Tòa Thượng thẩm Seoul ngày 24/7 tuyên Chủ tịch SK Group Choi Tae-won phải chia 9.440 tỷ won tài sản cho No So-young, Giám đốc Art Center Nabi. Mức này thấp hơn 4.000 tỷ won so với con số 13.808 tỷ won trong bản án phúc thẩm trước đó.

Theo giới pháp lý, Ban Dân sự số 1 của Tòa Thượng thẩm Seoul do thẩm phán Lee Sang-ju chủ trì đã đưa ra phán quyết trên tại phiên xét xử lại sau quyết định hủy án và giao xét xử lại.

Hội đồng xét xử xác định phần cổ phần SK Co. do ông Choi nắm giữ là tài sản thuộc diện phân chia. Sau khi tuyên án, tòa cho biết đã tính đến một phần mức tăng giá của cổ phiếu này trong quá trình định giá tài sản.

Ngay sau phán quyết, phía ông Choi ra thông cáo thông qua đại diện pháp lý. Thông cáo cho biết vụ việc chấm dứt quan hệ hôn nhân đã kéo dài gần 20 năm, trong đó việc ly hôn đã được Tòa án Tối cao xác nhận từ năm ngoái. Đại diện của ông Choi cũng lên tiếng xin lỗi vì vụ việc gây lo ngại cho dư luận.

Trọng tâm của phiên xét xử lại xoay quanh hai vấn đề: cổ phần SK có thuộc diện phân chia hay không, và thời điểm nào được chọn làm mốc định giá tài sản. Hai bên đưa ra quan điểm khác nhau về mốc thời gian này.

Phía ông Choi cho rằng mốc phù hợp là ngày kết thúc tranh tụng ở phiên phúc thẩm trước, tức 16/4/2024 - thời điểm việc ly hôn đã được xác nhận. Trong khi đó, phía bà No cho rằng cần lấy ngày kết thúc tranh tụng của phiên xét xử lại làm căn cứ.

Chênh lệch giá cổ phiếu SK giữa hai thời điểm là rất lớn. Vào thời điểm kết thúc tranh tụng ở phiên phúc thẩm trước, giá cổ phiếu SK vào khoảng 160.000 won, tương ứng giá trị phần sở hữu của ông Choi khoảng 2.070 tỷ won. Đến ngày 24/7, cổ phiếu SK được giao dịch ở mức 862.000 won; nếu tính đơn giản theo tỷ lệ sở hữu 17,9% của ông Choi, giá trị phần vốn này lên tới 11.200 tỷ won. Vì vậy, việc chọn mốc định giá có thể khiến quy mô tài sản phân chia chênh lệch hơn 5 lần.

Trước đó, Tòa án Tối cao năm ngoái chỉ giữ nguyên khoản bồi thường tổn thất tinh thần 2 tỷ won, còn phần phân chia tài sản bị hủy và giao xét xử lại. Đối với khoản 30 tỷ won liên quan cựu Tổng thống Roh Tae-woo - căn cứ chính để tòa phúc thẩm trước đây công nhận mức đóng góp của bà No - Tòa án Tối cao chưa kết luận về bản chất vấn đề, nhưng cho rằng số tiền này bị xem là tiền hối lộ và nằm ngoài phạm vi được pháp luật bảo vệ.

Ở cấp sơ thẩm, tòa xác định cổ phần SK là tài sản riêng của ông Choi và không đưa vào diện phân chia, đồng thời buộc ông trả 66,5 tỷ won. Tuy nhiên, tại phiên phúc thẩm trước đó, tòa lại coi đây là tài sản chung của vợ chồng, ấn định tỷ lệ phân chia 65-35 và nâng mức phải chia lên 13.808 tỷ won.

Phía ông Choi cũng nhiều lần cho rằng đã có sai sót trong cách định giá cổ phần. Theo đại diện pháp lý của ông, giá trị cổ phiếu Korea Telecom, nay là SK C&C, mà ông Choi mua năm 1994 nếu phản ánh đầy đủ hai đợt chia tách mệnh giá thì đến tháng 5/1998 phải ở mức 1.000 won/cổ phiếu, thay vì 100 won/cổ phiếu. Theo lập luận này, mức đóng góp của thế hệ trước sẽ là 125 lần thay vì 12,5 lần, trong khi phần đóng góp của ông Choi là 35,5 lần thay vì 355 lần. Từ đó, phía ông Choi cho rằng ông thuộc diện thừa kế, kế nghiệp hơn là tự thân gây dựng, nên mức độ đóng góp của bà No với tư cách người phối ngẫu cũng cần được xem xét lại.

Khả năng tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Tối cao vẫn được để ngỏ. Bên không đồng ý với phán quyết có thể nộp đơn kháng cáo tiếp. Tuy nhiên, phạm vi xem xét ở bước này hẹp hơn so với lần kháng cáo đầu tiên. Do phán quyết xét xử lại bị ràng buộc bởi quan điểm pháp lý mà Tòa án Tối cao đã nêu trước đó, những nội dung đã được xử lý đúng theo tinh thần hủy án sẽ khó tiếp tục trở thành điểm tranh luận.

Vì vậy, các vấn đề có thể tiếp tục gây tranh cãi chủ yếu nằm ở phần đánh giá mới của tòa, gồm việc đưa cổ phần SK vào diện phân chia, tỷ lệ phân chia và việc lựa chọn mốc định giá có sai sót trong áp dụng pháp luật hay không.

Từ góc độ quản trị doanh nghiệp, giới quan sát cho rằng ông Choi đã tránh được kịch bản xấu nhất đối với cấu trúc kiểm soát tại SK Group. Việc mức phân chia giảm vài nghìn tỷ won so với bản án phúc thẩm trước giúp ông tạm thời tránh áp lực phải bán ra lượng lớn cổ phần SK Co. - yếu tố then chốt để duy trì quyền chi phối tập đoàn. Dù vậy, do quy mô khoản phải chia vẫn rất lớn, thị trường tiếp tục theo dõi cách ông huy động nguồn tiền để thực hiện nghĩa vụ.

Phán quyết mới cũng được xem là cột mốc tham chiếu cho các vụ ly hôn liên quan gia đình sở hữu doanh nghiệp tại Hàn Quốc. Tùy thuộc vào việc có tiếp tục kháng cáo hay không, cũng như diễn biến thi hành phán quyết trong thời gian tới, vụ việc này có thể trở thành tiền lệ quan trọng trong việc xác định cổ phần gắn trực tiếp với quyền điều hành doanh nghiệp có thuộc diện phân chia tài sản hay không, đồng thời cho thấy mức độ tòa án công nhận đóng góp của người phối ngẫu.