Apple đang tiếp cận nhà sản xuất bộ nhớ Trung Quốc Changxin Memory Technologies (CXMT), nhưng khả năng biến đây thành công cụ gây sức ép lên các nhà cung cấp hiện hữu được đánh giá là không lớn. Nguyên nhân là công suất của CXMT hiện đã tiệm cận mức tối đa, khiến dư địa bổ sung thêm nguồn cung cho Apple khá hạn chế.

Theo ITmedia ngày 27/7, trong năm 2024, sản lượng của CXMT đã vượt 100.000 wafer DRAM/tháng, tương đương việc nhà máy hiện hữu gần như chạy sát trần công suất.

Điều thị trường quan tâm là liệu việc Apple tìm mua bộ nhớ từ Trung Quốc có thể làm thay đổi cán cân cung ứng hay không. Động thái tiếp cận CXMT có thể được xem là một cách để Apple gia tăng lợi thế đàm phán với các nhà cung cấp bộ nhớ hiện tại. Tuy nhiên, tác động thực tế được cho là sẽ hạn chế, bởi CXMT đã xây dựng được năng lực sản xuất quy mô lớn và tiếp tục mở rộng tương đối độc lập dưới sự hậu thuẫn của Chính phủ Trung Quốc.

CXMT được xem là một mắt xích trong chiến lược tự chủ bán dẫn của Trung Quốc theo định hướng Made in China 2025. Công ty hình thành từ một cấu trúc khá phức tạp, gắn với Fujian Jinhua Integrated Circuit (JHICC) - đơn vị nhận hỗ trợ từ chính quyền trung ương Trung Quốc và tỉnh Phúc Kiến - cùng Xi’an UniIC Semiconductors (UniIC Semiconductor), công ty con của Tsinghua UniGroup. Dù vậy, CXMT không có quan hệ sở hữu vốn trực tiếp với Tsinghua UniGroup.

Quá trình triển khai diễn ra tương đối nhanh. CXMT xây dựng nhà máy wafer 300 mm, trong đó UniIC phụ trách thiết kế còn JHICC đảm nhận huy động vốn. Cuối năm 2017, công ty bắt đầu đưa thiết bị vào nhà máy. Đến giữa năm 2018, hãng bước vào giai đoạn thử nghiệm sản xuất hàng loạt. Sản phẩm đầu tiên là LPDDR4 8GB trên tiến trình 19nm. Khi đó, UniIC đã sản xuất hàng loạt DDR3, vì vậy CXMT chuyển hướng sang LPDDR4 thay vì đi theo dòng sản phẩm cũ.

Từ năm 2019, CXMT bắt đầu giao hàng thương mại với sản lượng khoảng 20.000 wafer DRAM/tháng. Năm 2020, công ty từng đặt mục tiêu nâng công suất lên 40.000 wafer DRAM/tháng nhưng không đạt kế hoạch. Sau đó, ngoài LPDDR4, CXMT bắt đầu sản xuất thêm DDR4, qua đó tiếp tục nâng sản lượng.

Công suất của hãng tăng lên khoảng 50.000 wafer DRAM/tháng trong năm 2022, hơn 75.000 wafer DRAM/tháng vào năm 2023 và vượt 100.000 wafer DRAM/tháng trong năm 2024. Cả năm 2024, tổng lượng wafer DRAM xuất xưởng đạt 1,62 triệu. Trong giai đoạn này, CXMT đã vượt Winbond và Nanya để đứng thứ tư thế giới, với thị phần khoảng 5%.

Diễn biến này cho thấy chiến lược tìm nguồn cung mới của Apple khó tạo ra tác động lớn trong ngắn hạn. Nhà máy được CXMT xây dựng từ năm 2017 có công suất thiết kế 125.000 wafer/tháng. Việc sản lượng năm 2024 vượt 100.000 wafer/tháng đồng nghĩa phần lớn công suất hiện hữu đã được lấp đầy. Vì vậy, ngay cả khi Apple chọn CXMT làm đối tác mới, khả năng nhanh chóng kéo thêm sản lượng lớn để gây sức ép lên các nhà cung cấp bộ nhớ khác là không dễ.

Sự tăng trưởng của CXMT cũng phản ánh cách Trung Quốc phát triển ngành bộ nhớ. Công ty này không được nhìn nhận như một doanh nghiệp tư nhân đơn lẻ tự vươn lên, mà là một phần trong nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng bán dẫn tự chủ, với nền tảng vốn và sản xuất được hậu thuẫn từ trước. Việc JHICC được thành lập nhờ nguồn vốn từ chính quyền trung ương và tỉnh Phúc Kiến, sau đó CXMT tiếp nối cấu trúc này, là yếu tố quan trọng khi đánh giá vị thế của hãng trong chuỗi cung ứng.

Trong khi đó, Tsinghua UniGroup từng theo đuổi mảng DRAM nhưng rơi vào khủng hoảng tài chính vào tháng 7/2021, trước khi phục hồi nhờ khoản đầu tư từ Zhiguangxin Holding. Trong quá trình tái cơ cấu, mảng DRAM được tập trung về UniIC Semiconductor, còn Tsinghua UniGroup rút lui khỏi lĩnh vực này. Dù vậy, CXMT vẫn tiếp tục mở rộng sản xuất, cho thấy hãng đã vượt khỏi giai đoạn thử nghiệm để trở thành một nhà cung cấp có năng lực thực sự.

Điểm đáng chú ý vì thế không chỉ nằm ở việc Apple tiếp cận CXMT, mà ở chỗ dư địa công suất của nhà sản xuất này không còn nhiều. CXMT đã vượt các hãng bộ nhớ Đài Loan về quy mô xuất xưởng, trong khi nhà máy hiện hữu gần như đã hoạt động hết công suất. Hợp tác với CXMT có thể giúp Apple đa dạng hóa nguồn cung, nhưng hiệu quả như một đòn bẩy để kiềm chế các nhà cung cấp bộ nhớ khác sẽ khó đạt như kỳ vọng.