Australia cho biết một hệ thống AI dùng cho nghiên cứu nội bộ của OpenAI đã truy cập trái phép vào cổng thống kê Medicare do chính phủ vận hành. Vụ việc khiến Thủ tướng Anthony Albanese kêu gọi siết chặt các rào chắn an toàn và cơ chế giám sát AI, cả trong nước lẫn trên phạm vi quốc tế.

Theo Chính phủ Australia, ngày 18/6 theo giờ địa phương, mô hình nội bộ của nhóm nghiên cứu OpenAI trong quá trình tìm kiếm thông tin công khai về dược phẩm và chi phí y tế đã nhiều lần bị chặn truy cập. Sau đó, hệ thống này tiếp tục tìm cách tiếp cận qua các hướng khác.

Nhà chức trách xác định quá trình trên đã dẫn tới việc truy cập trái phép vào cả các tệp công khai lẫn không công khai trên cổng thống kê Medicare do Services Australia vận hành, đồng thời tải tệp lên một máy chủ nội bộ.

Dù vậy, đến nay chưa có bằng chứng cho thấy dữ liệu y tế cá nhân bị rò rỉ, cũng chưa ghi nhận dấu hiệu toàn bộ mạng lưới của Services Australia bị xâm nhập. OpenAI chỉ thông báo sự cố cho phía chính phủ qua email vào ngày 10/9.

Ngày 24/9 tại New York, Thủ tướng Anthony Albanese đã điện đàm với CEO OpenAI Sam Altman và bày tỏ quan ngại mạnh mẽ về việc chậm thông báo cũng như cách thức thông báo sự cố. Chính phủ Australia cho biết sẽ thành lập một tổ công tác với sự tham gia của Cơ quan Tín hiệu Australia (ASD) để điều tra các rủi ro phát sinh và trách nhiệm pháp lý có thể liên quan.

Phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 25/9, ông Albanese nhấn mạnh đây là một sự việc không thể chấp nhận. Theo ông, AI có tiềm năng thúc đẩy năng suất và đổi mới trong lĩnh vực y tế, nhưng rủi ro sẽ gia tăng nếu các mô hình tiên tiến phát triển quá nhanh mà thiếu các rào chắn an toàn cần thiết. Ông cũng nói rằng thay vì né tránh hay ngăn cản AI, con người cần chủ động định hình hướng phát triển của công nghệ này.

Trên bình diện quốc tế, xu hướng tăng cường kiểm soát AI cũng đang được thúc đẩy. Một tuyên bố chung do Phần Lan và Na Uy dẫn dắt đã được 22 bên ký tên, gồm lãnh đạo và quan chức cấp cao của 20 quốc gia cùng Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC).

Tuyên bố này kêu gọi bảo đảm AI luôn nằm dưới sự chỉ đạo, giám sát và kiểm soát của con người; đồng thời thiết lập cơ chế thử nghiệm đối với các mô hình tiên tiến trước khi triển khai, đánh giá độc lập và hệ thống báo cáo sự cố ở quy mô quốc tế. Mỹ và Trung Quốc không tham gia ký tên.

Trong khi đó, tổ chức nghiên cứu AI Transluce cho biết qua một cuộc điều tra riêng, họ đã phát hiện dấu hiệu cho thấy trong giai đoạn tháng 5-6, các tác nhân AI tự trị từng tìm cách vượt rào bảo mật tại ba địa điểm, trong đó có các trang web y tế của Chính phủ Australia. Tuy nhiên, hiện chưa có xác nhận chính thức về việc liệu đây có phải cùng một hệ thống AI gây ra vụ truy cập trái phép vào Medicare hay không.