Độ khó khai thác Bitcoin trong năm nay có thể lần đầu tiên ghi nhận mức giảm ròng theo năm, trong bối cảnh giá Bitcoin đi xuống và chi phí điện tăng mạnh khiến nhiều thợ đào phải ngừng máy.

Theo U.Today ngày 27/7 giờ địa phương, độ khó khai thác Bitcoin đã giảm từ 148,3 nghìn tỷ vào cuối năm ngoái xuống còn 126,2 nghìn tỷ ở thời điểm hiện tại.

Diễn biến này thu hút sự chú ý vì nếu xu hướng kéo dài đến cuối năm, đây sẽ là lần đầu tiên kể từ khi mạng lưới Bitcoin ra đời, độ khó khai thác giảm ròng trên cơ sở cả năm. Dù vậy, từ nay đến cuối năm vẫn còn 5 đợt điều chỉnh độ khó tự động, nên số liệu cuối cùng chưa được xác lập. Nếu giá Bitcoin phục hồi và các thiết bị khai thác được đưa vào hoạt động trở lại, độ khó cuối năm vẫn có thể vượt mức của năm 2025.

Áp lực lớn nhất hiện nay đến từ lợi nhuận suy giảm. Giá Bitcoin đã giảm 26% so với đầu năm, khiến doanh thu của ngành khai thác co lại còn khoảng một nửa. Theo ước tính của OnchainMind, chi phí khai thác trung bình để tạo ra 1 Bitcoin hiện ở mức 76.100 USD, trong khi giá thị trường chỉ quanh 65.000 USD. Điều này đồng nghĩa nhiều công ty khai thác đang rơi vào tình trạng thua lỗ, kéo theo số lượng máy phải dừng vận hành ngày càng tăng.

Yếu tố thời tiết cũng làm tình hình thêm bất lợi. Siêu bão Fun ảnh hưởng đến Mỹ khoảng tháng 2, trong khi đợt nắng nóng mùa hè tại Texas đẩy chi phí điện lên cao. Trước áp lực giá điện, một số doanh nghiệp đã phải tạm dừng vận hành máy đào ASIC để hạn chế chi phí. Kết quả là hashrate của toàn mạng hiện thấp hơn khoảng 20% so với đỉnh lịch sử.

Ở góc độ mạng lưới, đợt điều chỉnh này được xem như một cơ chế tự cân bằng. Thuật toán của Bitcoin sẽ hạ độ khó để giảm mức độ cạnh tranh, qua đó hỗ trợ biên lợi nhuận cho các đơn vị khai thác có lợi thế về nguồn điện giá rẻ.

Các chỉ báo on-chain cũng đang được thị trường theo dõi sát. Puell Multiple hiện đã rơi xuống vùng đáy sâu, ở phân vị thứ 17. Chỉ báo này thường xuất hiện vào giai đoạn cuối của quá trình các thiết bị kém hiệu quả bị loại khỏi thị trường. Vì vậy, nhiều nhà đầu tư xem việc độ khó giảm cùng làn sóng “đầu hàng” của thợ đào là tín hiệu cho thấy giá có thể đang tạo đáy.

Một điểm đáng chú ý khác là diễn biến giữa nhóm cổ phiếu liên quan đến khai thác Bitcoin và thị trường giao ngay đang có sự lệch pha. Trong khi hoạt động khai thác truyền thống chịu áp lực thua lỗ, một số cổ phiếu trong nhóm này vẫn tăng nhờ kỳ vọng vào nhu cầu AI. Theo đó, sức khỏe tài chính của các công ty khai thác ngày càng phụ thuộc vào khả năng cung cấp năng lực tính toán máy chủ cho các tập đoàn AI, thay vì chỉ dựa vào giá Bitcoin.

Biến số còn lại là các đợt điều chỉnh độ khó từ nay đến cuối năm và khả năng phục hồi của giá Bitcoin. Nếu thị trường xuất hiện một nhịp tăng trong năm nay, mức giảm của độ khó có thể thu hẹp, thậm chí đảo chiều tăng trở lại. Ngược lại, nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn, mạng lưới Bitcoin sẽ tiếp tục cho thấy khả năng tự cân bằng ngay cả khi lợi nhuận khai thác suy yếu.