Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) ngày 29/10 công bố phương án áp dụng cơ chế xử lý nhanh đối với các định chế tài chính yếu kém. Theo đề xuất, trong các tình huống khẩn cấp có nguy cơ gây bất ổn trên diện rộng, thời gian xử lý có thể được rút từ khoảng 150 ngày xuống còn 3-4 ngày, kể cả cuối tuần.

Để thực hiện kế hoạch này, FSC cho biết sẽ thúc đẩy sửa đổi Luật về cải thiện cơ cấu ngành tài chính và Luật bảo vệ người gửi tiền. Cơ chế mới cho phép lược bỏ một số thủ tục hiện hành như đấu thầu cạnh tranh hay họp đại hội cổ đông, đồng thời bổ sung biện pháp bù đắp sau đó nhằm bảo vệ quyền lợi về tài sản của cổ đông và chủ nợ.

Theo quy định hiện hành, quy trình xử lý một định chế tài chính yếu kém được tiến hành theo từng bước. Trước tiên, cơ quan chức năng áp dụng biện pháp chấn chỉnh sớm đối với tổ chức yếu kém hoặc có nguy cơ yếu kém; nếu đơn vị này không thực hiện được yêu cầu, quy trình xử lý tiếp theo mới được triển khai. Do phải qua thêm các thủ tục như đấu thầu và bảo vệ quyền lợi các bên liên quan, thời gian từ khi phát hiện vấn đề đến khi hoàn tất chuyển giao hợp đồng thường kéo dài khoảng 150 ngày.

FSC đánh giá việc chậm xử lý có thể làm gia tăng quy mô thua lỗ và chi phí xử lý, kéo dài thời gian hạn chế rút tiền gửi và làm tăng nguy cơ bất ổn trên thị trường tài chính.

Vì vậy, cơ quan này đề xuất thiết lập một cơ chế riêng, áp dụng trong trường hợp sức khỏe tài chính của một định chế suy giảm đột ngột, có khả năng lan rộng thành khủng hoảng toàn thị trường, trong khi các biện pháp hiện có khó đủ sức ngăn chặn.

Theo dự thảo, cơ chế xử lý nhanh sẽ áp dụng với các định chế tài chính thuộc phạm vi Luật về cải thiện cơ cấu ngành tài chính và có thể nhận hỗ trợ vốn từ Quỹ bảo hiểm tiền gửi. Nhóm này gồm ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán, ngân hàng tiết kiệm và công ty mẹ tài chính.

Một số tổ chức sẽ không thuộc diện áp dụng, gồm NongHyup Bank, Suhyup Bank và các định chế tài chính hợp tác tương hỗ do đã chịu điều chỉnh bởi cơ chế giám sát và xử lý theo luật riêng. Ngoài ra, các công ty tái bảo hiểm, công ty tài chính chuyên biệt về tín dụng, một số công ty quản lý tài sản và công ty tín thác cũng bị loại trừ.

Để kích hoạt cơ chế này, phải đồng thời đáp ứng ba điều kiện. Thứ nhất, tổ chức liên quan phải là đơn vị yếu kém hoặc có nguy cơ yếu kém, và tình trạng đó có thể gây ra khủng hoảng tài chính nghiêm trọng hoặc đe dọa đáng kể đến ổn định thị trường.

Thứ hai, đây phải là tình huống khẩn cấp mà các biện pháp theo luật hiện hành, bao gồm chấn chỉnh sớm, không đủ để ngăn khủng hoảng. Thứ ba, việc xử lý nhanh phải được xác định là cần thiết vì lợi ích công.

Việc chỉ định một tổ chức vào diện xử lý nhanh sẽ do FSC quyết định, với sự tham gia của Bộ Tài chính và Kinh tế, Cơ quan Giám sát Tài chính, Tổng công ty Bảo hiểm tiền gửi và Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK). Quyết định chỉ được thông qua nếu có ít nhất 2/3 số ủy viên đương nhiệm tán thành.

Sau khi được chỉ định, cơ quan chức năng có thể áp dụng nhiều công cụ xử lý như đình chỉ hoạt động, bổ nhiệm đơn vị quản lý, chuyển giao hợp đồng, chuyển nhượng cho bên thứ ba, hủy hoặc gộp cổ phiếu, cũng như thu hồi giấy phép.

Để rút ngắn thời gian xử lý, FSC cũng đề xuất cho phép bỏ qua một số thủ tục theo các luật liên quan.

Cụ thể, khi Tổng công ty Bảo hiểm tiền gửi thực hiện chuyển giao hợp đồng hoặc chuyển nhượng cho bên thứ ba, cơ quan này có thể ký hợp đồng chỉ định thay cho hình thức đấu thầu cạnh tranh theo luật về hợp đồng quốc gia. Các thủ tục như thông báo trước và tiếp nhận ý kiến theo Luật thủ tục hành chính cũng có thể được miễn.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng cho phép miễn các yêu cầu về nghị quyết của hội đồng quản trị và đại hội cổ đông theo Luật thương mại và Luật về cải thiện cơ cấu ngành tài chính; thủ tục yêu cầu mua lại cổ phần của cổ đông phản đối; thủ tục tiếp nhận ý kiến phản đối của chủ nợ; cũng như khâu thẩm định sáp nhập doanh nghiệp theo Luật cạnh tranh công bằng.

Đối với tài sản và nợ phải trả, Tổng công ty Bảo hiểm tiền gửi sẽ tiến hành đánh giá tạm thời trong 1-2 ngày trước, sau đó thực hiện thẩm định chính thức sau khi quá trình xử lý hoàn tất.

Mục tiêu của cơ chế mới là rút thời gian xử lý từ khoảng 150 ngày hiện nay xuống chỉ còn 3-4 ngày.

FSC cho biết cơ chế này cũng sẽ đi kèm biện pháp bảo vệ quyền lợi của cổ đông và chủ nợ, những bên có thể bị hạn chế quyền trong quá trình xử lý nhanh.

Cơ quan này dự kiến áp dụng nguyên tắc “NCWOL” - viết tắt của “No Creditors Worse Off than in Liquidation”. Theo nguyên tắc này, mức thiệt hại phát sinh với cổ đông và chủ nợ trong quá trình xử lý nhanh không được lớn hơn thiệt hại trong trường hợp tổ chức đó bị thanh lý hoặc phá sản theo thủ tục thông thường.

Sau khi kết thúc xử lý, FSC sẽ xác định mức thiệt hại theo chuẩn thanh lý thông qua kiểm toán quyết toán của một tổ chức chuyên môn độc lập. Nếu thiệt hại phát sinh từ xử lý nhanh cao hơn, phần chênh lệch sẽ được bù đắp từ Quỹ bảo hiểm tiền gửi.

Ngoài ra, FSC cũng sẽ báo cáo với ủy ban phụ trách các vấn đề chính trị thuộc Quốc hội trong vòng 6 tháng kể từ khi ra quyết định xử lý. Báo cáo sẽ bao gồm nội dung, lý do và kết quả của biện pháp đã áp dụng.

Từ ngày 2/11 đến 14/12, FSC sẽ lấy ý kiến lập pháp trong 42 ngày đối với dự thảo sửa đổi Luật về cải thiện cơ cấu ngành tài chính và Luật bảo vệ người gửi tiền. Sau đó, dự thảo sẽ được chuyển qua khâu thẩm định của Ủy ban cải cách quy định và Bộ Tư pháp, trước khi được trình FSC, cuộc họp thứ trưởng và Hội đồng Nhà nước để thông qua, rồi mới nộp lên Quốc hội.