Các hãng ô tô Trung Quốc đã lần đầu vượt các thương hiệu Nhật Bản về thị phần đăng ký xe mới tại châu Âu, chủ yếu nhờ sức mua tăng ở phân khúc xe hybrid. Tuy vậy, thị trường này vẫn do các nhà sản xuất châu Âu như Volkswagen và Renault dẫn dắt.

Ngày 26/10 (giờ địa phương), Cryptopolitan dẫn số liệu đăng ký xe mới tại châu Âu trong tháng 9 cho biết thị phần của các thương hiệu Trung Quốc đạt 12,7%, cao hơn mức 11,9% của các thương hiệu Nhật Bản.

Số liệu này phản ánh lượng xe mới thực tế được đăng ký tại châu Âu, thay vì sản lượng xuất xưởng, qua đó cho thấy rõ sức bán của từng nhóm thương hiệu trên thị trường. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ xe hybrid.

Đà mở rộng của các hãng xe Trung Quốc tại châu Âu đang diễn ra nhanh chóng. Cách đây 5 năm, nhóm này thậm chí chưa chiếm nổi 1% thị phần ô tô tại khu vực, nhưng nay đã vươn lên cạnh tranh trực tiếp với các thương hiệu Nhật vốn có chỗ đứng lâu năm. Toyota hiện diện tại châu Âu từ năm 1963, còn Nissan đã sản xuất xe tại nhà máy Sunderland ở Anh từ năm 1986.

Anh đang trở thành thị trường đặc biệt quan trọng với các hãng xe Trung Quốc. Mẫu SUV Jaecoo 7 của Chery vào nhóm xe bán chạy tại Anh trong các tháng 3 và 9. Tại Paris Motor Show gần đây, các hãng xe Trung Quốc cũng đưa nhiều mẫu xe mới phát triển cho người dùng châu Âu lên vị trí nổi bật. Chery, BYD và Geely Zeekr đã công bố các mẫu xe dành riêng cho thị trường này, trong đó BYD giới thiệu mẫu plug-in hybrid giá rẻ Dolphin G DM-i.

Làn sóng mở rộng ra nước ngoài của các hãng xe Trung Quốc cũng gắn với sự chững lại của thị trường nội địa. Người tiêu dùng Trung Quốc đang chuyển từ các thương hiệu như Volkswagen và BMW sang xe nội địa, làm suy giảm vị thế của các hãng nước ngoài tại thị trường này. Nguyên nhân chủ yếu là các nhà sản xuất trong nước tung mẫu xe mới nhanh hơn và định giá cạnh tranh hơn. Trong bối cảnh đó, các hãng ô tô Trung Quốc đẩy mạnh tìm kiếm tăng trưởng ở thị trường quốc tế.

Liên minh châu Âu (EU) hiện tìm cách kìm hãm đà mở rộng này. Brussels cho rằng các hãng xe Trung Quốc được hưởng trợ cấp của chính phủ và đã áp thuế bổ sung đối với xe thuần điện sản xuất tại Trung Quốc. Trong tháng này, EU cũng đạt thỏa thuận tạm thời giới hạn lượng xe hybrid nhập khẩu từ Trung Quốc ở mức 350.000 xe mỗi năm. Dù vậy, các nhà sản xuất vẫn tăng xuất khẩu xe hybrid sang châu Âu để giảm rủi ro bị siết chặt hơn nữa.

Song song với các biện pháp hạn chế nhập khẩu, châu Âu cũng xem xét những chính sách khuyến khích sản xuất tại chỗ. Một phương án đáng chú ý là gắn ưu đãi thuế đối với xe công ty với điều kiện xe phải được sản xuất trong EU. Tại Đức, nơi nhu cầu đối với xe đăng ký dưới tên doanh nghiệp ở mức cao, tác động có thể sẽ đáng kể.

Chính sách từ phía Trung Quốc cũng là một nhân tố đáng chú ý. Ngày 12/10, Bắc Kinh thông báo từ ngày 1/4/2027 sẽ giảm tỷ lệ hoàn thuế VAT đối với xe năng lượng mới xuất khẩu từ 13% xuống 9%. Trong bản ghi nhớ ngày 21/10, JPMorgan cảnh báo rằng nếu việc cắt giảm hoàn thuế diễn ra đồng thời với việc khôi phục thuế tiêu thụ đặc biệt đối với pin, lợi nhuận của toàn ngành có thể xấu đi nhanh hơn dự báo.

BYD cho biết các nhà máy hiện có tại Đông Nam Á có thể giúp hạn chế cú sốc doanh số theo khu vực do việc giảm hoàn thuế gây ra. Hãng cũng nhận định nếu biến động giá dầu thế giới thúc đẩy nhu cầu xe điện, xu hướng mở rộng sản xuất ở nước ngoài sẽ còn tiếp diễn. Dù vậy, BYD cho biết chưa quyết định có tăng giá bán tại các thị trường ngoài Trung Quốc để bù đắp gánh nặng thuế bổ sung hay không, do phải cân nhắc mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Các hãng xe Trung Quốc cũng đã bắt đầu mở rộng sản xuất tại châu Âu. Chery đang chuẩn bị sản xuất tại Barcelona, trong khi BYD tiến gần tới việc hoàn tất nhà máy mới ở Hungary. Zhejiang Leapmotor, thông qua liên doanh với Stellantis, cũng đã bắt đầu sản xuất mẫu SUV B10 tại nhà máy Zaragoza của Tây Ban Nha.

Trong báo cáo ngày 13/10, Morgan Stanley ước tính công suất sản xuất xe điện của BYD bên ngoài Trung Quốc đại lục đã đạt khoảng 1 triệu xe, trong đó châu Âu chỉ chiếm 30%. Trong lúc thúc đẩy mở rộng ra nước ngoài, BYD cũng chịu áp lực tài chính do nhu cầu trong nước suy yếu. Lợi nhuận ròng nửa đầu năm của hãng giảm hơn 20% so với cùng kỳ, xuống còn 12,3 tỷ nhân dân tệ.

Việc các hãng ô tô Trung Quốc lần đầu vượt các thương hiệu Nhật tại châu Âu là kết quả của nhiều yếu tố cùng lúc, gồm tăng trưởng doanh số xe hybrid, nhu cầu nội địa tại Trung Quốc chững lại, chiến lược tung ra các mẫu xe phát triển riêng cho thị trường châu Âu và đẩy mạnh sản xuất tại chỗ. Trong thời gian tới, mức độ siết chặt nhập khẩu của châu Âu cùng các thay đổi về chính sách thuế tại Trung Quốc sẽ là những yếu tố then chốt có thể ảnh hưởng đến xu hướng này.