Việc một doanh nghiệp quốc doanh Trung Quốc được cho là đã bắt đầu sản xuất máy quang khắc DUV ngâm đang làm dấy lên lo ngại trên thị trường thiết bị bán dẫn toàn cầu. Trong bối cảnh Bắc Kinh đẩy mạnh nội địa hóa các thiết bị then chốt vốn lâu nay phụ thuộc vào thiết bị của ASML của Hà Lan, giới đầu tư đặc biệt chú ý đến khả năng tự chủ chuỗi cung ứng bán dẫn của nước này.

Theo tạp chí trực tuyến Gigazine ngày 28/7 (giờ địa phương), một doanh nghiệp quốc doanh có trụ sở tại Thượng Hải đã khởi động sản xuất máy quang khắc DUV ngâm và dự kiến cung cấp thiết bị cho các hãng bán dẫn Trung Quốc như SMIC và CXMT.

Điểm đáng chú ý là Trung Quốc đang từng bước xây dựng nguồn cung nội địa ở phân khúc máy DUV, lĩnh vực gần như do ASML chi phối. So với EUV, DUV kém hơn một bậc về công nghệ, song vẫn là thiết bị then chốt trong nhiều công đoạn sản xuất chip, bao gồm cả bộ nhớ và logic.

Trong bối cảnh Mỹ và Hà Lan siết kiểm soát xuất khẩu, khiến Trung Quốc không thể tiếp cận thiết bị EUV, việc nội địa hóa DUV được xem là lựa chọn thực tế để mở rộng năng lực sản xuất bán dẫn.

Dù vậy, quá trình thương mại hóa được dự báo sẽ cần thêm thời gian. Các doanh nghiệp bán dẫn Trung Quốc vẫn phải kiểm chứng độ chính xác, độ tin cậy và khả năng tương thích của thiết bị với quy trình hiện có trước khi đưa vào dây chuyền sản xuất. Quá trình thử nghiệm này có thể kéo dài vài tháng hoặc hơn.

Quy mô sản xuất ban đầu cũng khá hạn chế. Theo kế hoạch liên quan, mục tiêu trong năm nay là khoảng 5 máy và đến năm 2027 là khoảng 20 máy.

Danh tính doanh nghiệp phát triển thiết bị hiện chưa được công bố. Theo các nguồn tin, tên công ty không được tiết lộ do tính nhạy cảm của dự án, trong khi mức độ sẵn sàng cho sản xuất hàng loạt cũng chưa được chia sẻ ra bên ngoài.

Thông tin trên ngay lập tức tác động đến thị trường. Cổ phiếu ASML giảm khoảng 7% trong phiên, trong khi nhóm cổ phiếu thiết bị bán dẫn toàn cầu đồng loạt suy yếu. Cổ phiếu BESI giảm khoảng 8,5%, Soitec của Pháp mất 5% và Infineon của Đức giảm khoảng 3%.

Động thái bán ra của nhà đầu tư chủ yếu phản ánh lo ngại dài hạn về khả năng Trung Quốc tự chủ thiết bị, qua đó có thể ảnh hưởng đến vị thế của ASML tại thị trường này, hơn là tác động tức thời đến kết quả kinh doanh.

Tuy nhiên, một số ý kiến trong giới tài chính vẫn kêu gọi thận trọng. Trong báo cáo gửi nhà đầu tư, JPMorgan nhận định việc chế tạo được một số ít máy DUV và khả năng cung cấp ổn định thiết bị đủ tiêu chuẩn cho sản xuất hàng loạt là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

Ngân hàng này cũng lưu ý mục tiêu sản lượng hằng năm của Trung Quốc vẫn còn rất nhỏ nếu đặt cạnh 131 máy mà ASML sản xuất trong năm 2025.

Hiện EUV - thiết bị không thể thiếu để sản xuất chip tiên tiến - vẫn là lĩnh vực ASML nắm thế độc quyền, còn Trung Quốc chưa thể nhập khẩu vì các rào cản xuất khẩu. Vì vậy, nước này được cho là đang theo đuổi chiến lược mở rộng nền tảng sản xuất bằng cách nội địa hóa trước các thiết bị DUV có tính khả thi cao hơn.

Gần đây, cũng xuất hiện thông tin cho rằng Trung Quốc đang phát triển nguyên mẫu máy EUV với sự hỗ trợ của các kỹ sư từng làm việc tại ASML, nhưng chưa có xác nhận chính thức. Tính đến nay, thông tin được xác nhận mới dừng ở việc khởi động sản xuất DUV và kế hoạch sản lượng ban đầu ở quy mô hạn chế.

Giới công nghiệp hiện theo dõi sát liệu máy quang khắc DUV “made in China” có thể vượt qua các bài kiểm tra hiệu năng để triển khai thực tế trên dây chuyền của SMIC, CXMT và các doanh nghiệp chủ chốt khác hay không. Đây được xem là phép thử quan trọng đối với chiến lược tự chủ bán dẫn của Trung Quốc.