IBM cho rằng làn sóng AI tạo sinh chưa tạo ra rủi ro đáng kể đối với mảng phần mềm của hãng. Theo CEO Arvind Krishna, chỉ khoảng 2% danh mục phần mềm của IBM có thể bị AI thay thế, trong khi phần lớn sản phẩm của công ty là hạ tầng giúp doanh nghiệp triển khai và vận hành AI.

Thông tin này được ông Krishna đưa ra trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 23/7, sau khi IBM công bố kết quả kinh doanh quý II. Ông nhấn mạnh phần lớn phần mềm của IBM không phải nhóm ứng dụng dễ bị AI thay thế, mà là các nền tảng hạ tầng phục vụ khách hàng khai thác AI.

Theo CEO IBM, các sản phẩm của hãng hỗ trợ xử lý dữ liệu theo thời gian thực, giảm chi phí và độ phức tạp trong quản trị dữ liệu, đồng thời tạo nền tảng để vận hành AI trên môi trường đám mây lai. Đây cũng là lĩnh vực mà IBM kỳ vọng sẽ hưởng lợi trong kỷ nguyên AI.

Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh thị trường gia tăng lo ngại sau báo cáo quý II kém khả quan. Sự trỗi dậy nhanh của các công ty AI tạo sinh như OpenAI và Anthropic đang làm dấy lên quan ngại rằng mô hình kinh doanh của các hãng phần mềm truyền thống có thể chịu áp lực. Từ đầu năm đến nay, cổ phiếu IBM đã giảm khoảng 30%, trong khi quỹ ETF phần mềm IGV mất khoảng 17%.

Một trong những nguyên nhân chính khiến kết quả kinh doanh gây thất vọng là đà chậm lại của mảng mainframe. Ông Krishna thừa nhận hệ thống mainframe thế hệ hiện tại z17 chưa đạt kỳ vọng trong quý này. CFO Jim Kavanaugh cũng cho rằng nhu cầu chip AI tăng cao đã đẩy giá bộ nhớ đi lên, khiến khách hàng ưu tiên ngân sách cho thiết bị trung tâm dữ liệu như máy chủ và hệ thống lưu trữ.

Diễn biến kém tích cực ở mảng mainframe cũng kéo theo tác động trực tiếp lên mảng phần mềm. Theo IBM, cứ 1 USD doanh thu từ hạ tầng mainframe thường đi kèm khoảng 3 USD doanh thu phần mềm. Trong quý này, doanh thu mainframe z17 giảm 42% so với cùng kỳ, còn doanh thu phần mềm xử lý giao dịch giảm 9%. Ở quý trước đó, hai chỉ số này lần lượt tăng 48% và 2%. Hiện mảng phần mềm vẫn là nguồn thu lớn nhất của IBM, chiếm khoảng 45% tổng doanh thu.

Ông Krishna lấy phần mềm quản lý bất động sản Tririga làm ví dụ về nhóm sản phẩm có thể chịu tác động mạnh từ AI. Theo ông, Starbucks đang chi khoảng 2 triệu USD mỗi năm cho phần mềm này, nhưng IBM dự kiến sẽ chấm dứt hỗ trợ vào năm 2027. Ông cũng thừa nhận phần lớn số phần mềm nằm trong nhóm 2% nói trên là các sản phẩm cũ, đặc biệt là những sản phẩm đã tồn tại hơn 10 năm.

Dù vậy, IBM vẫn giữ nguyên dự báo dòng tiền tự do. Công ty tái khẳng định mục tiêu dòng tiền tự do năm 2026 tăng khoảng 1 tỷ USD so với năm trước. Ngược lại, IBM đã hạ triển vọng tăng trưởng doanh thu phần mềm từ mức hai chữ số xuống còn 6-8%.

CEO IBM kỳ vọng việc mở rộng công suất mainframe theo thời gian sẽ hỗ trợ đà phục hồi của mảng phần mềm. Theo ông, doanh thu phần mềm chạy trên mainframe thường tăng sau khi phần cứng được nâng cấp, vì vậy sự phục hồi có thể xuất hiện từ năm tới. Ông cũng dự báo khoảng 75% số hợp đồng bị trì hoãn trong quý này sẽ được ghi nhận trở lại trước cuối năm.

Dù vậy, giới phân tích vẫn duy trì quan điểm thận trọng. Ngân hàng đầu tư Jefferies cho rằng để các mục tiêu kinh doanh của IBM trở thành hiện thực, cần theo dõi liệu những hợp đồng bị trì hoãn có thực sự chuyển thành doanh thu hay không. Tuy nhiên, Jefferies vẫn giữ khuyến nghị mua đối với cổ phiếu IBM.