Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Khoa học và ICT Hàn Quốc Bae Kyung-hoon ngày 27/10 cho biết nhu cầu điện đang tăng nhanh do sự phát triển của AI và trung tâm dữ liệu, trong bối cảnh đó điện hạt nhân cần giữ vai trò lớn hơn. Ông đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác quốc tế để thúc đẩy thương mại hóa các công nghệ hạt nhân thế hệ mới như lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR).

Phát biểu khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng hạt nhân IAEA lần thứ 6 tại Songdo Convensia, Incheon, ông Bae nói môi trường năng lượng toàn cầu đang thay đổi với tốc độ chưa từng có. Theo ông, thế giới hiện phải đồng thời ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo đảm nguồn điện ổn định.

Ông nhận định AI, trung tâm dữ liệu và các ngành công nghiệp tiên tiến đang tạo ra nhu cầu điện mới nhanh hơn dự báo. Trong bối cảnh đó, điện hạt nhân là nguồn điện then chốt nhờ khả năng cung cấp điện quy mô lớn một cách liên tục, ổn định và phát thải carbon thấp.

Theo ông Bae, khi căng thẳng địa chính trị và bất ổn chuỗi cung ứng gia tăng, bảo đảm an ninh năng lượng đã trở thành thách thức chung của nhiều quốc gia. Để mở rộng điện hạt nhân, các nước cần đồng thời xây dựng nền tảng về chính sách, thể chế, nhân lực và nguồn lực tài chính.

Ông cho rằng việc xây mới hoặc mở rộng các dự án điện hạt nhân đòi hỏi một khung chính sách và thể chế vững chắc, cùng với nhân lực và tài chính đủ mạnh để triển khai các dự án dài hạn. Ông cũng nhấn mạnh cần truyền thông minh bạch và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chính phủ và người dân để “tốc độ đổi mới” đi cùng “tốc độ tạo dựng niềm tin”.

Bae Kyung-hoon cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế ở giai đoạn sau nghiên cứu và phát triển. Theo ông, để các thành quả phát triển SMR và lò phản ứng tiên tiến thực sự trở thành nguồn cung năng lượng, cần chuẩn bị đồng bộ các khâu trình diễn, cấp phép và thu xếp tài chính. Bên cạnh đó, các yếu tố về an toàn, quy định, pháp luật và thể chế cũng phải được hoàn thiện ngay từ giai đoạn chuẩn bị ứng dụng công nghệ mới, đồng thời củng cố niềm tin của cộng đồng quốc tế.

Ông Bae cho biết trong hơn nửa thế kỷ qua, Hàn Quốc đã hợp tác với cộng đồng quốc tế để sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, đồng thời xây dựng năng lực về công nghệ, công nghiệp, an toàn và đào tạo nhân lực. Với tư cách nước chủ nhà, Hàn Quốc sẽ hỗ trợ nghiêm túc để các cuộc thảo luận tại hội nghị dẫn tới hợp tác thực chất.

Hội nghị lần này là diễn đàn để các quốc gia thúc đẩy mở rộng triển khai điện hạt nhân, đồng thời tạo điều kiện cho các nước có kinh nghiệm vận hành trao đổi về chính sách, công nghệ, đào tạo nhân lực và an toàn. Các bên tham dự sẽ thảo luận trong ba ngày về các phương án hợp tác quốc tế cần thiết để mở rộng ứng dụng điện hạt nhân.