Chính phủ Ireland đã quyết định loại tiền mã hóa khỏi tài khoản đầu tư ưu đãi thuế mới, dự kiến cho phép người trưởng thành mở tài khoản từ năm 2027. Cơ chế này sẽ chỉ áp dụng cho các tài sản tài chính truyền thống như cổ phiếu, trái phiếu và ETF.

Theo Cryptopolitan, kế hoạch được công bố ngày 31/8 (giờ địa phương) cho biết tài khoản mới sẽ bao gồm cổ phiếu niêm yết, trái phiếu niêm yết, các sản phẩm được giao dịch trên thị trường có quản lý và các quỹ đầu tư bán lẻ, trong đó có ETF. Tiền mã hóa và các sản phẩm phái sinh không nằm trong danh mục được phép đầu tư.

Đây là một phần trong lộ trình cải cách thuế đối với đầu tư bán lẻ do Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Ireland Simon Harris và Quốc vụ khanh Robert Troy công bố. Trong tài liệu này, tiền mã hóa và sản phẩm phái sinh được xếp vào nhóm tài sản có mức độ rủi ro và độ phức tạp cao. Tài khoản cũng không bao gồm các khoản tiền mặt hưởng lãi.

Mục tiêu của kế hoạch là khuyến khích đầu tư bán lẻ thông qua một tài khoản cá nhân được hưởng ưu đãi thuế, nhưng phạm vi tài sản được nắm giữ sẽ bị giới hạn theo quy định của chính phủ. Mỗi cá nhân từ 18 tuổi trở lên, là cư dân thuế tại Ireland và có số dịch vụ công cá nhân (PPSN), chỉ được mở một tài khoản.

Tài khoản này không yêu cầu mức nộp tối thiểu và cũng không áp dụng thời hạn nắm giữ bắt buộc, song sẽ có hạn mức nộp hằng năm.

Chính phủ đồng thời phác thảo cơ chế thuế áp dụng cho tài khoản mới. Phần giá trị nằm dưới ngưỡng miễn thuế sẽ không bị đánh thuế, trong khi phần vượt ngưỡng sẽ chịu một mức thuế suất đồng nhất thấp hơn, được tính hằng năm dựa trên giá trị tài khoản.

Tuy nhiên, thuế suất cụ thể, ngưỡng miễn thuế và hạn mức nộp hằng năm chỉ được chốt vào ngày 6/10, thời điểm công bố dự thảo ngân sách. Các đơn vị cung cấp tài khoản đủ điều kiện sẽ thay mặt chủ tài khoản thực hiện việc tính, kê khai và nộp thuế. Việc chuyển tài khoản giữa các nhà cung cấp cũng được thiết kế theo hướng không làm phát sinh bất lợi về thuế.

Khung pháp lý liên quan sẽ được đưa vào dự luật tài chính, còn tài khoản dự kiến đi vào vận hành từ năm 2027.

Chính phủ Ireland xem đây là công cụ để mở rộng mức độ tham gia vào thị trường vốn. Bộ trưởng Harris cho rằng thị trường vốn “không nên tạo cảm giác chỉ dành cho người giàu hoặc những người có chuyên môn tài chính”. Ông cũng nhấn mạnh đầu tư luôn đi kèm rủi ro và nên được tiếp cận với tầm nhìn trung và dài hạn.

Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch là cách xử lý thuế đối với ETF. Trong nhiều năm, Ireland áp dụng quy định “deemed disposal”, theo đó một số quỹ bị coi là đã bán sau mỗi 8 năm, kể cả khi không phát sinh giao dịch thực tế, để làm căn cứ tính thuế; ETF cũng thuộc diện này. Tuy nhiên, quy định trên sẽ không áp dụng trong tài khoản đầu tư mới.

Mức thuế theo cơ chế “deemed disposal” đã được hạ từ 41% xuống 38% trong dự thảo ngân sách năm 2026. Dù vậy, việc rà soát lại cơ chế này vẫn đang tiếp tục.

Đầu năm nay, trước quốc hội, Bộ trưởng Harris từng nói ông không chắc loại thuế này còn phù hợp với mục tiêu chính sách hay không, đồng thời gọi đây là một quy định “lỗi thời”. Chính phủ cho biết sẽ xem xét rộng hơn toàn bộ cơ chế “deemed disposal” trong vài tuần tới.

Lộ trình cũng đề cập các nhiệm vụ tiếp theo như giảm thuế sau ngân sách 2028, rà soát lại cơ chế “deemed disposal” và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Định hướng này xuất phát từ thực tế tỷ lệ tham gia đầu tư của các hộ gia đình Ireland hiện thấp hơn mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU).

Tỷ trọng đầu tư trực tiếp, gồm cổ phiếu niêm yết và trái phiếu, trong tổng tài sản tài chính của các hộ gia đình Ireland hiện ở mức 2,3%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình khoảng 7,5% của EU. Trong khi đó, tỷ trọng tiền mặt và tiền gửi lên tới 38%, cao hơn mức trung bình 30% của khối.

Khảo sát của Ngân hàng Trung ương Ireland cũng cho thấy nước này đang nắm giữ lượng tài sản quỹ vượt 5 nghìn tỷ euro, nhưng mức độ tham gia đầu tư bán lẻ vẫn thuộc nhóm thấp trong EU. Trong bối cảnh đó, việc triển khai tài khoản ưu đãi thuế đồng thời loại tiền mã hóa khỏi danh mục được khuyến khích cho thấy chính phủ đang tách riêng tài sản số khỏi nhóm tài sản đầu tư truyền thống.

Song song với đó, chỉ thị DAC8 của EU đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Theo quy định này, các sàn giao dịch và tổ chức môi giới phải báo cáo thông tin người dùng cùng dữ liệu giao dịch cho cơ quan chức năng tại từng quốc gia.

Việc Ireland loại tiền mã hóa khỏi tài khoản đầu tư ưu đãi thuế cho thấy xu hướng quản lý tài sản số theo một khung quy định và chính sách thuế riêng nhiều khả năng sẽ tiếp tục được duy trì.