Tổng thống Lee Jae-myung ngày 18 cho biết việc xây dựng và mở rộng nhà máy bán dẫn tại Mỹ phải dựa trên phán đoán kinh doanh của doanh nghiệp, song đây cũng là vấn đề gắn với chiến lược công nghiệp của Hàn Quốc. Theo ông, chính phủ sẽ tôn trọng quan điểm của doanh nghiệp để đưa ra quyết định hợp lý, đồng thời bảo đảm lợi ích quốc gia.

Phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà khách Cheongwadae cùng ngày, ông Lee nhắc lại rằng Samsung Electronics và SK hynix đều đã xây dựng nhà máy bán dẫn tại Mỹ, nhưng việc có tiếp tục mở rộng đầu tư hay không vẫn là chủ đề gây tranh luận.

Trong bối cảnh đó, Mỹ được cho là đang gia tăng sức ép để các doanh nghiệp Hàn Quốc mở thêm cơ sở sản xuất bán dẫn tại nước này. Trước đó, ngày 2, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết Washington đang xem xét áp thuế đối với chất bán dẫn, đồng thời nêu quan điểm rằng doanh nghiệp sản xuất tại Mỹ sẽ không phải chịu thuế, còn nếu không sản xuất tại Mỹ thì phải chấp nhận chi phí thuế quan để tiếp cận thị trường lớn nhất thế giới.

Diễn biến liên quan đến kế hoạch sản xuất tại Mỹ của các doanh nghiệp Hàn Quốc cũng liên tục xuất hiện. Reuters ngày 16, theo giờ địa phương, đưa tin SK hynix đang đàm phán với Intel về khả năng sản xuất chip nhớ tại Mỹ. Một trong những phương án được đánh giá có khả năng cao là thuê một phần khu đất nhà máy của Intel ở Ohio. Phương án thành lập liên doanh với sự tham gia của Intel và các công ty điện toán đám mây lớn cũng được đề cập.

Về thông tin này, SK hynix cho biết chưa có nội dung nào được chốt, nhưng doanh nghiệp đang xem xét nhiều phương án, trong đó có cả khả năng xây thêm cơ sở sản xuất.

Tổng thống Lee cũng cập nhật tiến độ đàm phán liên quan tới gói đầu tư 350 tỷ USD vào Mỹ. Ông cho rằng đây là nhiệm vụ rất phức tạp và khó khăn, có ảnh hưởng trên nhiều phương diện tới quan hệ Hàn - Mỹ.

Theo ông Lee, quy mô 350 tỷ USD gắn với gánh nặng thuế của người dân, nên bản thân ông không muốn đi đến phương án này. Tuy nhiên, sau khi cân nhắc yếu tố thuế quan, quan hệ với Mỹ và các thỏa thuận mà những nền kinh tế như Nhật Bản, Đài Loan và Singapore đã đạt được, Hàn Quốc cuối cùng vẫn phải chấp nhận một mức độ thỏa hiệp nhất định.

Ông cho biết trong quá trình đàm phán, điểm mấu chốt lớn nhất là đưa cụm từ “tính hợp lý thương mại” vào văn bản thỏa thuận. Theo lời Tổng thống Lee, trước thềm hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai, đàm phán đã rơi vào bế tắc tới tận nửa đêm và kéo dài đến 7h30 sáng hôm sau. Cuối cùng, cụm từ này vẫn được đưa vào theo đúng mong muốn của phía Hàn Quốc, và đây là cách diễn đạt không xuất hiện trong các thỏa thuận của những nước khác.

Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn thảo luận về các khoản đầu tư cụ thể, chính cụm từ này lại trở thành tâm điểm tranh cãi. Tổng thống Lee nhấn mạnh Hàn Quốc chỉ triển khai những dự án bảo đảm tính hợp lý thương mại, đồng thời pháp luật cũng yêu cầu phải thẩm định yếu tố này.

Ông đặt vấn đề về cách thu hồi vốn đầu tư, phương thức phân chia lợi nhuận cũng như cách xử lý trong trường hợp dự án phát sinh thua lỗ.

Vì vậy, kế hoạch công bố đầu tư vào Mỹ, dự kiến sớm nhất trong tuần này, gần như không thể diễn ra theo đúng lịch trình. Truyền thông cho biết ngày 17, Bộ Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng Hàn Quốc đã đề nghị lùi thời điểm báo cáo trước Quốc hội.

Theo đó, lễ ký biên bản ghi nhớ (MOU) cho dự án đầu tiên trong gói đầu tư vào Mỹ, cùng hoạt động công bố dự án dự kiến diễn ra sau đó, nhiều khả năng cũng sẽ bị hoãn.

Tổng thống Lee nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt của Hàn Quốc trong đàm phán là lợi ích quốc gia. Ông cho biết phía Mỹ nói hai bên gần như đã đạt được đồng thuận, nhưng khi xem xét chi tiết nội dung, phía Hàn Quốc nhận thấy vẫn còn những điểm khó chấp nhận và đang tiếp tục trao đổi.

Ông cũng khẳng định lợi ích quốc gia là yếu tố đặc biệt quan trọng, không thể bị chi phối bởi những ứng biến nhất thời hay bởi sức ép và sự ép buộc.

Theo Tổng thống Lee, Hàn Quốc hiện vẫn đang tranh luận và phối hợp chặt chẽ để thiết kế các dự án theo hướng không làm tổn hại lợi ích quốc gia, đồng thời mang lại lợi ích cho cả Hàn Quốc và Mỹ.