Tỷ trọng của các cổ phiếu liên quan đến AI hiện chiếm gần 45% vốn hóa của các công ty trong S&P 500, cho thấy thị trường chứng khoán Mỹ ngày càng phụ thuộc vào một số ít cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn.

Thông tin do Cryptopolitan đăng tải ngày 22/4 (giờ địa phương) cho biết nhóm cổ phiếu AI, bao gồm các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu, bán dẫn và điện lực, hiện đã chiếm hơn 40% tổng giá trị của S&P 500.

Động lực chính kéo chỉ số đi lên vẫn là nhóm công nghệ vốn hóa lớn, dẫn đầu bởi Nvidia, trong bối cảnh làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI tiếp tục tăng tốc. Tính đến ngày 30/3, Nvidia chiếm 7% tỷ trọng trong S&P 500, cao hơn Apple với 6,3%, Microsoft 4,6% và Amazon 3,7%.

Riêng 5 cổ phiếu AI lớn nhất hiện chiếm khoảng 30% chỉ số, mức tập trung cao nhất trong vòng 50 năm. Trong khi đó, 20 cổ phiếu AI hàng đầu đã tiến sát một nửa quy mô của S&P 500, vượt cả giai đoạn đỉnh bong bóng dotcom năm 2000.

Từ đầu năm, dòng tiền trên thị trường tiếp tục đổ mạnh vào hạ tầng AI và lĩnh vực bán dẫn, trong khi những mảng khác như an ninh mạng hay phần mềm doanh nghiệp tương đối ít được chú ý.

Mức độ tập trung ngày càng lớn cũng kéo theo cảnh báo về rủi ro mang tính cấu trúc. Theo một số ý kiến trên thị trường, chỉ cần nhóm cổ phiếu AI quy mô lớn điều chỉnh, phần còn lại của thị trường sẽ khó bù đắp mức giảm, qua đó làm gia tăng áp lực lên toàn bộ chỉ số.

Diễn biến này khiến S&P 500 ngày càng được nhìn nhận như một quỹ đầu tư tập trung vào nhóm công nghệ vốn hóa lớn, thay vì phản ánh đầy đủ bức tranh rộng hơn của thị trường.

Không chỉ tác động đến giá cổ phiếu, làn sóng đầu tư AI còn đang làm thay đổi cấu trúc lợi nhuận doanh nghiệp. Goldman Sachs ước tính đến năm 2026, đầu tư hạ tầng AI có thể đóng góp khoảng 40% mức tăng lợi nhuận của toàn bộ các doanh nghiệp trong S&P 500.

Theo Goldman Sachs, hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu và chi tiêu vốn cho AI đã bước sang quy mô mang tính cấu trúc. Đến cuối năm 2026, quy mô này có thể tương đương khoảng 2% GDP của Mỹ.

Làn sóng chi tiêu của các tập đoàn công nghệ lớn cũng đang thúc đẩy sự thay đổi trong cấu trúc thị trường. Chi tiêu cho AI của các hyperscaler như Alphabet và Microsoft tăng mạnh. Tổng vốn đầu tư cho hạ tầng AI trong năm nay của Amazon, Alphabet, Meta và Microsoft được dự báo có thể lên tới 700 tỷ USD, tăng 50-60% so với năm trước.

Chênh lệch hiệu suất giữa nhóm cổ phiếu AI và phần còn lại của thị trường cũng ngày càng rõ nét. Kể từ khi ChatGPT ra mắt vào năm 2022, giá cổ phiếu của các doanh nghiệp liên quan đến AI đã tăng khoảng 200%, trong khi mức tăng trung bình của hàng trăm doanh nghiệp còn lại chưa đến 30%.

Đây cũng là nguyên nhân khiến thị trường lo ngại về nguy cơ bị định giá lại trên diện rộng nếu chu kỳ đầu tư AI chậm lại.

Một vấn đề khác là hiệu quả đa dạng hóa danh mục đang suy giảm. Khi các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và công nghệ cùng gắn chặt với nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu và đầu tư hạ tầng AI, việc phân tán rủi ro trong danh mục ngày càng trở nên khó hơn. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng chỉ một thông tin bất lợi nhỏ cũng có thể khuếch đại biến động của chỉ số.

Nhu cầu điều chỉnh chiến lược đầu tư vì thế cũng được đặt ra. Morgan Stanley và Goldman Sachs cho rằng thay vì chỉ gia tăng tỷ trọng ở cổ phiếu công nghệ, nhà đầu tư nên chú ý tới các doanh nghiệp ứng dụng AI có sức mạnh định giá, đồng thời xem xét cả nhóm cổ phiếu hạ tầng vật chất như sản xuất và năng lượng.

Trên thực tế, nhóm được hưởng lợi từ AI đang mở rộng dần. GE Vernova, Seagate Technology, Palantir Technologies và Super Micro Computer được xem là những cổ phiếu hưởng lợi sớm. Gần đây, sự quan tâm của thị trường cũng lan sang các doanh nghiệp tham gia xây dựng hạ tầng AI vật lý như Lumentum, Vertiv Holdings và Coherent.

Theo giới đầu tư, câu hỏi then chốt trong thời gian tới là liệu các khoản đầu tư AI quy mô lớn có thể chuyển hóa thành tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận thực tế hay không. Khi AI đã trở thành động lực chính của đà tăng trên thị trường chứng khoán, khả năng kết quả kinh doanh đáp ứng kỳ vọng sẽ quyết định hướng đi tiếp theo của thị trường.