Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy việc loại bỏ thiết bị viễn thông của Huawei và ZTE khỏi hạ tầng mạng trong khối. Theo một báo cáo mới của GSMA Intelligence, động thái này có thể khiến các nhà mạng châu Âu phải chi tối đa 40 tỷ euro để thay thế thiết bị, đồng thời làm thay đổi cục diện thị trường theo hướng tập trung hơn vào Ericsson và Nokia.

Theo Cryptopolitan ngày 23/7 (giờ địa phương), GSMA Intelligence cho biết chi phí phát sinh sẽ tăng mạnh nếu EU buộc các nhà mạng tháo dỡ thiết bị của những nhà cung cấp bị xếp vào diện rủi ro cao. Báo cáo được xây dựng theo đề nghị của 7 nhà khai thác viễn thông lớn tại châu Âu, trong đó có Deutsche Telekom, Vodafone và Orange.

Mức ước tính 40 tỷ euro cao hơn ba lần so với dự báo 10-13 tỷ euro mà Ủy ban châu Âu từng đưa ra. Khác biệt chủ yếu đến từ phạm vi tính toán: ước tính trước đây chỉ bao gồm mạng di động, trong khi báo cáo lần này tính thêm cả thiết bị truyền dẫn và hạ tầng băng rộng cố định.

Trong đó, chi phí thay thế trạm gốc di động và thiết bị liên quan được ước tính ở mức 16-22 tỷ euro. Thiết bị truyền dẫn phục vụ kết nối dữ liệu giữa các trạm gốc cần thêm 9-12 tỷ euro, còn thiết bị băng rộng cố định, bao gồm cả thiết bị truy nhập quang, vào khoảng 5 tỷ euro.

EU hiện đang thúc đẩy sửa đổi các quy định an ninh mạng theo hướng buộc loại bỏ thiết bị của các nhà cung cấp đến từ những quốc gia bị xem là có rủi ro cao, như Huawei và ZTE, khỏi mạng viễn thông tại các nước thành viên. Báo cáo nhận định đây có thể là một trong những thay đổi mang tính cấu trúc lớn nhất của ngành viễn thông châu Âu trong nhiều thập kỷ.

Theo phân tích của GSMA Intelligence, nếu các nhà cung cấp Trung Quốc rút khỏi thị trường, lựa chọn thay thế trên thực tế sẽ gần như chỉ còn Ericsson và Nokia. Điều này có thể làm suy giảm cạnh tranh, qua đó đẩy giá thiết bị đi lên.

Báo cáo dự báo giá thiết bị viễn thông di động có thể tăng trung bình 24% nếu Huawei và ZTE bị loại bỏ. Với thiết bị băng rộng cố định, mức tăng dự kiến là 19%, còn thiết bị truyền dẫn tăng khoảng 10%. Trong kịch bản khối lượng đơn hàng trước đây của Huawei và ZTE dồn sang một số ít nhà cung cấp, giá thiết bị di động thậm chí có thể tăng tới 43%.

Khi đó, gánh nặng đầu tư bổ sung của các nhà mạng trong giai đoạn 2027-2030 được ước tính khoảng 8,5 tỷ euro và có thể lên tới 24 tỷ euro vào năm 2035.

Hiện Huawei chiếm khoảng 25% thị trường thiết bị viễn thông di động tại EU; nếu tính cả ZTE, thị phần của hai công ty vào khoảng một phần ba. Ở mảng mạng cố định, thị phần cộng gộp của Huawei và ZTE vào khoảng 40%.

Nếu hai doanh nghiệp này rời thị trường, báo cáo cho rằng thị phần thiết bị di động của Ericsson có thể tăng lên khoảng 60%, trong khi thị phần cộng gộp của Ericsson và Nokia có thể đạt khoảng 96%. Ở thị trường băng rộng cố định, thị phần của Nokia cũng có thể tăng từ khoảng 30% lên 50%.

GSMA Intelligence cảnh báo chi phí thay thế tăng cao có thể buộc các nhà mạng trì hoãn hoặc thu hẹp kế hoạch nâng cấp mạng. Điều đó cũng có nguy cơ làm nới rộng thêm mức thiếu hụt đầu tư cho hạ tầng số của châu Âu, hiện được ước tính vào khoảng 205 tỷ euro.

Tuy nhiên, chính sách này vẫn vấp phải khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU. Đức và Tây Ban Nha lo ngại việc áp dụng đồng loạt biện pháp loại bỏ thiết bị Trung Quốc có thể kéo theo các động thái trả đũa từ Bắc Kinh, đồng thời làm tăng chi phí xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng cảnh báo sẽ triển khai các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Trung Quốc nếu các công ty này bị đối xử phân biệt.

Về phía Đức, chính phủ nước này nhấn mạnh cần cân bằng giữa yêu cầu an ninh và năng lực cạnh tranh công nghiệp. Bộ trưởng Kinh tế Đức Katherina Reiche cho biết Berlin cần ứng phó với tình trạng cạnh tranh không công bằng từ Trung Quốc, nhưng đồng thời vẫn phải bảo đảm hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Đức sang thị trường này.

Giới trong ngành nhận định việc EU loại bỏ thiết bị viễn thông Trung Quốc không chỉ tác động đến cấu trúc chuỗi cung ứng và đầu tư hạ tầng viễn thông, mà còn có thể ảnh hưởng đến chi phí phát triển hạ tầng AI. Vì vậy, cách thức phối hợp chính sách giữa các nước thành viên sẽ là biến số quan trọng trong thời gian tới.