Samsung Securities chính thức gia nhập thị trường thương phiếu, trong khi Meritz Securities nhiều khả năng sẽ sớm được cấp phép, khiến cạnh tranh giữa các công ty chứng khoán tại Hàn Quốc tiếp tục gia tăng. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh ưu đãi lãi suất để hút khách, nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với áp lực kiểm soát chi phí vốn và lợi nhuận.

Theo giới tài chính đầu tư, ngày 21/9, Samsung Securities bắt đầu phân phối sản phẩm thương phiếu đầu tiên. Trước đó, ngày 9/9, công ty đã được Ủy ban Dịch vụ Tài chính cấp phép cho nghiệp vụ tài chính ngắn hạn. Với động thái này, số tổ chức phát hành thương phiếu tại Hàn Quốc đã tăng lên 8.

Trong khi đó, hồ sơ công nhận Meritz Securities là công ty đầu tư tài chính tổng hợp, đồng thời cấp phép nghiệp vụ tài chính ngắn hạn, đã được Ủy ban Chứng khoán và Hợp đồng tương lai thông qua vào ngày 16/9. Ủy ban Dịch vụ Tài chính dự kiến sẽ đưa ra quyết định cuối cùng vào ngày 23/9. Nếu được chấp thuận, Meritz Securities sẽ trở thành nhà phát hành thương phiếu thứ 9 trên thị trường.

Nhân dịp ra mắt sản phẩm, Samsung Securities chào lãi suất ưu đãi 5,5%/năm. Gói này áp dụng cho kỳ hạn từ 2 đến 90 ngày, dành cho khách hàng mới trong tháng và khách có tổng số dư tính đến cuối tháng trước dưới 1 triệu won. Hạn mức đăng ký là 1 triệu won mỗi người, với tổng quy mô phát hành 10 tỷ won.

Từ đầu tháng, nhiều công ty chứng khoán khác cũng tăng tốc thu hút khách hàng. Kiwoom Securities tung gói lãi suất 5,0%/năm cho kỳ hạn một năm dành cho khách mở tài khoản lần đầu. Korea Investment & Securities đưa ra sản phẩm lãi suất 4,9%/năm, kỳ hạn một năm, cho khách hàng mới. Trong khi đó, gói ưu đãi 4,5%/năm kỳ hạn 6 tháng của Shinhan Investment phát hành ngày 14/9 đã bán hết hạn mức 30 tỷ won chỉ sau khoảng 5 giờ.

Tính đến cuối tháng 6, thời điểm chốt số liệu quý gần nhất, quy mô thị trường thương phiếu đạt 55.929,1 tỷ won. Đây là tổng số dư của 7 tổ chức phát hành khi đó, tăng 11.537,9 tỷ won, tương đương 26%, so với mức 44.391,2 tỷ won cùng kỳ năm trước. Dù Samsung Securities đã tham gia và có thể sớm xuất hiện thêm đơn vị mới, mốc 60.000 tỷ won hiện vẫn mới dừng ở mức dự báo.

Bước ngoặt lớn của thị trường này đến từ năm 2022. Khi đó, số dư cuối năm của 4 doanh nghiệp hiện hữu đạt 30.343,1 tỷ won, tăng khoảng 13.600 tỷ won chỉ trong một năm. So với mức khoảng 16.700 tỷ won vào cuối năm 2021, tốc độ tăng trưởng sau một năm lên tới khoảng 81%.

Nguyên nhân là nhu cầu của nhà đầu tư muốn tìm kiếm mức lãi suất cao hơn đã gặp nhu cầu huy động vốn của các công ty chứng khoán. Khi lãi suất đi lên, lợi suất cam kết của thương phiếu cũng tăng theo, qua đó hút thêm dòng tiền nhàn rỗi ngắn hạn.

Đến nửa cuối năm đó, sau sự cố Legoland khiến thị trường vốn ngắn hạn thắt chặt, các công ty chứng khoán tiếp tục mở rộng huy động qua thương phiếu để đảm bảo thanh khoản. Với họ, đây không chỉ là công cụ thu hút khách hàng mà còn là kênh huy động vốn giúp giảm phụ thuộc vào trái phiếu doanh nghiệp hoặc giấy nợ ngắn hạn khác.

Một yếu tố khác khiến cạnh tranh tăng mạnh thời gian gần đây là làn sóng cấp phép mới từ cuối năm ngoái. Thị trường vốn trước đó chủ yếu do Korea Investment & Securities, NH Investment & Securities, KB Securities và Mirae Asset Securities nắm giữ, nhưng sau đó đã đón thêm Kiwoom Securities vào ngày 19/11, cùng Hana Securities và Shinhan Investment vào ngày 17/12, sau khi các công ty này được cấp phép nghiệp vụ tài chính ngắn hạn. Sang tháng này, Samsung Securities tiếp tục tham gia, nâng số doanh nghiệp từ 4 lên 8 chỉ trong chưa đầy một năm.

Nếu năm 2022 là giai đoạn các doanh nghiệp hiện hữu mở rộng mạnh quy mô huy động, thì từ cuối năm ngoái đến nay, trọng tâm thị trường đã chuyển sang cuộc cạnh tranh của các tân binh nhằm xây dựng tệp khách hàng.

Việc thu hút tài khoản mới và dòng tiền mới thông qua thương phiếu cũng có thể mở rộng cơ hội giao dịch cổ phiếu hoặc bán chéo các sản phẩm tài chính khác. Đây cũng là một trong những lý do khiến các công ty chứng khoán chấp nhận đẩy mạnh cạnh tranh.

Dù vậy, xét theo số dư, 4 doanh nghiệp hiện hữu vẫn chiếm ưu thế áp đảo. Cuối tháng 6, Korea Investment & Securities ghi nhận 22.467,9 nghìn tỷ won, KB Securities đạt 11.003,1 nghìn tỷ won, Mirae Asset Securities đạt 10.577,6 nghìn tỷ won và NH Investment & Securities đạt 8.775,1 nghìn tỷ won. Tổng cộng, nhóm này nắm 52.823,7 nghìn tỷ won, tương đương 94,4% toàn thị trường.

Các công ty chứng khoán coi thương phiếu là nguồn vốn quan trọng để triển khai mảng ngân hàng đầu tư. Đây là sản phẩm kỳ hạn dưới một năm, do các công ty chứng khoán được cấp phép nghiệp vụ tài chính ngắn hạn phát hành dựa trên uy tín tín dụng của chính doanh nghiệp. Điều kiện phát hành áp dụng cho nhóm công ty chứng khoán thuộc khối IB lớn, có vốn chủ sở hữu từ 4 nghìn tỷ won trở lên.

Các doanh nghiệp này có thể huy động tối đa bằng 200% vốn chủ sở hữu, sau đó phân bổ nguồn tiền vào cho vay doanh nghiệp hoặc đầu tư trái phiếu để hưởng chênh lệch giữa lợi suất đầu tư và chi phí huy động. Tuy có cam kết hoàn trả cả gốc lẫn lãi cho nhà đầu tư, sản phẩm này không thuộc diện được bảo hiểm tiền gửi.

Tuy nhiên, lãi suất khuyến mại cao không đồng nghĩa với mặt bằng lãi suất huy động chung. Những gói ưu đãi này thường bị giới hạn về đối tượng áp dụng, quy mô vốn và thời gian chào bán, chủ yếu mang tính khuyến mại để hút khách hàng mới. Muốn đánh giá hiệu quả sinh lời thực tế, cần xem xét chi phí huy động bình quân trên toàn bộ danh mục sản phẩm, gồm cả loại linh hoạt và loại có kỳ hạn, đồng thời đối chiếu với lợi suất của tài sản đầu tư.

Xu hướng lãi suất tăng gần đây vừa tạo cơ hội vừa làm gia tăng gánh nặng cho các doanh nghiệp mới tham gia. Một mặt, trái phiếu mua mới hoặc các khoản cho vay mới giải ngân có thể mang lại lợi suất cao hơn trước. Mặt khác, chi phí lãi phải trả cho khách hàng cũng có thể tăng theo.

Ngoài ra, các trái phiếu đã mua từ trước với mức lãi suất thấp có thể phát sinh lỗ đánh giá khi lãi suất thị trường tăng và giá trái phiếu đi xuống. Điều đó cho thấy việc gia nhập thị trường sau không đồng nghĩa đương nhiên có lợi thế về lợi nhuận.

Trên thực tế, một số doanh nghiệp hiện hữu đã điều chỉnh quy mô phát hành. Số dư của NH Investment & Securities giảm 4,3%, từ 9.173,8 nghìn tỷ won cuối tháng 3 xuống còn 8.775,1 nghìn tỷ won vào cuối tháng 6. KB Securities cũng giảm 4%, từ 11.457,3 nghìn tỷ won xuống 11.003,1 nghìn tỷ won trong cùng kỳ. Điều này cho thấy tăng trưởng của toàn thị trường và chiến lược huy động vốn của từng công ty không phải lúc nào cũng đi cùng một hướng.

Khung quy định về phân bổ vốn cũng đang thay đổi. Trong năm nay, các công ty đầu tư tài chính tổng hợp phải dành nguồn vốn cho đầu tư mạo hiểm tương đương 10% tổng mức huy động từ thương phiếu và tài khoản đầu tư tổng hợp IMA trong tổng tài sản quản lý.

Tỷ lệ bắt buộc này sẽ tăng lên 20% vào năm 2027 và 25% vào năm 2028. Trong khi đó, trần phân bổ vốn huy động từ thương phiếu vào tài sản liên quan bất động sản sẽ giảm từ 15% trong năm nay xuống 10% vào năm 2027.

Việc số lượng doanh nghiệp tăng lên giúp khách hàng có thêm lựa chọn, nhưng cũng buộc các công ty chứng khoán phải nâng cao năng lực tìm kiếm tài sản đầu tư và quản trị rủi ro. Khi nghĩa vụ cung cấp vốn cho đầu tư mạo hiểm được mở rộng, chiến lược huy động vốn bằng lãi suất cao đơn thuần có thể làm biên lợi nhuận suy giảm.

Một đại diện trong ngành tài chính đầu tư nhận định, sau khi thu hút được khách hàng mới, yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của các công ty chứng khoán sẽ là khả năng kiểm soát chi phí huy động, đảm bảo thanh khoản theo tiến độ thu hồi tài sản đầu tư và cân đối với lịch đáo hạn của thương phiếu.