Một nghiên cứu của Trường Luật Stanford cho thấy câu trả lời do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra được đánh giá cao hơn câu trả lời của giảng viên trong một bài chấm điểm ẩn danh tại các trường luật Mỹ. Trong các lần so sánh trực tiếp, AI đạt tỷ lệ thắng khoảng 75%.

Theo Gigazine ngày 4/6, nhóm nghiên cứu thuộc Trường Luật Stanford cho biết kết quả này được ghi nhận trong một thử nghiệm đánh giá ẩn danh với sự tham gia của giảng viên từ các trường luật tại Mỹ. Nghiên cứu cho thấy ngay cả trong lĩnh vực đòi hỏi phán đoán và suy luận phức tạp như luật học, AI vẫn có tiềm năng trở thành công cụ hỗ trợ học tập đáng chú ý.

Nghiên cứu do Julian Nyarko, giáo sư tại Trường Luật Stanford và là người đứng đầu Legal Innovation & Frontier Technology Lab, thực hiện cùng các nhóm nghiên cứu từ Yale University và New York University.

Nhóm đã tuyển 16 giảng viên luật tại các trường luật ở Mỹ, lựa chọn 40 câu hỏi tiêu biểu mà sinh viên có thể đặt ra trong môn luật hợp đồng, sau đó yêu cầu giảng viên viết câu trả lời. Cùng những câu hỏi này cũng được đưa cho mô hình AI để tạo đáp án.

Toàn bộ phần chấm điểm được tiến hành theo hình thức ẩn danh, nghĩa là người đánh giá không biết câu trả lời nào do con người viết và câu nào do AI tạo ra. Để đảm bảo công bằng, nhóm nghiên cứu cũng điều chỉnh độ dài và định dạng câu trả lời của AI sao cho tương đồng với câu trả lời của giảng viên.

Kết quả nghiêng rõ về phía AI. Các giảng viên đã đánh giá tổng cộng 2.918 câu trả lời và chấm câu trả lời do AI tạo ra cao hơn với mức chênh lệch có ý nghĩa thống kê so với câu trả lời của giảng viên. Trong các lần đối chiếu trực tiếp, AI đạt tỷ lệ thắng khoảng 75%.

Đáng chú ý, xét theo tiêu chí mức độ có thể gây hiểu nhầm hoặc cản trở việc học, AI cũng cho kết quả tốt hơn. Khoảng 12% câu trả lời của giảng viên bị xếp vào nhóm có thể làm sinh viên hiểu sai hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình tiếp thu, trong khi tỷ lệ này ở câu trả lời của AI chỉ là 3,5%.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh ý nghĩa của kết quả này nằm ở chỗ bài kiểm tra được thực hiện trong lĩnh vực luật học, nơi không chỉ đòi hỏi ghi nhớ kiến thức hay trả lời những câu hỏi có đáp án cố định. Theo Julian Nyarko, luật học yêu cầu khả năng phán đoán, suy luận tinh tế và xử lý sự bất định, trong khi các câu hỏi đưa vào thử nghiệm cũng không phải là những vấn đề có lời giải rõ ràng.

Kết quả nghiên cứu được cho là có thể tác động đến cuộc tranh luận về việc ứng dụng AI trong đào tạo luật tại Mỹ. Nhiều trường luật đang xem xét cách đưa các công cụ AI vào chương trình giảng dạy, nhưng lo ngại về hiện tượng ảo giác, sự phụ thuộc quá mức và nguy cơ suy giảm tư duy phản biện vẫn còn hiện hữu.

Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý rằng kết quả này không có nghĩa AI sẽ thay thế hoàn toàn con người. Tuy vậy, họ cho rằng khả năng sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, cung cấp hình thức hỗ trợ học tập cá nhân hóa với chất lượng cao cho sinh viên, đã được xác nhận phần nào qua thử nghiệm.

Alejandro Salinas, nghiên cứu viên tại Legal Innovation & Frontier Technology Lab, cho rằng gia sư AI có thể trở thành một phương thức hỗ trợ học tập chất lượng cao, sẵn sàng phục vụ bất cứ lúc nào cần thiết. Theo ông, công cụ này có thể góp phần mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tri thức chuyên gia.

Julian Nyarko cũng nhấn mạnh nghiên cứu cho thấy cần nhìn nhận lại cả sự lạc quan lẫn thái độ hoài nghi tuyệt đối đối với AI. Theo ông, trọng tâm của các cuộc thảo luận sắp tới không nên nằm ở việc AI có thể tạo ra câu trả lời tốt hay không, mà là cách sử dụng công nghệ này một cách có trách nhiệm để nâng cao hiệu quả học tập cho sinh viên.