Chính phủ Mỹ đang siết kiểm soát nhập khẩu đối với robot tiên tiến và biến tần kết nối mạng, với lý do an ninh quốc gia. Động thái này cho thấy phạm vi kiểm soát chuỗi cung ứng của Washington đang được mở rộng từ thiết bị viễn thông sang cả robot và thiết bị năng lượng, trong đó các doanh nghiệp Trung Quốc được cho là sẽ chịu tác động lớn nhất.

Theo The Verge ngày 28/7 (giờ địa phương), Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã công bố đưa robot tiên tiến có kết nối mạng và biến tần kết nối mạng vào diện hạn chế nhập khẩu, với lý do liên quan đến an ninh quốc gia và an toàn người dùng.

Quy định mới không chỉ áp dụng với robot hình người hay robot bốn chân, mà còn bao phủ nhiều thiết bị di động khác. Trong tài liệu hỏi đáp (FAQ), FCC định nghĩa robot tiên tiến là thiết bị có khả năng tự di chuyển trên mặt đất hoặc tránh chướng ngại vật, được trang bị cảm biến nhận biết môi trường xung quanh và chip phục vụ kết nối mạng. Những sản phẩm nặng trên 4,4 pound, tương đương khoảng 2 kg, sẽ thuộc diện điều chỉnh.

Điều này đồng nghĩa một số mẫu robot hút bụi dự kiến ra mắt trong thời gian tới có thể gặp khó khi vào thị trường Mỹ nếu không được cấp chấp thuận ngoại lệ. FCC cho biết biện pháp này được đưa ra do tồn tại “rủi ro không thể chấp nhận” đối với an ninh quốc gia và an toàn của người dân Mỹ.

Dù FCC khẳng định quy định không nhắm tới bất kỳ quốc gia cụ thể nào, giới công nghiệp nhận định các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất. Trung Quốc thời gian gần đây đẩy mạnh sản xuất robot hình người, đồng thời sở hữu nhiều doanh nghiệp lớn toàn cầu trong lĩnh vực biến tần cho điện mặt trời và năng lượng tái tạo như Sungrow và Huawei. Trong đó, Huawei hiện đã nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ.

Quy định lần này không áp dụng hồi tố đối với các sản phẩm đã được đưa vào sử dụng. Cá nhân và doanh nghiệp tại Mỹ vẫn có thể tiếp tục sử dụng robot và biến tần hiện có. Tuy nhiên, các công ty muốn đưa sản phẩm mới vào thị trường Mỹ sẽ phải xin phê duyệt ngoại lệ.

FCC cho biết hồ sơ xin ngoại lệ phải nêu rõ kế hoạch chuyển hoạt động sản xuất sang Mỹ, thay vì chỉ trình bày biện pháp tăng cường bảo mật. Doanh nghiệp cũng phải đưa ra lộ trình cụ thể để bắt đầu sản xuất tại Mỹ trong tương lai.

Cơ quan này đồng thời cho biết sẽ áp dụng cơ chế ngoại lệ nhằm bảo đảm toàn bộ robot và biến tần vẫn có thể nhận các bản cập nhật bảo mật và duy trì khả năng tương thích đến ngày 1/1/2029. Dù vậy, hiện chưa có quy định buộc doanh nghiệp phải báo cáo riêng với FCC mỗi khi phát hành bản cập nhật bảo mật.

Theo đánh giá của giới công nghiệp, đây là dấu hiệu cho thấy Mỹ đang mở rộng cơ chế kiểm soát chuỗi cung ứng vốn áp dụng với thiết bị viễn thông sang robot và thiết bị năng lượng. Điểm đáng chú ý là tiêu chí xét ngoại lệ lần này tập trung nhiều hơn vào địa điểm sản xuất và việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng, thay vì mức độ bảo mật của sản phẩm.

Thị trường cũng dự báo nhiều doanh nghiệp có cơ sở sản xuất ngoài Trung Quốc có thể tránh được tác động trực tiếp từ quy định mới. Trong khi đó, thị trường robot và thiết bị điện tại Mỹ được cho là sẽ đồng thời chịu sức ép từ các yêu cầu bảo mật khắt khe hơn và xu hướng dịch chuyển địa điểm sản xuất.