Lượng nắm giữ ETF Bitcoin giao ngay của khối tổ chức đã giảm đáng kể trong giai đoạn Bitcoin lao dốc, nhưng lực bán chủ yếu đến từ một số quỹ phòng hộ và ngân hàng. Ở chiều ngược lại, các quỹ tài sản quốc gia lại gia tăng mua.

Theo Decrypt ngày 28/10 (giờ địa phương), Galaxy Research cho biết dữ liệu từ các báo cáo nắm giữ theo quý mẫu 13F nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cho thấy xu hướng trên.

Tính theo số lượng Bitcoin quy đổi, lượng nắm giữ ETF Bitcoin giao ngay của các tổ chức nộp 13F giảm từ 355.000 BTC vào cuối tháng 9/2025 xuống 307.000 BTC vào cuối tháng 6/2026, tương đương mức giảm khoảng 14%. Tuy nhiên, phần lớn mức giảm này tập trung ở một nhóm nhỏ tổ chức.

Cụ thể, Millennium Management, Brevan Howard, Goldman Sachs, Capula Management, Parallun Capital, D.E. Shaw, Schonfeld Strategic Advisors, Symmetry Investments và Tudor Investment đã cắt giảm lượng nắm giữ ETF tương đương tổng cộng 68.000 BTC. Mức cắt giảm của từng tổ chức dao động từ 29% đến 100%.

Con số trên lớn hơn mức giảm ròng 48.000 BTC của toàn bộ nhóm nộp 13F. Điều này cho thấy các tổ chức còn lại thực tế đã tăng nắm giữ khoảng 20.000 BTC.

Nhóm tăng mua gồm bộ phận quản lý tài sản của Morgan Stanley, quỹ tài sản quốc gia Mubadala của Abu Dhabi và Abu Dhabi Investment Authority. Với các nhóm nhà đầu tư không phải nộp 13F như công ty tư vấn, văn phòng quản lý tài sản gia đình và nhà đầu tư cá nhân, mức giảm nắm giữ chỉ ở mức 6,6%. Trong cùng giai đoạn, giá Bitcoin giảm 49%.

Galaxy Research nhận định đà bán ra của một số tổ chức chủ yếu xuất phát từ việc biên lợi nhuận của chiến lược chênh lệch giá thu hẹp, hơn là do quan điểm bi quan với Bitcoin. Nhiều tổ chức trước đó triển khai chiến lược “cash and carry”, tức mua ETF Bitcoin giao ngay và đồng thời bán hợp đồng tương lai Bitcoin trên Sàn Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME) để hưởng chênh lệch giá.

Tuy nhiên, khi basis, tức chênh lệch giữa giá giao ngay và giá tương lai, dần thu hẹp, sức hấp dẫn của giao dịch này cũng suy yếu. Trong 30 ngày ngay trước thời điểm Bitcoin lập đỉnh, basis thường niên hóa của hợp đồng tương lai tháng gần nhất đạt trung bình 7,9%, cao hơn lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 3 tháng tới 3,9 điểm phần trăm.

Ngược lại, mức trung bình 30 ngày tính đến 21/10 đã giảm còn 4,8%, khiến chênh lệch so với lợi suất trái phiếu chỉ còn 0,6 điểm phần trăm.

Với các hợp đồng tương lai kỳ hạn dài hơn, biên lợi nhuận cũng không còn nhiều dư địa. Tính đến ngày 21/10, basis thường niên hóa của các hợp đồng tháng 11 và tháng 12 chỉ ở mức 6,3-6,5%, cao hơn lợi suất trái phiếu khoảng 2 điểm phần trăm.

Tuy vậy, sau khi trừ phí ETF, chi phí đảo hạn hợp đồng tương lai và yêu cầu ký quỹ, phần lợi suất vượt trội so với nắm giữ tiền mặt được ước tính chỉ còn khoảng 1,5 điểm phần trăm. Theo Galaxy Research, mức lợi nhuận này khó đủ để bù đắp rủi ro biến động cực đoan của thị trường.

Trên thị trường hợp đồng tương lai, xu hướng thu hẹp vị thế cũng đã xuất hiện. Dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cho thấy vị thế mua ròng hợp đồng tương lai Bitcoin trên CME của các công ty quản lý tài sản đã giảm 57%, từ 43.300 BTC trong tuần Bitcoin lập đỉnh lịch sử xuống còn 18.400 BTC.

Trong khi đó, lượng nắm giữ ETF Bitcoin giao ngay nhìn chung vẫn ổn định hơn. Tổng lượng Bitcoin do các ETF nắm giữ giảm 11% từ đỉnh tháng 10/2025 đến đáy tháng 7/2026, thấp hơn nhiều so với mức giảm 53% của giá Bitcoin trong cùng kỳ.

Sau khi Bitcoin tạo đáy vào tháng 6, lượng nắm giữ của các ETF tăng thêm 87.000 BTC, trong khi vị thế bán ròng hợp đồng tương lai của các quỹ đòn bẩy giảm xuống. Galaxy Research cho rằng diễn biến này cho thấy dòng tiền đang phản ánh kỳ vọng Bitcoin tăng giá, thay vì chỉ phục vụ chiến lược chênh lệch giá.