Phân tích mới cho thấy ngay cả khi mùa hè có nhiều nắng hơn, tình trạng thiếu vitamin D vẫn phổ biến ở một bộ phận người cao tuổi và người trưởng thành có làn da sẫm màu tại miền bắc nước Anh.
Theo Gigazine ngày 28/7 (giờ địa phương), nhóm nghiên cứu của Newcastle University đã phân tích dữ liệu sàng lọc ban đầu của một thử nghiệm lâm sàng tại miền bắc nước Anh. Kết quả cho thấy ngay trong mùa hè, tỷ lệ người có nồng độ vitamin D dưới ngưỡng khuyến nghị vẫn ở mức cao.
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu sàng lọc từ một thử nghiệm lâm sàng khác của Newcastle University, vốn được thiết kế để so sánh các phương pháp bổ sung vitamin D. Mẫu nghiên cứu gồm 299 người được xét nghiệm từ tháng 12/2024 đến tháng 8/2025.
Tiêu chí tuyển chọn gồm hai nhóm: người từ 65 tuổi trở lên; và người từ 18 tuổi trở lên, thuộc cộng đồng thiểu số và có làn da sẫm màu. Nhóm thứ hai phải thuộc type IV đến VI theo thang phân loại da Fitzpatrick, hệ thống dùng để đánh giá phản ứng của da khi tiếp xúc với ánh nắng.
Người tham gia được lấy một lượng máu nhỏ ở đầu ngón tay để đo nồng độ 25(OH) vitamin D tại phòng xét nghiệm chuyên môn. Nhóm nghiên cứu xác định mức dưới 50 nanomol/lít (nmol/L) là dưới ngưỡng khuyến nghị; trong đó 31-49 nmol/L được xếp vào thiếu vitamin D và dưới 30 nmol/L là thiếu nghiêm trọng.
Ở nhóm từ 65 tuổi trở lên, tỷ lệ dưới ngưỡng khuyến nghị giảm xuống 25% vào tháng 5/2025, nhưng sau đó tăng trở lại. Cụ thể, tỷ lệ này là 63,4% trong tháng 6, 47,8% trong tháng 7 và 55,5% trong tháng 8. Bình quân giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8 là 55,6%, trái với kỳ vọng nồng độ vitamin D thường cải thiện vào mùa hè.
Với nhóm người trưởng thành thuộc cộng đồng thiểu số có làn da sẫm màu, xu hướng cải thiện còn mờ nhạt hơn. Tỷ lệ dưới ngưỡng khuyến nghị của nhóm này luôn từ 64% trở lên trong tất cả các tháng khảo sát. Riêng mùa hè, con số lần lượt là 69,3% trong tháng 6, 75% trong tháng 7 và 83,3% trong tháng 8, không cho thấy đà suy giảm rõ rệt từ mùa đông sang mùa hè.
Nhóm nghiên cứu cho biết vitamin D có thể được hấp thụ từ thực phẩm, đồng thời được cơ thể tổng hợp khi da tiếp xúc với tia UVB. Tuy nhiên, khả năng tổng hợp vitamin D khác nhau giữa từng nhóm đối tượng. Ở người cao tuổi, khả năng này suy giảm theo tuổi tác; trong khi ở người da sẫm màu, lượng melanin cao hơn khiến cơ thể cần nhiều ánh nắng hơn để tạo ra cùng một lượng vitamin D.
Đồng tác giả Bernard Koff cho biết điểm đáng chú ý là số liệu theo từng tháng trong mùa hè không cho thấy sự cải thiện rõ ràng. Theo ông, dù đây thường là giai đoạn được kỳ vọng giúp cơ thể phục hồi lượng vitamin D, dữ liệu không phản ánh xu hướng tăng lên. Ông cũng lưu ý rằng tại những khu vực như miền bắc nước Anh, chỉ dựa vào ánh nắng có thể là chưa đủ để cơ thể tạo vitamin D, đặc biệt với người cao tuổi và các cộng đồng thiểu số.
Dù vậy, nghiên cứu vẫn có một số hạn chế. Khảo sát không theo dõi cùng một nhóm người xuyên suốt từ mùa đông đến mùa hè mà so sánh dữ liệu của các nhóm khác nhau được xét nghiệm theo từng tháng. Ngoài ra, nghiên cứu cũng không đo mức độ phơi nắng thực tế của từng cá nhân. Vì vậy, nhóm tác giả nhấn mạnh chưa thể kết luận ở cấp độ cá nhân rằng việc tắm nắng vào mùa hè không làm tăng vitamin D.
Tuy nhiên, kết quả này cho thấy việc có nhiều nắng hơn vào mùa hè không đồng nghĩa nồng độ vitamin D sẽ nhanh chóng trở lại bình thường. Đặc biệt với người cao tuổi và người trưởng thành có làn da sẫm màu sống ở các khu vực phía bắc, cần tiếp tục theo dõi chi tiết hơn để xác định liệu biến động theo mùa có đủ giúp cải thiện tình trạng thiếu hụt hay không.