này, năng lực đầu tư và nền tảng sản xuất của ngành chip nhớ Mỹ có nguy cơ suy yếu.

Theo 9to5Mac, hãng chip nhớ Mỹ Micron cũng được cho là đã sử dụng lập luận tương tự để thuyết phục chính quyền không chấp nhận đề nghị của Apple.

Các thượng nghị sĩ cho rằng ngay cả khi Apple chỉ dùng chip nhớ Trung Quốc cho các sản phẩm bán tại thị trường Trung Quốc, phạm vi áp dụng đó cũng khó bị giới hạn trong dài hạn.

Lý do là một linh kiện sau khi đã vượt qua quy trình chứng nhận của Apple hoàn toàn có thể được mở rộng sang các sản phẩm phân phối toàn cầu. Trên thực tế, Apple được cho là đã trao đổi với chính quyền Mỹ về khả năng sử dụng chip nhớ của CXMT và YMTC cho cả các sản phẩm bán ngoài Trung Quốc.

Nhóm thượng nghị sĩ cũng đặt câu hỏi Apple đã chia sẻ những thông tin công nghệ nào với CXMT trong quá trình chứng nhận linh kiện. Họ cho rằng nếu công nghệ thuộc diện bị Mỹ kiểm soát được chuyển sang các cơ sở sản xuất bán dẫn tiên tiến của Trung Quốc, giao dịch đó có thể phải xin giấy phép riêng từ Bộ Thương mại Mỹ.

Đến nay, Apple vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức. Theo giới trong ngành, tranh cãi lần này không còn dừng ở câu chuyện mua linh kiện, mà đã mở rộng sang vấn đề bảo vệ chuỗi cung ứng bán dẫn của Mỹ, kiểm soát công nghệ đối với Trung Quốc và an ninh quốc gia. Thị trường hiện chờ phản hồi của Apple trước hạn 21/8, cũng như việc hãng có tiếp tục kế hoạch đưa các nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc vào chuỗi cung ứng hay không.