Chính phủ Hàn Quốc ngày 20/9/2026 công bố bộ hướng dẫn đạo đức về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) cấp quốc gia. Văn bản nhấn mạnh AI chỉ là công cụ hỗ trợ, còn trách nhiệm cuối cùng đối với kết quả nghiên cứu vẫn thuộc về nhà nghiên cứu.

Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin Hàn Quốc cho biết đã hoàn tất việc xây dựng “Hướng dẫn đạo đức nghiên cứu AI cho R&D quốc gia”, sau khi văn bản này được Ủy ban điều hành thuộc Hội đồng Cố vấn Khoa học và Công nghệ Quốc gia thẩm định và thông qua.

Theo bộ hướng dẫn, AI ngày càng được sử dụng ở nhiều khâu trong quy trình nghiên cứu, giúp nâng cao năng suất. Tuy nhiên, công nghệ này cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề đạo đức mới như phát sinh thông tin thiếu chính xác, khuếch đại thiên lệch, rò rỉ dữ liệu và thông tin cá nhân, cũng như trích dẫn từ các nguồn không rõ ràng.

Hướng dẫn nêu rõ nguyên tắc cơ bản rằng trong R&D quốc gia, AI chỉ được xem là công cụ hỗ trợ. Trách nhiệm và quyền quyết định đối với kết quả cuối cùng thuộc về nhà nghiên cứu sử dụng AI.

Bộ hướng dẫn đưa ra 7 khuyến nghị dành cho nhà nghiên cứu, gồm kiểm chứng thông tin; đánh giá và ra quyết định một cách độc lập; bảo đảm tính minh bạch; bảo đảm độ tin cậy của kết quả; tuân thủ chính sách và quy định; bảo đảm an ninh; và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Theo đó, nhà nghiên cứu phải trực tiếp kiểm tra các lỗi trong nội dung do AI tạo ra, xác định khả năng thiếu dữ liệu cốt lõi, đồng thời kiểm tra nguồn có tồn tại thực sự hay không và mức độ đáng tin cậy của nguồn. Khi sử dụng tài liệu do AI tạo ra, họ phải rà soát lại dựa trên chuyên môn và tính hợp lý về mặt logic, đồng thời biên tập lại theo nhận định của mình.

Nếu sử dụng AI trong nghiên cứu, nhà nghiên cứu phải công khai mô hình, phiên bản đã dùng, mục đích sử dụng và phạm vi áp dụng. Kết quả nghiên cứu có sử dụng AI cũng phải có thể giải trình hợp lý về quy trình triển khai.

Các cơ quan và tổ chức nghiên cứu phải xây dựng môi trường bảo mật cho việc ứng dụng AI. Nhà nghiên cứu chỉ được sử dụng các công cụ và môi trường đã được tổ chức cho phép. Hướng dẫn cũng yêu cầu không nhập dữ liệu chứa thông tin cá nhân lên các dịch vụ AI bên ngoài.

Hàn Quốc đồng thời ban hành tiêu chuẩn áp dụng cho việc đánh giá đề tài R&D và thẩm định bài báo khoa học. Người đánh giá phải tự mình thực hiện việc đánh giá và không được tải các tài liệu cần chấm lên dịch vụ AI bên ngoài.

Đối tượng được đánh giá cũng không được sử dụng các biện pháp như “prompt ẩn” để né tránh tiêu chí thẩm định hoặc làm sai lệch kết quả đánh giá.

Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin Hàn Quốc cho biết sẽ phân phối bộ hướng dẫn cùng tài liệu giải thích tới các tổ chức R&D, đồng thời tiếp nhận ý kiến từ thực tiễn để cập nhật thường xuyên. Cơ quan này cũng cung cấp “bảng tự chẩn đoán dành cho nhà nghiên cứu” nhằm kiểm tra mức độ sử dụng AI và “mẫu công bố việc sử dụng AI” để phục vụ nộp báo cáo đề tài.

Ông Hong Soon-jung, Vụ trưởng Vụ Chính sách Đánh giá Thành quả thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin Hàn Quốc, cho biết bộ hướng dẫn này được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành văn hóa sử dụng AI có trách nhiệm, đồng thời bảo đảm tính trung thực trong R&D quốc gia.