Elon Musk, CEO của Tesla, dự báo trí tuệ nhân tạo (AI) có thể vượt tổng trí tuệ của nhân loại trong vòng 5 năm tới và trở nên khó kiểm soát sau khoảng 10 năm. Trong bối cảnh cuộc đua AI tăng tốc, ông cũng kêu gọi các doanh nghiệp lớn trong ngành phối hợp rà soát các rủi ro an toàn.

Theo Decrypt ngày 27/7/2026 (giờ địa phương), Musk đưa ra nhận định này trong cuộc trao đổi gần đây với Zanny Minton Beddoes, Tổng biên tập The Economist. Ông cho rằng AI đang tiến tới mức vượt con người trong gần như mọi nhiệm vụ đòi hỏi năng lực trí tuệ.

Musk đánh giá sự phổ biến của AI không chỉ là một bước tiến công nghệ, mà còn có thể làm thay đổi cấu trúc xã hội. Theo ông, điều AI khó làm hơn con người có lẽ chỉ là “trở thành con người”, và xu hướng hiện nay nhiều khả năng sẽ mở ra một “kỷ nguyên thịnh vượng đáng kinh ngạc”, nơi mọi người có thể có được điều mình mong muốn.

Tuy vậy, ông nhấn mạnh một tương lai thịnh vượng không đồng nghĩa với một tương lai an toàn. Theo Musk, quản trị rủi ro phải được đặt lên hàng đầu.

Ông cũng cho rằng, với tốc độ phát triển hiện nay của AI và robot, việc chặn đà tiến của công nghệ này gần như không khả thi. Musk nói ông không thấy cách nào để ngăn lại động lực phát triển rất mạnh của AI và robot, đồng thời cho rằng ngay cả khi tồn tại một “nút dừng”, chưa chắc việc kích hoạt nó đã là lựa chọn tốt hơn.

Vì vậy, thay vì tìm cách kìm hãm tiến bộ, Musk nhận định hướng tiếp cận thực tế hơn là xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro.

Để làm điều đó, ông đề xuất các công ty AI lớn trên thế giới thiết lập một cơ chế tham vấn, gặp gỡ định kỳ để thảo luận về an toàn và an ninh. Theo Musk, dù vẫn cạnh tranh, các doanh nghiệp nên tiến hành rà soát chéo trong phạm vi nhất định trước khi công bố thế hệ mô hình AI mới để nhận diện rủi ro. Nếu phát hiện vấn đề nghiêm trọng, cần có cơ chế để chính phủ can thiệp.

Trong khi nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác về an toàn AI, Musk tiếp tục chỉ trích OpenAI và Sam Altman. Ông cho rằng OpenAI đã đi chệch mục tiêu ban đầu là phát triển AI vì lợi ích của nhân loại trên nền tảng phi lợi nhuận và mã nguồn mở, để trở thành một doanh nghiệp thương mại khép kín.

Musk nói ông “không phải là fan của Sam Altman” và cho rằng OpenAI đã đánh mất sứ mệnh khi mới thành lập.

Dù vậy, các động thái pháp lý gần đây của Musk không mang lại kết quả như mong muốn. Vào tháng 5, một bồi thẩm đoàn tại bang California (Mỹ) không chấp nhận trách nhiệm pháp lý của phía bị đơn trong vụ kiện trị giá 150 tỷ USD mà Musk nhằm vào OpenAI, Sam Altman và đồng sáng lập Greg Brockman. Trước đó, Musk khởi kiện với lập luận OpenAI đã từ bỏ mục tiêu của một tổ chức phi lợi nhuận và chuyển sang cấu trúc vì lợi nhuận.

Ở chiều ngược lại, Musk đưa ra đánh giá tích cực hơn về Anthropic. Ông cho rằng đồng sáng lập Dario Amodei cùng các nhân sự chủ chốt đã rời OpenAI để thành lập Anthropic vì không còn tin tưởng Sam Altman.

Musk nói “Dario là người có nguyên tắc”, đồng thời cho biết đến nay ông chưa cảm nhận thấy “ác ý” từ các thành viên của Anthropic. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh thiện chí thôi là chưa đủ và cảnh giác về an toàn AI vẫn là yêu cầu bắt buộc.

Musk lặp lại quan điểm rằng, bất chấp cạnh tranh doanh nghiệp hay bất đồng cá nhân, hợp tác về an toàn AI phải được ưu tiên. Theo ông, nếu cuối cùng các bên vẫn phải đối thoại thì nên đối thoại, đồng thời gác lại khác biệt cá nhân vì lợi ích chung của thế giới.

Trong bối cảnh cạnh tranh AI ngày càng gay gắt, giới quan sát đang theo dõi liệu đề xuất của Musk về một cơ chế hợp tác toàn cầu cho an toàn AI có thể được chuyển hóa thành hợp tác thực chất ở cấp độ toàn ngành hay không.