Kazakhstan đang tăng tốc phát triển ngành trí tuệ nhân tạo bằng chiến lược cân bằng giữa Mỹ và Trung Quốc, với tham vọng xây dựng Astana thành trung tâm AI của Trung Á. Nước này đặt cược vào nguồn điện dồi dào để thu hút các dự án trung tâm dữ liệu, đồng thời xem năng lực tính toán là một lĩnh vực xuất khẩu mới.

Theo South China Morning Post ngày 1/11 (giờ địa phương), Kazakhstan hiện tập trung mở rộng hạ tầng AI và đào tạo nhân lực quanh thủ đô Astana. Mục tiêu là giảm phụ thuộc vào mô hình xuất khẩu tài nguyên truyền thống và từng bước hình thành một hệ sinh thái công nghệ mới.

Trong chuyến thăm Astana ngày 23/10, CEO Nvidia Jensen Huang đã trao đổi với Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng phụ trách AI và Phát triển số của Kazakhstan, Zhaslan Madiyev, về khái niệm “AI chủ quyền”. Đây là cách tiếp cận nhấn mạnh việc một quốc gia phát triển năng lực AI dựa trên dữ liệu và hạ tầng của chính mình.

Ông Huang gọi các trung tâm dữ liệu sử dụng điện và dữ liệu để tạo ra “trí tuệ số” là những “nhà máy AI”, đồng thời đánh giá Kazakhstan có tiềm năng tăng trưởng lớn trong lĩnh vực này.

Song song với đầu tư hạ tầng, Kazakhstan cũng đẩy mạnh đào tạo nhân lực. Tại trung tâm AI quốc tế Alem.ai ở Astana, nguồn nhân lực kỹ thuật được đào tạo thông qua Tomorrow School, đơn vị dạy lập trình và AI miễn phí, cùng Tumo Astana, cơ sở giáo dục sáng tạo số dành cho thanh thiếu niên. Astana Hub, trung tâm hỗ trợ startup, cũng đang đóng vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ các doanh nghiệp công nghệ địa phương.

Dấu ấn cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung cũng hiện rõ tại Kazakhstan. Trên đường phố Astana, các thương hiệu ô tô Trung Quốc như BYD và Changan xuất hiện ngày càng nhiều, trong khi hạ tầng AI của nước này lại phụ thuộc đáng kể vào công nghệ bán dẫn của Nvidia. Kazakhstan muốn tận dụng thế mạnh từ cả hai phía để xây dựng hệ sinh thái công nghệ riêng.

Tuy vậy, thách thức lớn nhất vẫn là tính bền vững. Trung tâm dữ liệu có thể mở rộng nhờ vốn đầu tư và nguồn điện, nhưng việc hình thành liên tục đội ngũ nhân lực chất lượng cao và các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo cần thêm thời gian. Việc mở rộng hạ tầng AI cũng không đồng nghĩa với tự chủ công nghệ ngay lập tức.

Giới quan sát hiện theo dõi liệu quốc gia giàu năng lượng này có thể tiến thêm một bước, từ nước xuất khẩu tài nguyên trở thành bên xuất khẩu công nghệ AI trong tương lai hay không.