Từ ngày 1/10, Hàn Quốc sẽ triển khai cơ chế buộc nhà mạng di động chủ động thông báo cho thuê bao về gói cước phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng thực tế. Chính sách mới được kỳ vọng giúp người dùng giảm chi phí viễn thông, nhưng đồng thời có thể tạo sức ép lên doanh thu bình quân trên mỗi thuê bao (ARPU) của các doanh nghiệp và làm tăng chi phí xây dựng hệ thống.

Theo giới viễn thông và Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc, ngày 9/9 cơ chế thông báo gói cước phù hợp sẽ chính thức có hiệu lực từ đầu tháng 10. Theo Luật Kinh doanh Viễn thông sửa đổi, các doanh nghiệp viễn thông đạt quy mô nhất định phải phân tích mức cước, điều kiện sử dụng và hành vi tiêu dùng của khách hàng để chủ động đề xuất gói cước phù hợp.

Trước thời điểm áp dụng, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc đã chuẩn bị dự thảo sửa đổi nghị định hướng dẫn cùng dự thảo thông tư nhằm quy định các tiêu chí cụ thể. Hai văn bản này hiện vẫn đang hoàn tất các thủ tục tiếp theo, trong đó có khâu thẩm định quy định.

Đáng chú ý, thay vì để người dùng tự tìm gói cước tiết kiệm hơn như trước, trách nhiệm xác định phương án phù hợp nay được chuyển sang nhà mạng. Doanh nghiệp sẽ dựa trên dữ liệu sử dụng thực tế đang nắm giữ để chủ động giới thiệu gói cước trước cho thuê bao.

Hiện nay, nếu muốn cắt giảm chi phí, người dùng phải tự kiểm tra lưu lượng dữ liệu, thời lượng gọi thoại rồi tra cứu các gói cước trên website nhà mạng, nền tảng “Smart Choice” của Hiệp hội các nhà mạng viễn thông Hàn Quốc (KTOA) hoặc các dịch vụ so sánh gói cước của khu vực tư nhân.

Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc cho biết cơ chế này được thiết kế nhằm giảm bất tiện cho người dùng trong quá trình tự tìm kiếm gói cước phù hợp, qua đó hỗ trợ tiết kiệm chi phí viễn thông.

Theo dự thảo thông tư đang được lấy ý kiến, nhà mạng sẽ tính toán gói cước phù hợp dựa trên mức sử dụng trung bình trong 6 tháng gần nhất đối với thoại, tin nhắn và dữ liệu. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng phải xem xét các thông tin liên quan đến điều kiện áp dụng của từng gói, như độ tuổi, nghề nghiệp và các điều kiện cá nhân khác. Phương án đang được ưu tiên là gửi thông báo cho người dùng 6 tháng một lần.

Tuy vậy, yêu cầu không chỉ dừng ở việc đề xuất gói có cước thấp hơn. Nhà mạng còn phải tính đến điều kiện sử dụng thực tế của từng thuê bao. Nếu chỉ dựa vào dung lượng dữ liệu để gợi ý gói rẻ nhất, người dùng có thể mất các ưu đãi đi kèm hoặc quyền lợi bổ sung, khiến tổng số tiền thực trả tăng lên. Kết quả phân tích và hướng dẫn đổi gói sẽ được gửi qua tin nhắn, email hoặc ứng dụng nhắn tin; quyền quyết định chuyển đổi vẫn thuộc về người dùng.

Trong giai đoạn đầu, cơ chế này sẽ được áp dụng với ba nhà mạng lớn là SK Telecom, KT và LG Uplus. Dự thảo thông tư quy định ngưỡng doanh thu đối với doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ thông báo là 1 nghìn tỷ won.

Trước đó, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc từng cân nhắc đưa cả nhóm nhà mạng ảo MVNO vào diện áp dụng. Tuy nhiên, phương án này tạm thời bị loại do chi phí phân tích dữ liệu sử dụng và xây dựng hệ thống khuyến nghị được đánh giá là khá lớn.

Đại diện bộ này cho biết cơ quan quản lý đã quyết định triển khai trước với ba nhà mạng lớn sau khi tham vấn doanh nghiệp và giới chuyên gia. Việc có mở rộng sang MVNO hay không sẽ được xem xét sau, dựa trên kết quả vận hành thực tế của cơ chế.

Các thuê bao hiện hữu đang sử dụng dịch vụ của ba nhà mạng trước ngày 1/10 cũng được dự kiến nằm trong diện nhận thông báo. Chính phủ và ngành viễn thông đã thống nhất nguyên tắc áp dụng cho cả khách hàng hiện hữu, đồng thời tiếp tục trao đổi về thời điểm và phương thức triển khai cụ thể.

Nếu chính sách vận hành ổn định, nhóm hưởng lợi rõ nhất nhiều khả năng là những người đã duy trì một gói cước trong thời gian dài kể từ khi đăng ký ban đầu. Đây thường là các thuê bao không muốn đổi nhà mạng vì đang gắn với gói gia đình, ưu đãi cho khách hàng lâu năm hoặc quyền lợi thành viên, nhưng lại có nhu cầu chuyển sang một gói khác phù hợp hơn ngay trong cùng hệ thống nhà mạng.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp viễn thông có thể đối mặt áp lực giảm ARPU. Nếu nhóm thuê bao đang dùng gói cao nhưng mức sử dụng dữ liệu thực tế không lớn chuyển sang gói rẻ hơn, doanh thu bình quân trên mỗi thuê bao sẽ bị ảnh hưởng.

Nhiều thị trường trên thế giới đã triển khai cơ chế tương tự. Theo Viện Nghiên cứu Chính sách Thông tin và Truyền thông Hàn Quốc (KISDI), Liên minh châu Âu (EU) đã đưa vào Bộ luật Truyền thông điện tử châu Âu năm 2018 nghĩa vụ thông báo khi hợp đồng sắp hết hạn và cung cấp thông tin về gói cước phù hợp hằng năm. Ireland và Đức cũng yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin về gói cước phù hợp mỗi năm một lần. Tại Vương quốc Anh, cơ chế thông báo hết hạn hợp đồng và thông báo gói cước phù hợp hằng năm cũng đang được vận hành.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các biện pháp này có thể tác động đến hành vi lựa chọn gói cước của người dùng. Đánh giá sau triển khai tại Vương quốc Anh ghi nhận cơ chế thông báo gói cước phù hợp hằng năm đã ảnh hưởng đến hành vi tái ký hợp đồng cũng như chuyển đổi nhà cung cấp dịch vụ của thuê bao.

Dù vậy, mức tiết kiệm chi phí trên thực tế vẫn sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ người dùng chấp nhận đổi gói. Nếu nhà mạng đã đưa ra thông báo nhưng thuê bao vẫn giữ nguyên gói cũ, tác động của chính sách sẽ bị hạn chế.

Một đại diện trong ngành viễn thông nhận định mục tiêu của cơ chế này là mở rộng quyền lựa chọn gói cước cho người dùng, nên về cơ bản có ý nghĩa tích cực. Tuy nhiên, do mỗi thuê bao có mức giảm giá, dịch vụ đi kèm và điều kiện hợp đồng khác nhau, việc so sánh chỉ dựa trên cước thuê bao hằng tháng là không đơn giản. Hiệu quả thực tế vì vậy sẽ cần được theo dõi thêm sau khi chính sách được triển khai.