Hàn Quốc sẽ bắt đầu thí điểm công nghệ Plug&Charge (PnC) tại các trụ sạc nhanh công cộng ở trạm dừng cao tốc từ tháng 9. Động thái này được đánh giá sẽ làm nóng cuộc cạnh tranh giữa các hãng xe và doanh nghiệp vận hành trạm sạc, trong bối cảnh cơ chế xác thực được chuẩn hóa và vai trò của thẻ thành viên dần suy giảm.

Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Hàn Quốc cho biết sau quá trình rà soát kỹ thuật và phối hợp nghiệp vụ với Korea Environment Corporation cùng Hyundai Motor Group, cơ quan này sẽ triển khai thí điểm PnC, trước mắt tập trung vào các trụ sạc nhanh công cộng tại trạm dừng cao tốc. Trước đó, Bộ này đã tổ chức phiên điều trần vào tháng 3 để lấy ý kiến và chuẩn bị đưa PnC vào vận hành từ mùa thu năm nay.

Hiện nay, người dùng xe điện thường phải trải qua 5-6 bước khi sạc, từ xác thực bằng thẻ thành viên hoặc ứng dụng điện thoại, chọn trụ sạc cho đến chọn mức tiền hoặc thời gian sạc. Do mỗi doanh nghiệp áp dụng một chuẩn xác thực khác nhau, nhiều tài xế phải mang theo thêm thẻ roaming để có thể sử dụng trụ sạc của nhiều nhà cung cấp.

Với các trụ sạc tham gia chương trình thí điểm PnC, người dùng chỉ cần cắm đầu nối. Xe và trụ sạc sẽ tự động trao đổi dữ liệu xác thực được mã hóa, sau đó hoàn tất toàn bộ quy trình xác thực, sạc và thanh toán mà không cần thẻ thành viên hay thẻ tín dụng. Việc nhận diện giữa xe và trụ sạc được thực hiện thông qua chứng thư số và khóa mã hóa.

Một trong những lý do khiến PnC chưa thể phổ biến trước đây là mỗi hãng xe và doanh nghiệp sạc sử dụng cơ chế xác thực riêng. Hyundai Motor Group đã vận hành chứng thư PnC từ năm 2021, song phạm vi áp dụng còn hạn chế. Đến tháng 7 năm nay, hãng đã ký biên bản ghi nhớ với Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Hàn Quốc cùng Korea Environment Corporation để chuyển giao miễn phí chứng thư này và quyền phát hành cho Bộ.

Trên cơ sở đó, Korea Environment Corporation sẽ xây dựng hệ thống xác thực tích hợp của Chính phủ, còn Bộ phụ trách quản lý và hỗ trợ vận hành. Khi cơ chế xác thực được tập trung về một đầu mối, vai trò của thẻ thành viên do từng doanh nghiệp sạc phát hành được dự báo sẽ thu hẹp dần.

Trước đây, khả năng thanh toán không cần thẻ từng là yếu tố khác biệt của một số doanh nghiệp sạc. Bright Energy Partners hiện cũng cung cấp môi trường thanh toán tích hợp, cho phép người dùng sạc mà không cần nhập riêng thông tin thanh toán. Tuy nhiên, khi cơ chế xác thực được tích hợp, người dùng chỉ cần cắm đầu nối tại trụ sạc của bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có thể hoàn tất việc sạc và thanh toán bằng cùng một chứng thư.

Khi thanh toán không cần thẻ trở thành tính năng phổ biến trên toàn bộ hệ thống trụ sạc, thị trường được cho là sẽ chuyển sang cạnh tranh bằng các năng lực riêng của từng doanh nghiệp.

Với các hãng xe, mục tiêu là giữ chân khách hàng bằng những mẫu xe đã tích hợp PnC. Dù quyền phát hành chứng thư đã được chuyển cho Chính phủ, Hyundai Motor Group vẫn đang tích hợp công nghệ này trên xe của mình. PnC chỉ hoạt động khi phương tiện được cài chứng thư phù hợp, trong khi Hyundai Motor Group đã tự vận hành chứng thư từ năm 2021 và nắm công nghệ xác thực giữa xe với trụ sạc.

Theo đánh giá của thị trường, thỏa thuận lần này có thể mở đường để không chỉ Hyundai, Kia và Genesis mà cả các mẫu xe điện nội địa lẫn xe nhập khẩu tích hợp PnC đều sử dụng chung hệ thống xác thực tiêu chuẩn hóa. Việc chuyển quyền xác thực cho Chính phủ cũng được xem là bước đi nhằm mở rộng số lượng trụ sạc mà xe của các hãng có thể sử dụng với PnC.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp sạc đang mở rộng hoạt động từ sản xuất thiết bị sang vận hành trạm sạc. Theo Hana Securities, EVSIS, công ty con của Lotte Innovate, đang nhấn mạnh chiến lược mở rộng mảng nhận ủy thác vận hành và quản lý tổng thể trạm sạc. Trong khi đó, Chargev, đơn vị đang hướng tới vị trí số 1 về thị phần sạc nhanh, hiện có cơ cấu doanh thu gần như chia đều giữa mảng sản xuất và vận hành.

SK Signet, doanh nghiệp vốn tập trung vào sản xuất và cung cấp trụ sạc, cũng đã tuyển nhân sự cho vị trí vận hành trạm sạc (CPO) trong nửa đầu năm để phụ trách hoạt động khai thác tại các trạm dừng cao tốc trên toàn quốc. Theo thông báo tuyển dụng, công việc chính bao gồm xin và vận hành các chương trình trợ cấp của Chính phủ, đồng thời hỗ trợ dịch vụ khách hàng tại trạm sạc. Ứng viên có kinh nghiệm hợp tác kinh doanh và dịch vụ B2C được ưu tiên.

Trước đây, SK Signet chủ yếu cung cấp trụ sạc và nền tảng vận hành cho các doanh nghiệp sạc khác. Dù từng có sự phân vai với SK Eleclink, đơn vị CPO cùng tập đoàn, mối quan hệ này nay đã chuyển sang cạnh tranh trực tiếp. Khi phương thức thanh toán không còn là yếu tố tạo khác biệt lớn, các doanh nghiệp sạc nhiều khả năng sẽ tập trung hơn vào năng lực vận hành để giữ chân khách hàng.

Dù chương trình hiện mới được thí điểm trên một số trụ sạc tại trạm dừng cao tốc, thị trường cho rằng khi robot bắt đầu được thương mại hóa, doanh nghiệp nào nắm lợi thế sớm về cơ chế xác thực và thanh toán sạc sẽ có nhiều dư địa mở rộng hoạt động. PnC cho phép thiết bị và phương tiện tự xử lý xác thực lẫn thanh toán mà không cần thao tác của con người. Theo một đại diện trong ngành, cuộc đua giành quyền chủ đạo trong PnC không chỉ là thay đổi cách sạc xe điện, mà còn có thể trở thành cuộc cạnh tranh về hạ tầng kết nối cho tương lai, nơi hệ sinh thái xe tự lái và robot hội tụ.