Morningstar cho rằng SpaceX đang được thị trường định giá cao hơn nhiều so với giá trị hợp lý trong bối cảnh công ty xúc tiến kế hoạch IPO. Theo hãng phân tích này, SpaceX có giá trị khoảng 780 tỷ USD, chưa bằng một nửa so với mức 1.750 tỷ USD đang được nhắc đến trên thị trường.

CNBC ngày 3/6 dẫn một báo cáo gần đây của Morningstar cho biết mức định giá dành cho SpaceX trước thềm niêm yết đã bị đẩy lên quá cao. Dựa trên mô hình chiết khấu dòng tiền (DCF), Morningstar ước tính giá trị hợp lý của doanh nghiệp ở mức khoảng 780 tỷ USD.

Theo báo cáo, SpaceX đang xúc tiến kế hoạch niêm yết trên Nasdaq trong tháng này và cân nhắc huy động khoảng 75 tỷ USD thông qua IPO. Nếu diễn ra đúng kế hoạch, đây có thể trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất lịch sử, với mức định giá lên tới 1.750 tỷ USD.

Dù vậy, Morningstar cho rằng mức giá dự kiến hiện nay chưa đủ hấp dẫn đối với nhà đầu tư dài hạn. Nhóm phân tích nhận định cổ phiếu SpaceX đang bị định giá quá cao và sau khi niêm yết, thị trường có thể xuất hiện cơ hội mua ở vùng giá hợp lý hơn. Theo họ, nhà đầu tư dài hạn có thể chờ thêm sau IPO để có dư địa an toàn tốt hơn.

Mối lo lớn nhất của Morningstar nằm ở cấu trúc lợi nhuận của SpaceX. Công ty ghi nhận lỗ ròng 4,28 tỷ USD trong quý gần nhất và lỗ 4,94 tỷ USD trong cả năm 2025. Trong cơ cấu kinh doanh, dịch vụ Internet vệ tinh Starlink mang về 3,26 tỷ USD doanh thu trong quý gần nhất, chiếm khoảng 69% tổng doanh thu.

Ở chiều ngược lại, mảng không gian lỗ hoạt động 619 triệu USD, trong khi mảng trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm cả xAI, lỗ khoảng 2,5 tỷ USD. Điều đó cho thấy Starlink hiện gần như là nguồn doanh thu chủ lực duy nhất của công ty.

Morningstar đặc biệt thận trọng với mảng AI. Hãng đánh giá xAI, mảng AI của SpaceX, vẫn đối mặt mức độ bất định cao về khả năng tạo ra lợi nhuận trong tương lai. Theo các nhà phân tích, lợi thế cạnh tranh mang tính kinh tế của xAI chưa được chứng minh, thậm chí có thể trở thành yếu tố kéo giảm giá trị toàn công ty.

Ngay trong hồ sơ đăng ký niêm yết S-1, SpaceX cũng thừa nhận rủi ro liên quan đến khả năng sinh lời. Công ty cho biết đã ghi nhận lỗ ròng trong quá khứ và có thể tiếp tục chưa đạt lợi nhuận trong thời gian tới. SpaceX đồng thời dự báo sẽ phải duy trì mức chi tiêu vốn lớn trong nhiều năm trước khi các sản phẩm và dịch vụ AI tạo ra doanh thu đáng kể.

Tuy nhiên, xét trong ngắn hạn, Morningstar vẫn nhìn thấy một số yếu tố có thể hỗ trợ giá cổ phiếu sau niêm yết. Hãng cho rằng lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng ban đầu ở mức hạn chế, sự tham gia của các ngân hàng đầu tư lớn vào thương vụ IPO, cùng nhu cầu mạnh đối với cổ phiếu hạ tầng AI gần đây, có thể tạo lực đẩy cho thị giá.

Morningstar cũng cho rằng khả năng được đưa vào chỉ số Nasdaq 100 chỉ sau 15 phiên giao dịch kể từ khi lên sàn có thể tạo thêm động lực cung - cầu cho cổ phiếu SpaceX.

Dù vậy, hãng phân tích nhấn mạnh những yếu tố này không đủ để biện minh cho mức định giá hiện tại. Thị trường cũng lưu ý rủi ro đến từ việc thiếu thông tin công khai. Dan Coatsworth, Trưởng bộ phận chiến lược thị trường tại nền tảng đầu tư AJ Bell, cho biết vì SpaceX chưa niêm yết nên dữ liệu tài chính công bố ra bên ngoài còn hạn chế, trong khi Elon Musk nắm khoảng 85% quyền biểu quyết, khiến nhà đầu tư bên ngoài khó tiếp cận thêm thông tin.

Theo ông, nếu áp mức định giá 1.750 tỷ USD đang được nhắc tới, bội số giá trị doanh nghiệp trên doanh thu (EV/Sales) của SpaceX sẽ vào khoảng 67 lần, cao gấp khoảng ba lần so với Nvidia tính theo năm tài chính gần nhất.

Giới phân tích nhìn chung vẫn đánh giá IPO của SpaceX có khả năng thu hút mạnh dòng tiền. Tuy nhiên, về dài hạn, bài toán cốt lõi vẫn là cải thiện lợi nhuận ở các mảng ngoài Starlink và chứng minh triển vọng tăng trưởng của mảng AI có đủ sức nâng đỡ giá trị doanh nghiệp hay không.

Tóm lại, tranh luận lớn nhất quanh SpaceX hiện không nằm ở khả năng IPO có thành công hay không, mà ở việc công ty có thể chứng minh mức định giá 1.750 tỷ USD bằng kết quả kinh doanh thực tế hay không.