Mỹ đã yêu cầu các cơ quan dân sự liên bang gỡ bỏ sản phẩm của startup AI Trung Quốc DeepSeek khỏi hệ thống CNTT, đồng thời dừng mua mới các sản phẩm và dịch vụ liên quan. Động thái này lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ Trung Quốc.

Theo AP và Bloomberg ngày 21/10 (giờ địa phương), Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã ra thông báo yêu cầu các cơ quan dân sự liên bang xóa khỏi hệ thống CNTT mọi sản phẩm của DeepSeek, cũng như các sản phẩm và dịch vụ của bên thứ ba được phát triển trên nền tảng công nghệ của công ty này.

Biện pháp trên được triển khai theo chỉ thị ban hành vào cuối tháng 7. Ngoài yêu cầu gỡ bỏ, Washington cũng cấm các cơ quan liên bang mua mới những sản phẩm và dịch vụ có liên quan đến DeepSeek.

Thông báo đăng trên Công báo Liên bang Mỹ cho rằng mô hình của DeepSeek tiềm ẩn “nhiều nguy cơ đe dọa an ninh”. Một trong những lý do được nêu là máy chủ của DeepSeek đặt tại Trung Quốc, làm gia tăng lo ngại giới chức nước này có thể tiếp cận hạ tầng của doanh nghiệp tư nhân và dữ liệu nhạy cảm của Mỹ.

Các mô hình mã nguồn mở của DeepSeek hiện được sử dụng khá rộng rãi tại Mỹ và nhiều quốc gia khác, phần lớn dưới hình thức miễn phí.

Phản hồi về động thái của Washington, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning nói Bắc Kinh sẽ “kiên quyết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Trung Quốc”. Bà đồng thời nhấn mạnh Trung Quốc “luôn phản đối việc mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia”.

Bộ Thương mại Trung Quốc cũng bày tỏ “bất mãn mạnh mẽ” và “phản đối kiên quyết” trước quyết định của Mỹ. Cơ quan này cho rằng Washington đã phớt lờ thỏa thuận giữa Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping và Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời không tính đến tổng thể quan hệ kinh tế - thương mại giữa hai nước.

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, Mỹ đang viện dẫn lý do an ninh quốc gia để áp đặt các biện pháp hạn chế mang tính phân biệt, qua đó kiềm chế Trung Quốc. Cơ quan này khẳng định sẽ áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Diễn biến mới cho thấy cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc đang lan sang cả hệ thống chính phủ và hoạt động mua sắm công. Trước đó, Mỹ đã siết khả năng tiếp cận của Trung Quốc đối với chip AI tiên tiến và thiết bị sản xuất bán dẫn.

Washington cũng nhiều lần cáo buộc các startup AI Trung Quốc, trong đó có DeepSeek, sử dụng kỹ thuật “chưng cất mô hình” để hấp thụ năng lực từ các mô hình AI tiên tiến của Mỹ ở quy mô lớn. Phía Trung Quốc bác bỏ cáo buộc này. Tuần trước, Bắc Kinh cũng đưa ra phương án hạn chế xuất khẩu một số mô hình AI tiên tiến.

Dù hai bên đã có một số bước tiến trong hợp tác quản trị AI, như đề xuất xây dựng cơ chế thông báo sự cố liên quan đến an ninh quốc gia, Mỹ và Trung Quốc vẫn tiếp tục đối đầu trên nhiều mặt trận.

George Chen, người phụ trách mảng số tại công ty tư vấn The Asia Group có trụ sở ở Washington, nhận định cảnh báo lần này phản ánh “mức độ thiếu tin cậy chiến lược” sâu sắc giữa Bắc Kinh và Washington.

AI cũng được dự báo sẽ là một trong những chủ đề lớn tại cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung dự kiến diễn ra bên lề Hội nghị thượng đỉnh APEC ở Thâm Quyến, Trung Quốc, vào tháng 11 tới.