Một cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ cho rằng Washington cần chuẩn bị không chỉ các biện pháp tấn công mạng mà cả phương án tấn công trực tiếp vào các trung tâm dữ liệu AI của Trung Quốc, trong trường hợp Bắc Kinh phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) sớm hơn Mỹ.

Theo TechRadar ngày 11/9 (giờ địa phương), quan điểm này được Jacob Stokes, cựu quan chức an ninh quốc gia dưới thời Tổng thống Barack Obama, nêu trong tài liệu có tiêu đề “Superintelligence and AGI”. Ông cho rằng nếu Trung Quốc giành lợi thế AGI trước, Mỹ cần đánh giá trước các phương án ứng phó để ngăn chặn rủi ro.

Các biện pháp Stokes đề cập bao gồm tấn công mạng, phá hoại và thậm chí tấn công vật lý nhằm phá hủy các trung tâm dữ liệu AI của Trung Quốc bằng tên lửa hoặc bom. Theo ông, nếu Trung Quốc phát triển AGI trước, công nghệ này có thể trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh Mỹ, do đó không thể chỉ xem đây là cuộc cạnh tranh công nghệ đơn thuần.

AGI thường được hiểu là hệ thống AI có khả năng suy luận và giải quyết vấn đề ở mức tương đương hoặc vượt con người trong nhiều lĩnh vực. Stokes lo ngại công nghệ này có thể có xu hướng tự bảo toàn, bị sử dụng cho các cuộc tấn công mạng quy mô lớn hoặc phục vụ phát triển vũ khí mới. Ông cũng nêu khả năng Trung Quốc có thể đạt AGI trước nhờ một đột phá kỹ thuật bất ngờ.

Theo lập luận của Stokes, các biện pháp đối phó cần được xem xét theo từng cấp độ. Ở mức thấp hơn, Mỹ có thể tiến hành tấn công mạng nhằm vào hệ thống AGI. Nếu biện pháp này không hiệu quả hoặc mức độ đe dọa tăng lên, Washington có thể phải tính đến các lựa chọn mạnh tay hơn. Dù vậy, ông đánh giá tấn công vật lý là phương án nguy hiểm nhất và tiềm ẩn rủi ro leo thang cao nhất.

Vấn đề đặt ra là những phản ứng như vậy có thể dẫn tới xung đột quân sự. Nếu Mỹ tấn công trực tiếp vào các trung tâm dữ liệu của Trung Quốc, động thái này có thể kéo theo đòn trả đũa từ Bắc Kinh. Ngoài ra, vẫn còn nhiều yếu tố bất định, từ việc xác định Trung Quốc đã thực sự đạt AGI hay chưa cho tới câu hỏi quốc gia nào vận hành công nghệ này theo cách “có trách nhiệm” hơn.

Theo TechRadar, lập luận trên cho thấy cuộc đua AGI có thể không chỉ là nỗ lực phát triển AI tốt hơn và nhanh hơn. Nếu Mỹ và Trung Quốc cùng xem AGI là tài sản an ninh quốc gia, các trung tâm dữ liệu AI và hạ tầng tính toán nhiều khả năng cũng sẽ được coi là cơ sở chiến lược.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thời điểm AGI xuất hiện và năng lực thực tế của công nghệ này vẫn chưa được xác định, các chiến lược bao gồm cả tấn công phủ đầu bằng biện pháp quân sự nhiều khả năng sẽ gây tranh cãi lớn. Trong cuộc cạnh tranh AGI sắp tới, vấn đề không chỉ nằm ở việc ai nắm công nghệ trước mà còn ở cách kiểm chứng quá trình phát triển, cũng như thiết lập cơ chế răn đe và xác minh để tránh hiểu lầm và ngăn nguy cơ leo thang.