Chỉ 13% CIO trong doanh nghiệp cho biết đã tạo ra hiệu quả lớn từ trí tuệ nhân tạo, theo khảo sát mới công bố của Gartner. Dù số lượng ứng dụng AI tăng nhanh trong hai năm qua, tỷ lệ thành công của từng trường hợp triển khai vẫn chỉ quanh mức 20%.

Gartner cho biết cuộc khảo sát được thực hiện với 2.002 CIO và lãnh đạo công nghệ trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7 năm nay.

Phát biểu tại sự kiện Gartner IT Symposium/Expo ở Orlando, Mỹ, bà Alicia Mullery, Phó chủ tịch kiêm chuyên gia phân tích của Gartner, nhấn mạnh rằng việc triển khai nhiều sáng kiến AI không đồng nghĩa với việc tạo ra nhiều giá trị hơn. Theo bà, nhiều tổ chức đang phải trả giá vì không xác định rõ giá trị của từng trường hợp sử dụng ngay từ đầu, đồng thời không đặt ra tiêu chí để dừng dự án khi cần thiết.

Gartner xếp những CIO tạo được kết quả kinh doanh rõ rệt và được CEO đánh giá cao về giá trị AI vào nhóm “dẫn dắt”. Theo phân tích của hãng, các tổ chức có tiêu chí để không đưa dự án AI từ giai đoạn thí điểm sang vận hành thực tế có khả năng thuộc nhóm này cao hơn 2,3 lần. Với các tổ chức có tiêu chí dừng những dự án AI đang vận hành nhưng hiệu quả thấp, khả năng thuộc nhóm “dẫn dắt” cao hơn 2,6 lần. Tuy nhiên, tỷ lệ CIO hiện có các tiêu chí này lần lượt chỉ là 31% và 17%.

Áp lực chi phí cũng ngày càng lớn. Có 58% CIO cho biết sức ép phải cắt giảm chi phí nhờ AI đã tăng lên. Dù vậy, 51% dự báo AI sẽ làm tăng tổng chi phí sở hữu công nghệ. Theo bà Mullery, chi phí của các công nghệ truyền thống thường dễ dự báo hơn, trong khi chi phí AI phụ thuộc nhiều vào cách thức và mức độ sử dụng trong thực tế. Vì vậy, CIO cần một cách tiếp cận mới trong huy động vốn, quản lý vốn và phân bổ trách nhiệm chi phí.

Bài toán nhân sự cũng đang trở nên cấp thiết. Gartner cho biết những tổ chức có kế hoạch tái thiết kế công việc để con người và AI agent phối hợp làm việc có khả năng thuộc nhóm “dẫn dắt” cao hơn 2,4 lần. Tuy nhiên, hiện chỉ 4% CIO có kế hoạch như vậy.

Gartner cũng lưu ý rằng AI có thể giúp giảm chi phí phát triển công nghệ, nhưng đồng thời lại làm gia tăng nhu cầu đối với công việc công nghệ. Có 40% người tham gia khảo sát cho biết dự kiến tăng nhân sự IT trong năm tới. Trong đó, nhiều CIO ưu tiên tuyển thêm nhân sự cho an ninh mạng và lĩnh vực dữ liệu, phân tích.

Theo bà Mullery, ranh giới giữa các vị trí công việc đang dần mờ đi. Chẳng hạn, nhà thiết kế có thể đảm nhiệm cả phần kiểm thử, còn nhân sự kiểm thử cũng tham gia vào khâu thiết kế. Xu hướng này có thể làm giảm số lượng vai trò cần thiết trong tổ chức, nhưng đồng thời mở rộng phạm vi công việc của từng cá nhân.