Châu Âu đang phụ thuộc ngày càng lớn vào hạ tầng cốt lõi của ngành AI do Mỹ và châu Á nắm giữ, làm dấy lên nguy cơ lệ thuộc công nghệ trong dài hạn, theo một báo cáo mới của Allianz.

Theo Cryptopolitan ngày 26/5 giờ địa phương, tập đoàn bảo hiểm và dịch vụ tài chính Allianz cảnh báo châu Âu có thể rơi vào “bẫy phụ thuộc” trong chuỗi giá trị AI toàn cầu nếu tiếp tục chậm chân trong đầu tư hạ tầng và năng lực sản xuất trong nước.

Báo cáo cho rằng vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ châu Âu đang nghiêng về vai trò thị trường tiêu thụ hơn là một nền tảng sản xuất trong nền kinh tế AI. Trong khi điện toán đám mây, chất bán dẫn và trung tâm dữ liệu ngày càng trở thành các lĩnh vực then chốt tái định hình kinh tế toàn cầu, quyền chi phối thị trường hiện chủ yếu nằm trong tay Mỹ và châu Á.

Allianz nhận định nếu tiếp tục dựa vào hạ tầng và năng lực sản xuất từ bên ngoài, châu Âu có thể bị suy yếu chủ quyền kinh tế trong tương lai.

Các số liệu hiện nay cũng phản ánh rõ xu hướng này. Doanh nghiệp Mỹ đang nắm khoảng 80% thị trường điện toán đám mây tại châu Âu.

Trong mảng phần mềm doanh nghiệp, các công ty Mỹ chiếm khoảng 60% doanh thu. Ở năng lực tính toán đang được vận hành thực tế, tỷ lệ này vào khoảng 40%. Gần một nửa số dự án trung tâm dữ liệu mới tại châu Âu trong thời gian tới cũng nằm dưới sự kiểm soát của các tập đoàn công nghệ Mỹ.

Khoảng cách đầu tư cũng đang nới rộng. Kể từ năm 2023, Mỹ đã tăng gấp ba kim ngạch nhập khẩu liên quan đến đầu tư hạ tầng AI, trong khi mức tăng của châu Âu chỉ khoảng 40%.

Theo Allianz, chênh lệch này cho thấy tốc độ mở rộng hạ tầng AI của Mỹ đang bỏ xa khả năng theo kịp của châu Âu.

Ở mảng phần cứng và sản xuất, mức độ lệch về châu Á còn rõ rệt hơn. Châu Á hiện chiếm khoảng 65% kim ngạch xuất khẩu toàn cầu liên quan đến AI, đồng thời có 7 trong số 10 quốc gia xuất khẩu AI hàng đầu thế giới.

Báo cáo đánh giá rằng trong bối cảnh mở rộng hạ tầng còn chậm, châu Âu vẫn phụ thuộc lớn vào năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng của châu Á, qua đó làm gia tăng mức độ dễ tổn thương.

Allianz cho biết châu Âu đang ở vào thế khó khi ngày càng lệ thuộc vào các nhà cung cấp dịch vụ đám mây nước ngoài, hoạt động sản xuất chip và năng lực tính toán. Điều này làm tăng nguy cơ khu vực này chỉ dừng ở vai trò thị trường tiêu thụ công nghệ AI, thay vì trở thành bên nắm quyền chi phối trong nền kinh tế do AI dẫn dắt.

Allianz cũng lưu ý rằng khi AI trở thành tài sản chiến lược của các cường quốc, quốc gia nào kiểm soát được hạ tầng nền tảng và năng lực sản xuất sẽ nắm lợi thế kinh tế dài hạn.

Theo báo cáo, đây không chỉ là câu chuyện thị phần mà còn gắn với rủi ro chuỗi cung ứng và địa chính trị. Châu Âu có thể bị mắc kẹt giữa ưu thế hạ tầng của Mỹ và lợi thế sản xuất của châu Á.

Allianz cảnh báo việc phụ thuộc vào hạ tầng và sản xuất AI ở nước ngoài có thể khiến châu Âu dễ tổn thương hơn trước các cú sốc chuỗi cung ứng, căng thẳng địa chính trị và sức ép kinh tế từ bên ngoài.

Vì vậy, vấn đề then chốt là châu Âu có thể tăng tốc đến đâu trong đầu tư AI và mở rộng năng lực sản xuất nội địa. Allianz nhấn mạnh khu vực này cần đẩy nhanh đáng kể đầu tư AI trong nước nếu muốn tránh nguy cơ lệ thuộc công nghệ kéo dài.

Nếu không sớm xây dựng được năng lực cạnh tranh nội địa, châu Âu có thể bị đẩy vào vị thế tụt lại trong trật tự công nghiệp AI mới đang hình thành.