Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định lùi thời điểm áp dụng quy định đối với các hệ thống AI rủi ro cao đến cuối năm 2027, đồng thời mở rộng một số ngoại lệ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khối này vẫn giữ lập trường cứng rắn với nội dung do AI tạo ra, bao gồm yêu cầu gắn nhãn nhận diện và lệnh cấm deepfake khiêu dâm không có sự đồng ý.

Theo Cryptopolitan ngày 7/5/2026 (giờ địa phương), động thái điều chỉnh nhằm giảm áp lực cạnh tranh cho các công ty AI tại châu Âu. Dù vậy, quyết định này cũng làm dấy lên lo ngại rằng ảnh hưởng của các tập đoàn công nghệ Mỹ có thể tiếp tục gia tăng.

Thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở lộ trình quản lý các hệ thống AI rủi ro cao được sử dụng trong nhận dạng sinh trắc học, hạ tầng trọng yếu và thực thi pháp luật. Quy định này ban đầu dự kiến có hiệu lực từ năm nay, nhưng nay được lùi đến cuối năm 2027.

Một số lĩnh vực như chế tạo máy móc vẫn được hưởng ngoại lệ ngay cả sau khi luật có hiệu lực. Những thiết bị vốn đã chịu điều chỉnh bởi các quy định công nghiệp hiện hành sẽ được loại khỏi phạm vi áp dụng của luật AI.

Ủy ban châu Âu cho biết các điều chỉnh được đưa ra sau khi doanh nghiệp phản ánh tình trạng chồng chéo quy định và gánh nặng hành chính gia tăng. Nhiều công ty tại châu Âu từ lâu cho rằng khuôn khổ quản lý mới có thể làm chậm đổi mới, vì vậy thỏa thuận lần này được thiết kế theo hướng tạo thêm dư địa để doanh nghiệp trong khu vực cạnh tranh với các đối thủ Mỹ.

Dù vậy, một số ý kiến cho rằng quá trình hoạch định chính sách đang nghiêng nhiều về lợi ích của các tập đoàn công nghệ lớn. Thỏa thuận hiện mới dừng ở mức thống nhất tạm thời, được hình thành sau các cuộc đàm phán kéo dài giữa đại diện các nước thành viên và các nghị sĩ Nghị viện châu Âu, và vẫn phải chờ phê duyệt chính thức.

Không phải mọi nội dung đều được nới lỏng. EU quyết định cấm các công cụ AI tạo ảnh khiêu dâm giả mạo một cá nhân mà không có sự đồng ý.

Từ tháng 12 năm nay, nội dung do AI tạo ra sẽ phải gắn watermark hoặc nhãn nhận diện rõ ràng. Nghị sĩ Nghị viện châu Âu người Hà Lan Kim van Sparrentak cho biết lệnh cấm deepfake khiêu dâm chủ yếu nhằm bảo vệ phụ nữ và trẻ em trước nguy cơ bị lạm dụng bởi AI tạo sinh.

Việc điều chỉnh quy định diễn ra trong bối cảnh ngành AI châu Âu cũng đối mặt tranh luận lớn về hạ tầng và dữ liệu. DeepL, công ty AI chuyên về dịch thuật có trụ sở tại Cologne, Đức, gần đây đã quyết định hợp tác với Amazon Web Services (AWS).

Diễn biến này làm gia tăng lo ngại rằng châu Âu có thể suy yếu năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực dịch máy, nhất là khi các nhà cung cấp điện toán đám mây của Mỹ ngày càng giữ vai trò lớn hơn trong hạ tầng AI.

DeepL được biết đến là doanh nghiệp thường xuyên vượt Google Translate trong các đánh giá về độ chính xác. Công ty cho biết dịch vụ của họ đang được sử dụng bởi chính phủ, tòa án và một nửa số doanh nghiệp trong danh sách Fortune 500 của Mỹ.

Năm ngoái, DeepL ghi nhận doanh thu 185,2 triệu USD. Tháng trước, công ty cũng ra mắt tính năng dịch giọng nói sang giọng nói theo thời gian thực.

Tuy nhiên, DeepL đã thông báo với nhóm khách hàng trả phí rằng trong thời gian tới công ty sẽ không còn chỉ xử lý dữ liệu trên máy chủ do chính mình vận hành. Theo DeepL, việc sử dụng AWS là cần thiết để phục vụ kế hoạch mở rộng quốc tế.

Quyết định này ngay lập tức khơi lại tranh luận về quyền kiểm soát dữ liệu. Joerg Weishaupt, lãnh đạo Malogica Group, một công ty phần mềm tại Madeira, Bồ Đào Nha, cho biết sẽ ngừng sử dụng DeepL sau khi công ty công bố hợp tác với AWS.

Ông nói không còn yên tâm để tải lên các hợp đồng hoặc tài liệu chiến lược nội bộ, đồng thời nhấn mạnh đây là những dữ liệu mật và cần biết chính xác chúng sẽ được chuyển tới đâu.

DeepL bác bỏ lo ngại này và khẳng định Amazon không thể truy cập hoặc khai thác dữ liệu khách hàng. Công ty cho biết toàn bộ thông tin khách hàng đều được mã hóa và không được sử dụng để huấn luyện mô hình AI.

Dù vậy, Weishaupt dẫn Đạo luật Yêu nước của Mỹ năm 2001 và Đạo luật Cloud năm 2018 để lập luận rằng chính phủ Mỹ vẫn có thể yêu cầu các nhà cung cấp đám mây bàn giao thông tin.

Liên quan đến vấn đề này, một lãnh đạo pháp lý của Microsoft hồi tháng 7 năm ngoái từng phát biểu tại một phiên điều trần ở Pháp rằng nếu chính quyền Trump yêu cầu tiếp cận dữ liệu lưu trữ trên máy chủ của Microsoft, công ty không thể bảo đảm sẽ bảo vệ được dữ liệu của khách hàng EU.

Hiện DeepL cung cấp tùy chọn “data residency”, cam kết dữ liệu được lưu trú trong phạm vi châu Âu. Tuy nhiên, một bộ phận thị trường vẫn đặt câu hỏi liệu cam kết đó đã đủ để xoa dịu lo ngại hay chưa.

Việc EU nới lộ trình quản lý và quyết định hạ tầng của DeepL đang dẫn về cùng một vấn đề: châu Âu muốn tăng tính linh hoạt để củng cố sức cạnh tranh cho ngành AI nội địa, nhưng ở những mắt xích cốt lõi như hạ tầng và quyền kiểm soát dữ liệu, khu vực này vẫn chưa thoát khỏi sự phụ thuộc vào các công ty công nghệ Mỹ.

Trong thời gian tới, tiến trình phê duyệt chính thức cùng phản ứng thực tế từ doanh nghiệp sẽ là yếu tố quyết định hướng đi của chính sách AI tại châu Âu.