Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đang xem xét một khuôn khổ mới cho thị trường tiền mã hóa, cho phép các dự án gọi vốn ở giai đoạn đầu mà không phải đăng ký chứng khoán theo quy trình hiện hành. Cơ quan này cũng tính tới cơ chế để một dự án không còn thuộc diện điều chỉnh của SEC khi mạng lưới đạt mức phi tập trung nhất định.

Theo Decrypt ngày 11/8 giờ địa phương, SEC dự kiến tổ chức cuộc họp công khai vào ngày 14/8 để thảo luận việc có đưa ra đề xuất mang tên “Regulation Crypto” hay không.

Trọng tâm của đề xuất là xây dựng một khung quản lý riêng cho một số hoạt động phát hành tài sản số. Theo đó, các dự án tiền mã hóa ở giai đoạn đầu có thể gọi vốn mà không cần hoàn tất toàn bộ thủ tục đăng ký chứng khoán như hiện nay.

SEC đồng thời xem xét một cơ chế “lối ra” về mặt pháp lý cho các dự án đã phát triển đến một giai đoạn nhất định. Nếu đáp ứng đủ điều kiện, dự án có thể rút khỏi diện điều chỉnh của SEC, chẳng hạn khi mạng lưới đã đủ phi tập trung và nhà sáng lập hoặc đội ngũ phát triển không còn chủ động kiểm soát hệ thống.

Trong thông báo công bố ngày 10/8, SEC cho biết cơ quan này đang cân nhắc một khuôn khổ được thiết kế riêng cho một số loại hình phát hành tài sản số.

Nếu được đưa sang giai đoạn lấy ý kiến, đề xuất này có thể mở đường cho quy trình xây dựng quy tắc chính thức ngay trong năm nay. Khi đó, định hướng quản lý sẽ không chỉ dừng ở các phát biểu hay cách diễn giải từ từng lãnh đạo, mà có thể được áp dụng rộng hơn cho toàn ngành.

Động thái mới cũng phản ánh định hướng chính sách của Chủ tịch SEC Paul Atkins. Ông nhiều lần nhấn mạnh cách tiếp cận “Regulation Crypto”, tức tạo ra các ngoại lệ có điều kiện cho dự án tiền mã hóa, thay vì chỉ dựa vào mô hình quản lý nặng về thực thi.

Hồi tháng 3, ông Atkins từng nói cơ chế miễn trừ dành cho startup có thể kéo dài tối đa 4 năm, qua đó tạo “đường băng” pháp lý để các nhà phát triển có thời gian đưa dự án tới ngưỡng phi tập trung cần thiết.

Tuy vậy, thông báo lần này chưa nêu chi tiết các tiêu chí như hạn mức gọi vốn hay phạm vi đối tượng được áp dụng. Nếu quy tắc được xúc tiến, quá trình lấy ý kiến nhiều khả năng sẽ tập trung vào quy mô huy động vốn, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và cách đánh giá mức độ phi tập trung.

SEC cũng nhấn mạnh rằng quy tắc mới, nếu có, không đồng nghĩa các dự án sẽ tự động được phép gọi vốn hoặc được nới giám sát. Điều kiện then chốt là đội ngũ phát triển phải rút khỏi vai trò quản trị sau khi xây dựng mạng lưới và không còn trực tiếp thực thi quyền kiểm soát.

Nói cách khác, dự án có thể được hưởng một số ngoại lệ ở giai đoạn đầu. Nhưng để được giảm bớt gánh nặng pháp lý ở mức lớn hơn, mô hình đó phải chuyển từ sự phụ thuộc vào nhà sáng lập sang một mạng lưới phi tập trung có thể vận hành độc lập.

Động thái của SEC diễn ra trong bối cảnh tiến trình lập pháp tại Mỹ vẫn chậm. Thượng viện Mỹ đã bước vào kỳ nghỉ tháng 8 mà chưa thúc đẩy được dự luật Clarity, văn bản được kỳ vọng đặt nền móng pháp lý cho thị trường tài sản số.

Khi các cuộc tranh luận về cấu trúc thị trường và thẩm quyền quản lý tài sản số vẫn kéo dài, SEC dường như muốn tự xây dựng quy tắc để giảm bớt bất định cho thị trường.

Trong bản ghi nhớ gửi khách hàng, Jarrett Seiberg của TD Cowen nhận định đây có thể là bước đi đầu tiên trong một loạt quy tắc mà SEC sẽ thúc đẩy nhằm tạo sự rõ ràng về pháp lý cho tài sản số, sau khi Thượng viện không thể đưa dự luật Clarity tiến lên trước kỳ nghỉ tháng 8.

Một điểm khác đang được giới đầu tư theo dõi là tính ổn định của khung quản lý mới. Thời gian qua, SEC liên tiếp đưa ra quan điểm về staking, airdrop và hoạt động khai thác, nhưng các phát biểu hoặc cách diễn giải đó có thể thay đổi theo định hướng chính sách trong tương lai.

Ngược lại, nếu được ban hành thành quy tắc chính thức, khuôn khổ này có thể có tính ổn định cao hơn và không dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệm kỳ của một chủ tịch SEC hay một chính quyền cụ thể.

Dù vậy, cục diện vẫn có thể thay đổi nếu Quốc hội Mỹ thông qua luật. Một đạo luật do Quốc hội ban hành sẽ có hiệu lực pháp lý cao hơn các quy định nội bộ của SEC.

Vì thế, thị trường cũng theo dõi khả năng các cuộc thảo luận về dự luật Clarity sẽ được nối lại sau tháng 9.

Song song với đó, SEC còn thúc đẩy việc làm rõ ranh giới quản lý đối với tài sản tiền mã hóa. Cơ quan này đang hướng tới phương án phối hợp với Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) để phân loại tài sản số và xác định thẩm quyền của từng bên.

Dù dự luật Clarity vẫn có thể được đưa ra thảo luận trở lại vào tháng tới, các thị trường dự đoán hiện chỉ đánh giá xác suất văn bản này được thông qua trong năm nay ở mức khoảng 22%.

Vì vậy, cuộc họp công khai ngày 14/8 được xem là phép thử quan trọng cho câu hỏi liệu chính sách quản lý tiền mã hóa tại Mỹ có chuyển từ cách tiếp cận nặng về thực thi sang mô hình dựa trên quy tắc chính thức hay không.

Tuy nhiên, việc đưa ra thảo luận chưa đồng nghĩa quy tắc mới sẽ được áp dụng ngay. Ngay cả khi đề xuất được thông qua, SEC vẫn phải trải qua các bước lấy ý kiến, chỉnh sửa và hoàn thiện, nên quá trình này có thể kéo dài thêm vài tháng.

Theo giới quan sát, những vấn đề then chốt của thị trường sẽ là SEC công nhận dự án nào thuộc diện miễn trừ, đặt giới hạn gọi vốn ra sao và dùng tiêu chí nào để xác định một mạng lưới đã đủ phi tập trung.