Doanh thu giao thức nếu ngày càng được phân bổ trực tiếp cho hoạt động mua lại và đốt token có thể trở thành động lực lớn mới cho thị trường tiền mã hóa, thậm chí đẩy giá nhiều tài sản số tăng ít nhất gấp đôi, theo nhận định của Bitwise.

Theo Cointelegraph ngày 13/8, Matt Hougan, Giám đốc đầu tư (CIO) của Bitwise, cho rằng thị trường tiền mã hóa ngoài Bitcoin đang được định hình lại theo hướng bám sát doanh thu thực tế của mạng lưới, nhưng sự thay đổi này vẫn chưa được phản ánh đầy đủ vào giá.

Trong mô hình này, giao thức sử dụng doanh thu từ phí và các nguồn thu khác để mua lại token của chính mình trên thị trường. Số token mua lại có thể được nắm giữ hoặc sử dụng cho mục đích khác, nhưng nếu tiếp tục bị đốt vĩnh viễn, nguồn cung lưu hành sẽ giảm. Khi nhu cầu vẫn duy trì, nguồn cung thu hẹp có thể đẩy giá token đi lên, tương tự cách doanh nghiệp niêm yết dùng lợi nhuận để mua lại và hủy cổ phiếu quỹ.

Matt Hougan dẫn các trường hợp như Hyperliquid, Uniswap, Aave, Pump.fun và Lighter để minh họa cho xu hướng này. Theo ông, mô hình dùng phí giao thức để mua lại token hoặc đốt token nhằm giảm nguồn cung đã bắt đầu vận hành và có thể lan sang các ứng dụng tài chính phi tập trung (DeFi) cũng như các mạng Layer 1 trong 12 đến 24 tháng tới.

Ông cũng cho rằng xu hướng trên có thể làm thay đổi cách thị trường định giá token. Khi mối liên hệ giữa doanh thu giao thức và giá trị token được siết chặt hơn, nhà đầu tư có thể bắt đầu áp dụng các thước đo định giá gần với tài chính truyền thống. Tuy vậy, Hougan lưu ý người nắm giữ token không có quyền đòi hỏi pháp lý đối với dòng tiền như cổ đông, trong khi tokenomics do cộng đồng quyết định cũng có thể thay đổi theo thời gian.

Trường hợp đầu tiên được nhắc đến là Hyperliquid. Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) này ghi nhận doanh thu hơn 800 triệu USD trong năm ngoái và dùng khoảng 99% số đó cho hoạt động mua lại, đốt token HYPE. Ngày 6/8, Hyperliquid công bố doanh thu quý II đạt 169 triệu USD, trong đó 141 triệu USD được phân bổ cho chương trình mua lại HYPE.

Uniswap cũng được xem là ví dụ cho việc tăng cường liên kết giữa token và doanh thu giao thức. Sau khi kế hoạch tái cấu trúc “UNIfication” được phê duyệt ngày 22/12/2025, Uniswap áp dụng mô hình dùng phí giao thức làm nguồn để đốt UNI. Điều này đồng nghĩa hoạt động trên giao thức càng tăng, nguồn cung UNI càng bị thu hẹp.

Aave cũng đang triển khai chương trình mua lại token. Trong 10 tháng đầu, Aave DAO đã mua hơn 205.000 AAVE. Ngày 25/6, nhà sáng lập Aave là Stani Kulechov cho biết dự án đang thiết kế một cơ chế mua lại tự động, không cần can thiệp tùy ý. Ông đồng thời nói 100% doanh thu từ giao thức Aave và stablecoin GHO sẽ được chuyển sang AAVE. Theo Kulechov, cấu trúc này đã được xác định trong đề xuất “Aave Thắng”.

Về bối cảnh thị trường, Matt Hougan cho rằng thay đổi trong môi trường pháp lý tại Mỹ là yếu tố then chốt. Theo ông, trước đây nhiều dự án tránh các cấu trúc mang tính chia sẻ doanh thu vì lo ngại vướng luật chứng khoán. Tuy nhiên, định hướng quản lý gần đây tại Mỹ đã trở nên cởi mở hơn, qua đó tạo điều kiện cho các mô hình này phát triển. Trước đó, hôm 5/8, ông cũng từng nhận định chỉ riêng các hướng dẫn quản lý liên quan đã có thể thúc đẩy thị trường tiền mã hóa mở rộng.

Xu hướng này đang được xem là tín hiệu cho thấy luận điểm đầu tư với nhóm tài sản số ngoài Bitcoin có thể thay đổi. Khi mức độ sử dụng mạng lưới tăng lên, doanh thu giao thức mở rộng và tiếp tục quay lại hỗ trợ mua lại, đốt token, giá token có thể phản ứng mạnh hơn với năng lực tạo dòng tiền thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng. Dù vậy, quyền lợi thực tế của người nắm giữ token và khả năng tokenomics bị điều chỉnh vẫn là những biến số lớn, nên mức độ tái định giá còn phụ thuộc vào thiết kế cũng như cách triển khai của từng dự án.