Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cho biết các sản phẩm crypto vault và cho vay on-chain, tùy theo cấu trúc vận hành, vẫn có thể thuộc phạm vi điều chỉnh của luật chứng khoán liên bang. Thông điệp này cho thấy các mô hình tạo lợi nhuận phổ biến trong tài chính phi tập trung (DeFi) không mặc nhiên đứng ngoài tầm giám sát chỉ vì được triển khai trên blockchain hay vận hành bằng smart contract.

Theo U.Today ngày 22/7 (giờ địa phương), trong tuyên bố mới đây, Ủy viên SEC Hester Peirce cho biết nhiều tài sản và hoạt động liên quan đến tiền số có thể không thuộc thẩm quyền của SEC. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa mọi sản phẩm DeFi đều được miễn trừ khỏi luật chứng khoán liên bang.

Bà Peirce nhấn mạnh việc một hoạt động đầu tư được đưa lên blockchain không có nghĩa các quy định hiện hành sẽ không còn áp dụng. Theo bà, nếu bản chất của hoạt động vẫn thuộc phạm vi điều chỉnh của luật chứng khoán liên bang, việc chuyển sang môi trường on-chain không làm thay đổi nghĩa vụ pháp lý đó.

Một nội dung SEC đặc biệt lưu ý là crypto vault, mô hình đang ngày càng phổ biến trong DeFi. Đây là dịch vụ cho phép người dùng gửi tài sản số để hệ thống tự động triển khai nhiều chiến lược on-chain như staking, cho vay hoặc cung cấp thanh khoản nhằm tạo lợi nhuận.

Dù vậy, SEC không xem mọi vault là một nhóm đồng nhất. Một số vault vận hành gần như hoàn toàn bằng smart contract và ít khả năng bị can thiệp, trong khi một số khác lại cho phép đội ngũ vận hành hoặc một cá nhân quyết định cách phân bổ tài sản và lựa chọn chiến lược đầu tư.

Theo bà Peirce, khác biệt trong cơ chế vận hành có thể là yếu tố then chốt khi đánh giá nghĩa vụ pháp lý. Nếu vẫn tồn tại sự can thiệp đáng kể từ con người, đặc biệt ở các quyết định mang tính chủ chốt, sản phẩm đó cần được xem xét liệu có thuộc phạm vi điều chỉnh của luật chứng khoán liên bang hay không. Vấn đề không nằm ở chỗ hệ thống có được tự động hóa hay không, mà ở việc ai thực sự nắm quyền quyết định và chịu trách nhiệm vận hành.

SEC cũng cho rằng nguyên tắc tương tự có thể áp dụng với các giao thức cho vay on-chain. Mô hình này cho phép người dùng gửi tài sản số vào giao thức, sau đó tài sản được phân bổ cho bên đi vay để tạo ra lợi suất.

Bà Peirce cho biết các yếu tố như bên nào quyết định lãi suất, lựa chọn loại tài sản được hỗ trợ, thiết lập tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản thế chấp (LTV), tiêu chí thanh lý và những điều kiện cốt lõi khác có thể đóng vai trò quan trọng trong việc xác định sản phẩm có thuộc phạm vi điều chỉnh của luật chứng khoán hay không.

Bà cũng lưu ý không phải mọi sản phẩm cho vay on-chain đều có bản chất pháp lý như nhau. Tùy vào cách sản phẩm được phân phối, mục tiêu đầu tư của người tham gia và cấu trúc vận hành, một số trường hợp có thể bị xem là chứng khoán theo quy định hiện hành.

Những phát biểu này cho thấy các sản phẩm tạo lợi nhuận phổ biến trong DeFi, như vault và cho vay on-chain, khó có thể được coi là nằm trong “vùng xám” pháp lý chỉ vì dựa trên công nghệ blockchain.

Theo đó, rủi ro pháp lý trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào mức độ các giao thức DeFi loại bỏ quyền quyết định của con người trong vận hành, bao gồm việc các yếu tố cốt lõi như lãi suất hay điều kiện thế chấp được tự động xác định bằng smart contract hay vẫn do tổ chức vận hành kiểm soát.