Trước kỳ thanh tra Quốc hội Hàn Quốc vào tháng 10, hàng loạt vấn đề nóng của ngành tài chính đang được đưa vào tầm ngắm, từ tín dụng hộ gia đình, sản phẩm ELS và ETF đến quản trị doanh nghiệp, kiểm soát nội bộ và các sự cố tại ngân hàng chính sách.

Theo Quốc hội và giới tài chính, kỳ thanh tra năm nay sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 27/10. Ủy ban Chính vụ của Quốc hội sẽ rà soát hiệu quả chính sách tài chính, hệ thống giám sát và công tác quản lý các tổ chức tài chính, với đối tượng gồm Ủy ban Dịch vụ Tài chính, Cơ quan Giám sát Tài chính và các ngân hàng chính sách.

NongHyup sẽ thuộc diện thanh tra của Ủy ban Nông lâm - Chăn nuôi - Thực phẩm - Hải dương của Quốc hội.

Đợt thanh tra lần này nhiều khả năng sẽ đồng thời kiểm tra cách cơ quan quản lý xử lý các vấn đề lớn và mức độ chịu trách nhiệm của ban lãnh đạo tại các định chế tài chính. Việc đề nghị triệu tập chủ tịch các tập đoàn tài chính và tổng giám đốc ngân hàng làm nhân chứng cũng đang thu hút sự chú ý của dư luận.

Tín dụng hộ gia đình, ELS và ETF sẽ bị rà soát

Với Ủy ban Dịch vụ Tài chính, nội dung được quan tâm nhất là chính sách quản lý dư nợ tín dụng hộ gia đình. Tháng 4, cơ quan này đặt mục tiêu kiểm soát tăng trưởng tín dụng hộ gia đình năm nay ở mức 1,5%. Tuy nhiên, đến ngày 13/8, mục tiêu đã được nâng lên khoảng 3% khi cơ quan này công bố gói giải pháp tài chính tổng thể nhằm ổn định thị trường bất động sản.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính cho biết việc điều chỉnh nhằm tạo dư địa cho vay để hỗ trợ nguồn cung nhà ở và người trẻ có nhu cầu ở thực.

Tại Quốc hội, các câu hỏi có thể xoay quanh lý do điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng, tính nhất quán của chính sách và các biện pháp bảo vệ người vay có nhu cầu thực. Tác động của việc siết hạn mức theo tổng dư nợ, khiến ngân hàng hạn chế cung ứng tín dụng, cũng được xem là một điểm nóng.

Dù mục tiêu tăng trưởng đã được nới lên, dư địa cho vay bổ sung tại các ngân hàng thương mại gần đây được cho là gần như cạn trong chưa đầy một tháng. Quốc hội có thể làm rõ vì sao hạn mức cho vay bị sử dụng hết quá nhanh, đồng thời kiểm tra giải pháp bảo đảm vốn cho nhóm khách hàng có nhu cầu thực.

Một chủ đề khác là tranh luận quanh việc đưa ETF đòn bẩy theo một cổ phiếu đơn lẻ ra thị trường. Ủy ban Dịch vụ Tài chính đã chuẩn bị cơ sở triển khai từ tháng 4, nhưng sau khi sản phẩm ra mắt lại công bố thêm các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư, như siết điều kiện ký quỹ tối thiểu.

Vì vậy, Quốc hội có thể xem xét liệu rủi ro đầu tư và biến động thị trường đã được đánh giá đầy đủ trước khi triển khai sản phẩm hay chưa, cũng như mức độ phù hợp của cơ chế bảo vệ nhà đầu tư.

Đối với Cơ quan Giám sát Tài chính, trọng tâm thanh tra dự kiến là việc xử phạt hành vi bán sai quy định sản phẩm ELS gắn với chỉ số Hang Seng China Enterprises Index (H-Index), cùng hiệu quả giám sát hệ thống kiểm soát nội bộ tại các công ty tài chính.

Tháng 6, cơ quan này đã thông qua phương án xử phạt theo hướng giảm tổng mức phạt đối với 5 ngân hàng phân phối ELS xuống khoảng 600 tỷ won, từ mức tính toán ban đầu khoảng 4 nghìn tỷ won.

Mức giảm mạnh này có thể dẫn tới các chất vấn về quy trình giảm nhẹ, tiêu chí xử phạt và hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng tài chính. Mức phạt cuối cùng sẽ được chốt sau khi Ủy ban Dịch vụ Tài chính phê duyệt.

Bên cạnh đó, vấn đề phí trong quá trình ngân hàng phân phối sản phẩm tín thác ETF cũng nằm trong diện rà soát của Cơ quan Giám sát Tài chính. Ngày 17/9, cơ quan này cho biết đang kiểm tra các giao dịch ngắn hạn liên quan đến tín thác ETF và cơ cấu bán hàng thiên về phí trả trước trong hệ thống ngân hàng.

Nội dung kiểm tra chủ yếu là liệu các công ty tài chính có chủ động khuyến nghị hình thức phí trả trước để tăng doanh thu hay không, và khách hàng có được giải thích đầy đủ về cấu trúc phí hay không.

Tập đoàn tài chính, ngân hàng đối mặt áp lực về quản trị và kiểm soát nội bộ

Tại các tập đoàn tài chính và ngân hàng, tranh luận dự kiến sẽ tập trung vào quản trị doanh nghiệp và kiểm soát nội bộ.

Với 4 tập đoàn tài chính lớn, việc cải thiện quản trị và làm rõ trách nhiệm kiểm soát nội bộ của ban lãnh đạo sẽ là nội dung chính. Đề án cải thiện quản trị doanh nghiệp tài chính do cơ quan quản lý thúc đẩy hiện vẫn chậm được công bố do tranh luận kéo dài, trong đó có vấn đề giới hạn tái bổ nhiệm chủ tịch tập đoàn tài chính.

Kỳ thanh tra có thể tập trung vào tính minh bạch của quy trình bổ nhiệm và tái bổ nhiệm chủ tịch, vai trò giám sát của hội đồng quản trị và tiến độ triển khai đề án cải thiện quản trị.

Các sự cố tài chính trong hệ thống ngân hàng cũng là một chủ đề đáng chú ý. Theo giới tài chính, số vụ việc tại 4 ngân hàng lớn đã tăng từ 15 vụ năm 2023 lên 34 vụ năm 2024 và 80 vụ năm 2025.

Riêng năm nay, tính đến tháng 7 đã ghi nhận 30 vụ, với tổng thiệt hại lên tới 23.686 tỷ won.

Quốc hội vì vậy có thể kiểm tra tác động thực tế của sơ đồ phân bổ trách nhiệm đã được áp dụng tại các công ty tài chính đối với năng lực phòng ngừa sự cố, cũng như khả năng quản trị và giám sát của ban lãnh đạo. Các nội dung được xem xét gồm việc cơ chế kiểm soát nội bộ trước khi xảy ra sự cố có vận hành hiệu quả hay không, tốc độ báo cáo và biện pháp xử lý sau khi sự cố được phát hiện.

Ngành ngân hàng cũng có thể bị chất vấn về việc bảo vệ người vay có nhu cầu thực trong bối cảnh nguồn cung tín dụng bị hạn chế do chính sách quản lý tổng dư nợ. Dù mục tiêu quản lý đã được nới, khả năng tiếp cận vốn của người vay vẫn có thể khác nhau tùy dư địa cho vay và tình hình giải ngân tại từng ngân hàng.

Quốc hội được cho là sẽ đồng thời kiểm tra cách từng ngân hàng điều hành hoạt động cho vay và các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng tài chính.

Ngân hàng chính sách và NongHyup cũng nằm trong diện thanh tra

Các sự cố tại ngân hàng chính sách và chương trình cải cách của NongHyup cũng nhiều khả năng sẽ được đưa vào chương trình chất vấn.

Trong nhóm ngân hàng chính sách, các sự cố tài chính quy mô lớn trong và ngoài nước tại IBK Industrial Bank of Korea đang được nhắc đến như một vấn đề trọng tâm. Năm nay, ngân hàng này ghi nhận một sự cố tài chính khoảng 83,3 tỷ won tại chi nhánh ở Trung Quốc liên quan đến một nền tảng cho vay trực tuyến địa phương. Tại Hàn Quốc, ngân hàng cũng phát hiện một vụ lừa đảo cho vay bất động sản trị giá 18,2 tỷ won.

Trong vụ việc tại Hàn Quốc, có thông tin cho rằng các khoản vay bổ sung vẫn tiếp tục phát sinh ngay cả sau khi vụ việc đã được báo cáo lên Cơ quan Giám sát Tài chính. Việc không phát hiện sớm sai phạm dù đã có lệnh khám xét của cảnh sát, cùng cơ chế ứng phó sau sự cố, có thể trở thành nội dung chất vấn.

Theo đó, CEO Jang Min-young của IBK Industrial Bank of Korea có thể phải trả lời các câu hỏi về hệ thống nhận diện và báo cáo sự cố, cũng như tính phù hợp của công tác thẩm định tín dụng và quản lý sau giải ngân.

Korea Development Bank và Export-Import Bank of Korea được dự báo cũng sẽ bị kiểm tra về hiệu quả cung ứng tài chính chính sách và tính phù hợp của hỗ trợ vốn. Quốc hội có thể rà soát liệu nguồn vốn chính sách mà các ngân hàng này, bao gồm cả IBK Industrial Bank of Korea, cung cấp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ và doanh nghiệp xuất khẩu có được giải ngân đúng mục tiêu hay không, cũng như có đến đúng thời điểm đối với các doanh nghiệp cần hỗ trợ hay không.

NongHyup, trong khi đó, dự kiến bị kiểm tra về tiến độ cải cách, bao gồm cải thiện quản trị và tăng cường kiểm soát nội bộ, tại phiên thanh tra của Ủy ban Nông lâm - Chăn nuôi - Thực phẩm - Hải dương.

Ngày 9/3, Bộ Nông lâm, Thực phẩm và Nông thôn Hàn Quốc công bố kết quả thanh tra đặc biệt liên ngành của Chính phủ, cho biết đã phát hiện các vấn đề như cho vay và ký hợp đồng mang tính ưu ái, cùng tình trạng chi tiêu ngân sách lỏng lẻo trong quá trình vận hành NongHyup, các công ty con và các hợp tác xã thành viên.

Chính phủ sau đó đã chuyển 14 vụ có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng sang cơ quan điều tra, đồng thời quyết định thúc đẩy cải cách về chế độ bầu cử, quản trị và kiểm soát nội bộ.

Ngày 11/9, nghị định thi hành Luật NongHyup bắt đầu có hiệu lực, với các nội dung như xây dựng tiêu chuẩn kiểm soát nội bộ cho hợp tác xã, bổ nhiệm cán bộ giám sát tuân thủ và rút ngắn chu kỳ kiểm toán báo cáo tài chính bên ngoài.

Quốc hội có thể kiểm tra tiến độ thực hiện các biện pháp khắc phục sau thanh tra đặc biệt, việc tăng cường kiểm soát nội bộ tại các hợp tác xã thành viên và hệ thống quản lý, giám sát của NongHyup.

Danh sách nhân chứng cũng thu hút chú ý

Bên cạnh các vấn đề nóng của ngành tài chính, việc lựa chọn chủ tịch tập đoàn tài chính và tổng giám đốc ngân hàng làm nhân chứng tại Quốc hội cũng đang được theo dõi sát.

Theo giới chính trị, nghị sĩ Park Hong-bae của Đảng Dân chủ đã được cho là đề nghị triệu tập chủ tịch của 5 tập đoàn tài chính và tổng giám đốc của 5 ngân hàng lớn làm nhân chứng. Mục tiêu là kiểm tra nhu cầu cải thiện quản trị tại các công ty tài chính và vai trò xã hội của ngành, bao gồm tín dụng hộ gia đình và tài chính bao trùm.

Đảng Quyền lực Nhân dân cho biết đang cân nhắc đề nghị triệu tập nhân chứng xoay quanh các vấn đề như ETF đòn bẩy theo một cổ phiếu đơn lẻ và quản lý dư nợ tín dụng hộ gia đình.

Một số cái tên như cựu Chánh Văn phòng chính sách Phủ Tổng thống Kim Yong-beom và Chủ tịch Mirae Asset Group Park Hyeon-ju đã được đưa vào danh sách đề nghị làm nhân chứng. Việc có triệu tập tổng giám đốc của 4 ngân hàng thương mại lớn hay không cũng đang được xem xét.

Danh sách nhân chứng cuối cùng sẽ được quyết định sau khi lãnh đạo hai đảng tại Ủy ban Chính vụ đạt được thỏa thuận. Dư luận hiện chờ xem liệu các chủ tịch tập đoàn tài chính và tổng giám đốc ngân hàng có trực tiếp tham dự để trả lời chất vấn về tín dụng hộ gia đình, kiểm soát nội bộ và quản trị hay không.