Ngành bán dẫn Mỹ đang tăng tốc mở rộng sản xuất chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng nguy cơ thiếu nhân sự ngày càng rõ nét. Theo dự báo của McKinsey và SEMI Foundation, nước này có thể thiếu tới 157.000 lao động trong ngành vào năm 2030, buộc các hãng lớn như Samsung Electronics, TSMC, Intel, SK hynix và Micron phải đẩy mạnh cuộc đua tuyển dụng.

CNBC ngày 17/9/2026 giờ địa phương dẫn dự báo cho biết tình trạng thiếu hụt nhân sự có thể trở thành điểm nghẽn lớn đối với ngành bán dẫn Mỹ trong những năm tới. Hiện chỉ khoảng 3% sinh viên tốt nghiệp khối kỹ thuật tại Mỹ gia nhập lĩnh vực bán dẫn mỗi năm, trong khi 73% doanh nghiệp trong ngành cho biết gặp khó khăn đáng kể khi tuyển kỹ sư.

Jon Taylor, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách mảng bán dẫn của Samsung Electronics, cho biết điều ông lo ngại là liệu nguồn cung nhân lực kỹ thuật có đủ đáp ứng nhu cầu hay không. Theo ông, Samsung vẫn đang tuyển kỹ sư, kỹ thuật viên và nhân sự chuỗi cung ứng, song khi các cơ sở sản xuất mới liên tục đi vào hoạt động, việc bảo đảm đủ người vận hành trở thành cuộc chạy đua với thời gian.

Mỹ đang tăng nhanh năng lực sản xuất chip nhớ và chip logic phục vụ AI. TSMC và Intel đã sản xuất chip logic tiên tiến tại các nhà máy mới ở bang Arizona. Samsung Electronics cũng dự kiến bắt đầu sản xuất chip logic tiên tiến tại nhà máy mới ở Taylor, bang Texas, vào cuối năm nay.

Tại Texas, Samsung Electronics đang đầu tư 35 tỷ USD. Hai nhà máy mới đang được xây dựng tại Taylor được kỳ vọng tạo ra hơn 3.500 việc làm sản xuất trực tiếp.

Dù vẫn dẫn đầu về công nghệ và thiết kế bán dẫn, Mỹ trong nhiều thập kỷ qua lại tập trung sản xuất chip tiên tiến ở châu Á. Vì vậy, nguồn nhân lực chất lượng cao của ngành cũng hình thành mạnh hơn tại khu vực này, trong đó có Hàn Quốc.

Micron, công ty có trụ sở tại bang Idaho, hiện đã đến các trường cao đẳng kỹ thuật ở Hàn Quốc để phỏng vấn sinh viên và đưa ra đề nghị tuyển dụng trực tiếp nhằm tìm kiếm nhân sự.

Nhu cầu tuyển dụng trong mảng chip nhớ cũng đang tăng nhanh. Micron xây dựng nhà máy chip nhớ tiên tiến đầu tiên của Mỹ tại Boise, bang Idaho, đồng thời phát triển thêm một cơ sở tại Clay, bang New York.

SK hynix cũng đang xây dựng cơ sở đầu tiên tại Mỹ với tổng vốn 4 tỷ USD ở Purdue Research Park, West Lafayette, bang Indiana. Cơ sở này phụ trách khâu đóng gói, không đảm nhiệm công đoạn chế tạo wafer chip nhớ.

Việc Micron và SK hynix đồng loạt mở rộng công suất tại Mỹ cũng làm gia tăng nguy cơ cạnh tranh trực tiếp về nguồn nhân lực vốn đã khan hiếm.

Để đáp ứng giai đoạn vận hành ban đầu của các cơ sở mới, Samsung Electronics và SK hynix đang tạm thời điều nhân sự từ Hàn Quốc sang Mỹ. Samsung cũng đã đưa nhân viên người Mỹ sang Hàn Quốc để đào tạo thực tế trong vài tháng. TSMC trước đó cũng áp dụng cách làm tương tự khi xây dựng nhà máy đầu tiên tại Arizona.

Tuy nhiên, việc sử dụng lao động nước ngoài không phải giải pháp lâu dài. Dù lực lượng lao động lành nghề của ngành bán dẫn tập trung nhiều ở nước ngoài, việc tuyển người thông qua thị thực H-1B vẫn tốn kém và phức tạp về thủ tục. Về dài hạn, các hãng bán dẫn vẫn hướng tới mục tiêu tự xây dựng nguồn nhân sự ngay tại Mỹ.

Các trường đại học Mỹ cũng đang đẩy mạnh đào tạo cho ngành này. Purdue University triển khai các chương trình cấp bằng liên quan đến bán dẫn từ năm 2022, với khoảng 2.500 sinh viên theo học các lớp liên quan mỗi học kỳ.

Tại Trung tâm Công nghệ Nano Birck thuộc Purdue University, sinh viên được đào tạo trên các thiết bị tương tự những gì đang được sử dụng trong các nhà máy bán dẫn thực tế.

Arizona State University cũng đã cải tạo một nhà máy cũ của Motorola thành cơ sở đào tạo phòng sạch. Trường đồng thời thành lập một trung tâm mới nhờ khoản hỗ trợ 200 triệu USD từ Applied Materials. TSMC hiện cũng vận hành chương trình đào tạo kỹ thuật viên tại Arizona State University.

Năm ngoái, TSMC đã đến khoảng 12 trường đại học để tuyển dụng và dự kiến chọn số lượng đáng kể trong nhóm hàng trăm thực tập sinh nhằm đáp ứng nhu cầu khoảng 6.000 nhân sự cho ba nhà máy đầu tiên tại Arizona.

Intel bắt đầu triển khai chương trình học nghề tại Arizona từ năm 2024, đồng thời cam kết cấp 50 triệu USD học bổng cho hơn 80 cơ sở đào tạo gần nhà máy của hãng ở bang Ohio. Đến năm 2025, công ty tiếp tục đưa nội dung giáo dục về bán dẫn xuống cả bậc tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Từ năm 2023, Samsung Electronics cũng đã hỗ trợ hàng triệu USD cho University of Texas, Texas A&M University, University of Illinois và một số trường khác để vận hành các chương trình đào tạo nhân sự bán dẫn.

Sự hỗ trợ từ chính phủ liên bang Mỹ cũng đang được duy trì. Sau khi CHIPS Act được thông qua vào năm 2022, hơn 80 trường cao đẳng cộng đồng đã mở mới hoặc mở rộng các chương trình đào tạo liên quan đến bán dẫn.

Chính phủ Mỹ cũng thành lập quỹ liên bang trị giá 200 triệu USD nhằm phát triển lực lượng lao động bán dẫn trong nước.

Dù dòng vốn đầu tư vào các cơ sở sản xuất chip tại Mỹ tăng mạnh, năng lực mở rộng thực tế vẫn có thể bị hạn chế nếu không có đủ người để vận hành nhà máy. Mitch Daniels, Hiệu trưởng tạm quyền của Purdue University, cảnh báo rằng nếu không hành động nhanh hơn và quyết liệt hơn, Mỹ có thể bị tụt lại phía sau, đồng thời kêu gọi tăng tốc đào tạo nhân sự cho ngành bán dẫn.